Thực ra thì không có nỗ lực nào đáng bị mổ xẻ hay chê bai cả. Bởi cuối cùng điều quan trọng nhất không phải ai đi nhanh hơn, mà là ngày càng có nhiều nghệ sĩ Việt đủ tự tin để bước ra thế giới, mang theo câu chuyện, bản sắc và niềm tự hào của dân tộc mình.
Ngay từ năm 2017, Lạc Trôi đã cho thấy những tín hiệu đầu tiên của tham vọng vượt khỏi ranh giới Vpop. Là một ca khúc tiếng Việt, Sơn Tùng đã thể hiện toàn bộ tài năng sáng tác của mình vào ca từ hoa mỹ, những áng văn thơ bay bổng từ đầu bài "Người theo hương hoa mây mù giăng lối". Lúc này, có lẽ anh còn chưa có kế hoạch rõ ràng để bước ra quốc tế. Nhưng bằng giá trị chân thực nhất là âm nhạc, Lạc Trôi nhanh chóng tạo được sức lan tỏa đỉnh khét tại nhiều thị trường châu Á, liên tục xuất hiện trong danh sách thịnh hành của YouTube ở nhiều quốc gia.
Bản phối EDM hòa quyện mượt mà giữa future bass và sáo trúc, nhạc cụ dân tộc của Triple D đến giờ vẫn gây thương nhớ. Lạc Trôi tạo trend châu Á, được netizen Trung Quốc, Hàn Quốc sử dụng trong nhiều nội dung mạng xã hội. Quan trọng hơn cả những con số, Lạc Trôi giúp chứng minh một sản phẩm âm nhạc Việt Nam hoàn toàn có thể thu hút sự chú ý của khán giả quốc tế nếu sở hữu bản sắc đủ riêng biệt và chất lượng sản xuất đủ cạnh tranh.
Hai năm sau, Sơn Tùng thực hiện bước đi được xem là táo bạo nhất thời điểm đó với Hãy Trao Cho Anh. Việc kết hợp cùng rapper huyền thoại Snoop Dogg và ca sĩ Madison Beer không đơn thuần là một màn hợp tác gây chú ý truyền thông. Đây là lần đầu tiên một nghệ sĩ Việt chủ động kết nối với huyền thoại thế giới, dùng cách "đứng trên vai người khổng lồ" để tiếp cận khán giả toàn cầu.
Hãy Trao Cho Anh bùng nổ tung chảo luôn, Sơn Tùng càn quét top trending toàn cầu, hiện thu về hơn 300 triệu lượt xem, được Billboard đưa tin. Thành tích lọt top trending tại Mỹ, Hàn Quốc, Australia cùng việc xuất hiện trên Billboard Social 50 cho thấy tham vọng quốc tế của Sơn Tùng không còn dừng ở khu vực nữa.
Tuy nhiên, sau 2 bước chạy đà quan trọng kể trên, Sơn Tùng lại có bước chùng vào giai đoạn 2022 - 2023. Nam ca sĩ bắt đầu phát hành những sản phẩm hoàn toàn bằng tiếng Anh như There's No One At All hay Making My Way. There's No One At All chưa kịp tạo bão thì "chết yểu", phải gỡ MV vì hình ảnh nhạy cảm. Còn Making My Way được giới thiệu đầy tham vọng nhưng lại là 1 dự án dở dang. Sơn Tùng chỉ tung 1 bản audio sau đó không còn nhắc đến dự án này nữa.
Năm 2024, người hâm mộ tưởng chừng Sơn Tùng đã gác lại sự nghiệp toàn cầu khi ra mắt 2 ca khúc tiếng Việt Chúng Ta Của Tương Lai, Đừng Làm Trái Tim Anh Đau. Mỗi ca khúc đều có thành tích tốt, khiến Vpop xáo động (điều này là đương nhiên rồi), rồi Sơn Tùng nghỉ 2 năm. Quãng nghỉ dài giữa các era phần nào khiến khán giả quên đi tham vọng toàn cầu của Sơn Tùng. Cho đến khi, anh trở lại với Come My Way.
Chiến lược kéo dài gần 10 năm ấy đạt tới cột mốc lớn nhất khi Sơn Tùng công bố hợp tác với rapper nước Mỹ Tyga. Come My Way được phát triển trên nền nhạc Afrobeats pha trộn Pop cùng Hip-hop không chỉ cho thấy sự cập nhật với những xu hướng âm nhạc đương đại, mà còn thể hiện rõ tham vọng cạnh tranh trực tiếp trên sân chơi toàn cầu. Việc ca khúc debut ở vị trí số 1 YouTube Charts toàn cầu, vượt qua cả những bản hit quốc tế đình đám, được xem là thành tích chưa từng có tiền lệ đối với một nghệ sĩ Việt Nam.
Điều đáng nói là trong khi lựa chọn ngôn ngữ âm nhạc mang tính toàn cầu hơn bao giờ hết, Sơn Tùng lại không hoàn toàn từ bỏ yếu tố bản địa. Nếu phần âm thanh được thiết kế để tiếp cận số đông khán giả quốc tế, thì phần hình ảnh của Come My Way lại trở thành nơi nam ca sĩ và ê-kíp gửi gắm những lớp lang văn hóa Việt Nam.
Khác với cách tiếp cận quen thuộc là đưa trực tiếp âm hưởng dân gian hay lời ca tiếng Việt vào sản phẩm, Come My Way chọn chiến lược sử dụng ngôn ngữ thị giác để kể câu chuyện về bản sắc. Những địa danh quen thuộc như quần thể danh thắng Tràng An hay Khuê Văn Các tại chùa Bái Đính không xuất hiện dưới góc nhìn của một thước phim quảng bá du lịch. Thay vào đó, ê-kíp phủ lên toàn bộ không gian một lớp màu điện ảnh mang tính siêu thực, khiến các công trình văn hóa vừa quen thuộc vừa mới lạ trong mắt khán giả quốc tế.
Song song với đó là hệ thống biểu tượng văn hóa được cài cắm dày đặc xuyên suốt MV. Hình ảnh chim Lạc, họa tiết rồng thời Lý hay lễ hội đua bò An Giang xuất hiện trong cấu trúc thị giác hiện đại, mang hơi hướng fashion film và art-film. Đặc biệt, chi tiết chim Lạc xuất hiện giữa đô thị Los Angeles được nhiều người xem như một tuyên ngôn về sự hội nhập: biểu tượng văn hóa Việt Nam không bị giới hạn trong không gian truyền thống mà được đặt giữa bối cảnh toàn cầu.
MV còn được tham chiếu tới mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX, tạo thêm nhiều lớp nghĩa dành cho những khán giả yêu thích việc giải mã hình ảnh. Đây là hướng tiếp cận khác biệt so với phần lớn sản phẩm Vpop trước đó, khi văn hóa bản địa không được trình bày trực diện mà hòa vào ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.
Ở Come My Way, một khía cạnh mới xứng đáng được ghi nhận chính là việc Sơn Tùng tôn trọng văn hóa nguồn gốc xuất xứ của thể loại nhạc mình đang theo đuổi. Cee Jay - YouTuber người Nigeria đánh giá cao việc Sơn Tùng hát Come My Way theo phong cách châu Phi. Dù lời tiếng Anh, nhưng Afrobeats là thể loại nhạc xuất phát từ châu Phi. Do đó, nam ca sĩ đã biến tấu cách xử lý ca khúc. Khái niệm vươn ra biển lớn của Sơn Tùng được mở rộng. Việc anh làm không chỉ là "đưa nhạc pop Việt hay chất liệu truyền thống ra thế giới", mà còn thêm cả du nhập, thu nạp các nền văn hóa vào nhạc Việt. Giao lưu văn hóa là "cho và nhận", chứ không phải cho đi một chiều như cách nghĩ đơn thuần.
Song, càng tiến xa trên hành trình quốc tế hóa, áp lực dành cho Sơn Tùng M-TP càng lớn.
Khác với các ngôi sao Kpop được hậu thuẫn bởi những tập đoàn giải trí sở hữu hệ thống truyền thông toàn cầu, mạng lưới phân phối quốc tế và cộng đồng fandom được xây dựng bài bản trong nhiều năm, M-TP Entertainment vẫn đang vận hành như một đơn vị độc lập. Điều đó đồng nghĩa với việc mọi chiến dịch quảng bá, mọi khoản đầu tư và mọi rủi ro đều phải được tự mình gánh vác.
Mỗi sản phẩm của Sơn Tùng thường bị đặt lên bàn cân với những tiêu chuẩn khắt khe nhất. Khi Come My Way ra mắt, MV lập tức trở thành tâm điểm của hàng loạt cuộc so sánh về concept, cách dàn dựng và ngôn ngữ hình ảnh. Khi lựa chọn hát hoàn toàn bằng tiếng Anh, nam ca sĩ tiếp tục đối mặt với những đánh giá nghiêm ngặt về phát âm, flow hay khả năng cạnh tranh với nghệ sĩ quốc tế. Ngược lại, nếu lựa chọn an toàn hơn, anh cũng có nguy cơ bị cho là thiếu đột phá.
Gần đây nhất là tranh luận xoay quanh hình ảnh Sơn Tùng đứng trên chim Lạc giữa lòng Los Angeles. Một bộ phận khán giả cho rằng đây là biểu tượng mang ý nghĩa thiêng liêng nên cần được thể hiện với sự trang trọng nhất định. Tuy nhiên, cũng có nhiều quan điểm nhìn nhận đây là cách diễn giải nghệ thuật mang tính biểu tượng trong một sản phẩm âm nhạc đương đại.
Nhiều ý kiến chuyên môn đã tiếp cận vấn đề theo hướng cởi mở hơn. PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng không nên vội vàng quy kết hình ảnh này là phản cảm, bởi di sản văn hóa muốn tồn tại trong đời sống hiện đại cần có khả năng đối thoại với thế hệ trẻ, với công nghệ và những hình thức sáng tạo mới. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Trần Quang Đức nhìn nhận hình ảnh Sơn Tùng đứng trên lưng chim Lạc giữa Los Angeles như một biểu tượng cho việc văn hóa nguồn cội trở thành bệ đỡ để người Việt bước ra thế giới.
Những tranh luận ấy cũng phản ánh chính vị thế đặc biệt mà Sơn Tùng đang nắm giữ. Khi đứng trên đỉnh cao của Vpop, mọi thành tích của anh đều bị xem như thước đo cho cả nền công nghiệp. Thành công vang dội của Come My Way tạo ra một chuẩn mực mới, nhưng đồng thời cũng đặt lên vai nam ca sĩ áp lực phải liên tục vượt qua chính mình.
Sau 10 năm theo đuổi giấc mơ quốc tế, Sơn Tùng M-TP vẫn còn nhiều mục tiêu phía trước. Nhưng dù yêu hay không yêu âm nhạc của anh, khó phủ nhận rằng nam ca sĩ đã trở thành trường hợp hiếm hoi của Vpop dám bước vào cuộc cạnh tranh toàn cầu bằng chính nguồn lực của mình. Và trên hành trình ấy, thành công không phải điều duy nhất được ghi nhận. Sự dấn thân, những thử nghiệm và cả những tranh luận đi kèm cũng là một phần quan trọng trong câu chuyện đưa âm nhạc Việt Nam ra thế giới.
Bấy nhiêu áp lực dành cho Sơn Tùng trong công cuộc đưa văn hóa Việt lan tỏa quốc tế vẫn chưa đủ. Ngoài tranh cãi về hình tượng chim Lạc hay bản phối, cách phát âm tiếng Anh, mạng xã hội còn đang tranh luận nảy lửa xoay quanh câu hỏi: Sơn Tùng M-TP hay Hoàng Thuỳ Linh mới là người thực sự "paved the way" (mở đường) cho âm nhạc Việt Nam trên hành trình vươn ra quốc tế?
Nguồn: kenh14.vn
Ngay từ năm 2017, Lạc Trôi đã cho thấy những tín hiệu đầu tiên của tham vọng vượt khỏi ranh giới Vpop. Là một ca khúc tiếng Việt, Sơn Tùng đã thể hiện toàn bộ tài năng sáng tác của mình vào ca từ hoa mỹ, những áng văn thơ bay bổng từ đầu bài "Người theo hương hoa mây mù giăng lối". Lúc này, có lẽ anh còn chưa có kế hoạch rõ ràng để bước ra quốc tế. Nhưng bằng giá trị chân thực nhất là âm nhạc, Lạc Trôi nhanh chóng tạo được sức lan tỏa đỉnh khét tại nhiều thị trường châu Á, liên tục xuất hiện trong danh sách thịnh hành của YouTube ở nhiều quốc gia.
Bản phối EDM hòa quyện mượt mà giữa future bass và sáo trúc, nhạc cụ dân tộc của Triple D đến giờ vẫn gây thương nhớ. Lạc Trôi tạo trend châu Á, được netizen Trung Quốc, Hàn Quốc sử dụng trong nhiều nội dung mạng xã hội. Quan trọng hơn cả những con số, Lạc Trôi giúp chứng minh một sản phẩm âm nhạc Việt Nam hoàn toàn có thể thu hút sự chú ý của khán giả quốc tế nếu sở hữu bản sắc đủ riêng biệt và chất lượng sản xuất đủ cạnh tranh.
Hai năm sau, Sơn Tùng thực hiện bước đi được xem là táo bạo nhất thời điểm đó với Hãy Trao Cho Anh. Việc kết hợp cùng rapper huyền thoại Snoop Dogg và ca sĩ Madison Beer không đơn thuần là một màn hợp tác gây chú ý truyền thông. Đây là lần đầu tiên một nghệ sĩ Việt chủ động kết nối với huyền thoại thế giới, dùng cách "đứng trên vai người khổng lồ" để tiếp cận khán giả toàn cầu.
Hãy Trao Cho Anh bùng nổ tung chảo luôn, Sơn Tùng càn quét top trending toàn cầu, hiện thu về hơn 300 triệu lượt xem, được Billboard đưa tin. Thành tích lọt top trending tại Mỹ, Hàn Quốc, Australia cùng việc xuất hiện trên Billboard Social 50 cho thấy tham vọng quốc tế của Sơn Tùng không còn dừng ở khu vực nữa.
Tuy nhiên, sau 2 bước chạy đà quan trọng kể trên, Sơn Tùng lại có bước chùng vào giai đoạn 2022 - 2023. Nam ca sĩ bắt đầu phát hành những sản phẩm hoàn toàn bằng tiếng Anh như There's No One At All hay Making My Way. There's No One At All chưa kịp tạo bão thì "chết yểu", phải gỡ MV vì hình ảnh nhạy cảm. Còn Making My Way được giới thiệu đầy tham vọng nhưng lại là 1 dự án dở dang. Sơn Tùng chỉ tung 1 bản audio sau đó không còn nhắc đến dự án này nữa.
Năm 2024, người hâm mộ tưởng chừng Sơn Tùng đã gác lại sự nghiệp toàn cầu khi ra mắt 2 ca khúc tiếng Việt Chúng Ta Của Tương Lai, Đừng Làm Trái Tim Anh Đau. Mỗi ca khúc đều có thành tích tốt, khiến Vpop xáo động (điều này là đương nhiên rồi), rồi Sơn Tùng nghỉ 2 năm. Quãng nghỉ dài giữa các era phần nào khiến khán giả quên đi tham vọng toàn cầu của Sơn Tùng. Cho đến khi, anh trở lại với Come My Way.
Chiến lược kéo dài gần 10 năm ấy đạt tới cột mốc lớn nhất khi Sơn Tùng công bố hợp tác với rapper nước Mỹ Tyga. Come My Way được phát triển trên nền nhạc Afrobeats pha trộn Pop cùng Hip-hop không chỉ cho thấy sự cập nhật với những xu hướng âm nhạc đương đại, mà còn thể hiện rõ tham vọng cạnh tranh trực tiếp trên sân chơi toàn cầu. Việc ca khúc debut ở vị trí số 1 YouTube Charts toàn cầu, vượt qua cả những bản hit quốc tế đình đám, được xem là thành tích chưa từng có tiền lệ đối với một nghệ sĩ Việt Nam.
Điều đáng nói là trong khi lựa chọn ngôn ngữ âm nhạc mang tính toàn cầu hơn bao giờ hết, Sơn Tùng lại không hoàn toàn từ bỏ yếu tố bản địa. Nếu phần âm thanh được thiết kế để tiếp cận số đông khán giả quốc tế, thì phần hình ảnh của Come My Way lại trở thành nơi nam ca sĩ và ê-kíp gửi gắm những lớp lang văn hóa Việt Nam.
Khác với cách tiếp cận quen thuộc là đưa trực tiếp âm hưởng dân gian hay lời ca tiếng Việt vào sản phẩm, Come My Way chọn chiến lược sử dụng ngôn ngữ thị giác để kể câu chuyện về bản sắc. Những địa danh quen thuộc như quần thể danh thắng Tràng An hay Khuê Văn Các tại chùa Bái Đính không xuất hiện dưới góc nhìn của một thước phim quảng bá du lịch. Thay vào đó, ê-kíp phủ lên toàn bộ không gian một lớp màu điện ảnh mang tính siêu thực, khiến các công trình văn hóa vừa quen thuộc vừa mới lạ trong mắt khán giả quốc tế.
Song song với đó là hệ thống biểu tượng văn hóa được cài cắm dày đặc xuyên suốt MV. Hình ảnh chim Lạc, họa tiết rồng thời Lý hay lễ hội đua bò An Giang xuất hiện trong cấu trúc thị giác hiện đại, mang hơi hướng fashion film và art-film. Đặc biệt, chi tiết chim Lạc xuất hiện giữa đô thị Los Angeles được nhiều người xem như một tuyên ngôn về sự hội nhập: biểu tượng văn hóa Việt Nam không bị giới hạn trong không gian truyền thống mà được đặt giữa bối cảnh toàn cầu.
MV còn được tham chiếu tới mỹ thuật Việt Nam thế kỷ XX, tạo thêm nhiều lớp nghĩa dành cho những khán giả yêu thích việc giải mã hình ảnh. Đây là hướng tiếp cận khác biệt so với phần lớn sản phẩm Vpop trước đó, khi văn hóa bản địa không được trình bày trực diện mà hòa vào ngôn ngữ nghệ thuật đương đại.
Ở Come My Way, một khía cạnh mới xứng đáng được ghi nhận chính là việc Sơn Tùng tôn trọng văn hóa nguồn gốc xuất xứ của thể loại nhạc mình đang theo đuổi. Cee Jay - YouTuber người Nigeria đánh giá cao việc Sơn Tùng hát Come My Way theo phong cách châu Phi. Dù lời tiếng Anh, nhưng Afrobeats là thể loại nhạc xuất phát từ châu Phi. Do đó, nam ca sĩ đã biến tấu cách xử lý ca khúc. Khái niệm vươn ra biển lớn của Sơn Tùng được mở rộng. Việc anh làm không chỉ là "đưa nhạc pop Việt hay chất liệu truyền thống ra thế giới", mà còn thêm cả du nhập, thu nạp các nền văn hóa vào nhạc Việt. Giao lưu văn hóa là "cho và nhận", chứ không phải cho đi một chiều như cách nghĩ đơn thuần.
Song, càng tiến xa trên hành trình quốc tế hóa, áp lực dành cho Sơn Tùng M-TP càng lớn.
Khác với các ngôi sao Kpop được hậu thuẫn bởi những tập đoàn giải trí sở hữu hệ thống truyền thông toàn cầu, mạng lưới phân phối quốc tế và cộng đồng fandom được xây dựng bài bản trong nhiều năm, M-TP Entertainment vẫn đang vận hành như một đơn vị độc lập. Điều đó đồng nghĩa với việc mọi chiến dịch quảng bá, mọi khoản đầu tư và mọi rủi ro đều phải được tự mình gánh vác.
Mỗi sản phẩm của Sơn Tùng thường bị đặt lên bàn cân với những tiêu chuẩn khắt khe nhất. Khi Come My Way ra mắt, MV lập tức trở thành tâm điểm của hàng loạt cuộc so sánh về concept, cách dàn dựng và ngôn ngữ hình ảnh. Khi lựa chọn hát hoàn toàn bằng tiếng Anh, nam ca sĩ tiếp tục đối mặt với những đánh giá nghiêm ngặt về phát âm, flow hay khả năng cạnh tranh với nghệ sĩ quốc tế. Ngược lại, nếu lựa chọn an toàn hơn, anh cũng có nguy cơ bị cho là thiếu đột phá.
Gần đây nhất là tranh luận xoay quanh hình ảnh Sơn Tùng đứng trên chim Lạc giữa lòng Los Angeles. Một bộ phận khán giả cho rằng đây là biểu tượng mang ý nghĩa thiêng liêng nên cần được thể hiện với sự trang trọng nhất định. Tuy nhiên, cũng có nhiều quan điểm nhìn nhận đây là cách diễn giải nghệ thuật mang tính biểu tượng trong một sản phẩm âm nhạc đương đại.
Nhiều ý kiến chuyên môn đã tiếp cận vấn đề theo hướng cởi mở hơn. PGS.TS Bùi Hoài Sơn cho rằng không nên vội vàng quy kết hình ảnh này là phản cảm, bởi di sản văn hóa muốn tồn tại trong đời sống hiện đại cần có khả năng đối thoại với thế hệ trẻ, với công nghệ và những hình thức sáng tạo mới. Trong khi đó, nhà nghiên cứu Trần Quang Đức nhìn nhận hình ảnh Sơn Tùng đứng trên lưng chim Lạc giữa Los Angeles như một biểu tượng cho việc văn hóa nguồn cội trở thành bệ đỡ để người Việt bước ra thế giới.
Những tranh luận ấy cũng phản ánh chính vị thế đặc biệt mà Sơn Tùng đang nắm giữ. Khi đứng trên đỉnh cao của Vpop, mọi thành tích của anh đều bị xem như thước đo cho cả nền công nghiệp. Thành công vang dội của Come My Way tạo ra một chuẩn mực mới, nhưng đồng thời cũng đặt lên vai nam ca sĩ áp lực phải liên tục vượt qua chính mình.
Sau 10 năm theo đuổi giấc mơ quốc tế, Sơn Tùng M-TP vẫn còn nhiều mục tiêu phía trước. Nhưng dù yêu hay không yêu âm nhạc của anh, khó phủ nhận rằng nam ca sĩ đã trở thành trường hợp hiếm hoi của Vpop dám bước vào cuộc cạnh tranh toàn cầu bằng chính nguồn lực của mình. Và trên hành trình ấy, thành công không phải điều duy nhất được ghi nhận. Sự dấn thân, những thử nghiệm và cả những tranh luận đi kèm cũng là một phần quan trọng trong câu chuyện đưa âm nhạc Việt Nam ra thế giới.
Bấy nhiêu áp lực dành cho Sơn Tùng trong công cuộc đưa văn hóa Việt lan tỏa quốc tế vẫn chưa đủ. Ngoài tranh cãi về hình tượng chim Lạc hay bản phối, cách phát âm tiếng Anh, mạng xã hội còn đang tranh luận nảy lửa xoay quanh câu hỏi: Sơn Tùng M-TP hay Hoàng Thuỳ Linh mới là người thực sự "paved the way" (mở đường) cho âm nhạc Việt Nam trên hành trình vươn ra quốc tế?
Nguồn: kenh14.vn