LinhSweet166
New member
Ôm giấc mơ "flex" văn hóa Việt ra toàn thế giới, chị Đào Lê Hồng Mỹ - chủ tiệm đồ thủ công Trại Cá siêu nổi ở Hà Nội - không ngại đối mặt với đủ thứ thử thách mà giới trẻ bây giờ nghe xong là "chạy mất dép" rồi nha…
Lại tới mùa Trung thu rồi nè! Năm nào cũng vậy, fanpage Trای Cá lại vibey với những món đồ truyền thống đưa ta về tuổi thơ: đèn kéo quân, đèn ông sao, đèn cù, bánh trung thu nhân thập cẩm... Những món này tuy simple nhưng giờ muốn tìm ở các shop xịn xò hiện đại thì khó xỉu luôn á! Giờ các bé Gen Alpha toàn thích đồ chơi nhập ngoại, đủ màu đủ kiểu, xem mà hoa mắt
Nhưng mà nói thật nhé, những món đồ công nghiệp sản xuất hàng loạt kia khác xa những gì chị Mỹ bán ở Trại Cá. Chị còn tự mình chạy xe đi tận các làng nghề để tìm hiểu, kết nối với nghệ nhân, rồi cùng nhau brainstorm ý tưởng thiết kế cho ra sản phẩm chất lượng đỉnh của chóp… Gặp chị vào một buổi sáng mùa thu Hà Nội, thấy khuôn mặt sáng rực ngọn lửa đam mê và aura của một businesswoman, ai cũng phải impressed ngay!
Đi dạo phố Hàng Mã, mình thấy đồ chơi truyền thống vẫn giữ được chỗ đứng giữa "biển" đồ nhập khẩu. Mọi người ai cũng excited với đèn lồng cá, đèn ông sao, cầm lên chụp ảnh "sống ảo" chill phết! Nhưng không thể deny rằng đồ chơi truyền thống đang dần chỉ còn trong memory thôi
Theo mình nghĩ thì lý do chính không phải vì món đồ chơi đó không còn fun nữa, mà do thiếu space và lifestyle đã thay đổi nhiều rồi.
Đa số đồ chơi Trung thu truyền thống liên quan đến "rước đèn" - các bé cùng cầm đèn lồng, đèn ông sao, đèn cù leng keng chạy ra ngõ, ra sân rộng, mix với mặt nạ, trống... tạo nên bầu không khí vui tươi rần rần. Những hoạt động này đều cần đủ không gian công cộng và sự kết nối giữa các gia đình.
Giờ trẻ con có vô vàn lựa chọn đồ chơi, càng ngày càng creative với nhiều chất liệu khác nhau. Chỉ cần vài cái click trên sàn TMĐT là sở hữu được luôn cả đồ nước ngoài. Hoặc có khi còn không cần đồ chơi, bố mẹ cho con coi iPad luôn cho tiện và thông minh Đồ chơi hiện đại giúp trẻ có thể solo hoặc chỉ cần 1-2 bạn, còn đồ chơi Trung thu truyền thống phải có cả team, cả gia đình mới thấy vibe!
Vậy làm sao để đồ chơi Trung thu truyền thống comeback gần gũi hơn? Mình nghĩ là gắn nó với các hoạt động trải nghiệm, như làm đồ chơi, cùng vẽ, cùng cắt dán... Như vậy trẻ em và ba mẹ sẽ có thêm quality time kết nối, chill bên nhau
Bánh Trung thu của chúng mình do bàn tay nghệ nhân Nguyễn Anh Văn làm nên, sau đó được đặt trong hộp gỗ xịn xò của thợ Rồng Tre. Bên cạnh đó, thiết kế hộp bánh được trang trí bằng bông song guột (làng mây tre Phú Nghĩa, Chương Mỹ), hoặc phụ kiện thêu tay (làng thêu Từ Vân, Thường Tín) tùy từng sản phẩm.
Mình rất may mắn được làm việc với chú Văn vì gần 40 năm làm nghề, chú tuy lớn tuổi nhưng luôn có tinh thần học hỏi, cố gắng improve sản phẩm mỗi ngày. Vì vậy, bánh của chú Văn vẫn giữ hương vị truyền thống nhưng cũng đã được adjust nhẹ để phù hợp với khẩu vị thay đổi của mọi người. Độ ngọt đã giảm một tí nhưng cũng không thể giảm nhiều được, vì thực tế đường chính là chất bảo quản của bánh mà.
Bánh trung thu Trại Cá không gói trong khay nhựa như thường thấy mà dùng giấy kim loại màu vàng để bánh giữ được max hương vị truyền thống, đồng thời giảm rác thải ra môi trường trong mùa Trung thu nữa. Làm việc với chú Văn, mình học được nhiều điều valuable vô cùng
Mình học chuyên ngành Kiến trúc lên Thạc sĩ, đã làm nghề hơn 2 năm, sau đó cảm thấy với nghề này mình khó balance giữa công việc và đời sống cá nhân, thiếu quá nhiều thời gian cho bản thân và gia đình. Mình nghĩ là tạm dừng kiến trúc đã, sau này nếu thấy ổn hơn thì có thể comeback sau. Vì vậy, mình quyết định làm Trại Cá - bắt đầu với những món đồ nhỏ xinh - xuất phát từ chính nhu cầu của bản thân, đó là muốn biết nguồn gốc, câu chuyện đằng sau mọi sản phẩm mình dùng.
Như mình đã share, ý định đầu tiên khi mở tiệm là mong muốn người tiêu dùng có quyền được biết nguồn gốc xuất xứ của đồ mình xài. Do đó, mình tự mình đi sâu vào các làng nghề hơn, mindset cũng được mở mang hơn. Bạn có tin không, người dân ở nơi cách Hà Nội chỉ 30-40 km đã có khoảng cách trong suy nghĩ "khủng khiếp" luôn! Tức là người ở làng nghề không hề biết người đô thị cần gì, ngược lại cũng thế.
Càng đi sâu vào các làng nghề, mình càng respect trình độ làm đồ thủ công của người Việt Nam. Có một sự thật đáng buồn, trong khi người nước ngoài có thể "tận dụng" tài năng ấy của người Việt một cách thông minh, nhiều người tiêu dùng của mình lại mải mê chạy theo thương hiệu nước ngoài mà không biết rằng sản phẩm thủ công Việt Nam cũng "xịn sò" chẳng kém gì cả
Bên cạnh đó, chúng ta cũng phải accept rằng nhiều sản phẩm thủ công của Việt Nam rất potential, nhưng có những sản phẩm buộc phải mai một, bị thị trường loại bỏ, vì không phù hợp với thời đại nữa.
Sau 6 năm làm Trại Cá, có một fact khác mình nhận ra: thực ra người Việt rất yêu sản phẩm Việt Nam chứ không hẳn luôn "sính ngoại" đâu nhé! Người tiêu dùng Việt còn hesitate với các sản phẩm Việt vì còn thiếu thông tin, thiếu những chứng nhận đảm bảo chất lượng và họ tìm đến các brand nước ngoài đã được verify rõ ràng.
Vì vậy khi người Việt hiểu hơn, tiếp cận được thông tin, họ sẽ sẵn sàng support sản phẩm Việt. Điều mình vui nhất đó là khách hàng của Trại Cá 99% là người Việt Nam, chứ không phải "mấy đồ này chỉ bán cho Tây" như nhiều người nghĩ đâu!
Có lẽ điều buồn nhất của nhiều nghệ nhân làng nghề là họ không tìm được người kế thừa nghề của mình. Họ yêu nghề và khi đạt tới một trình độ nhất định, họ có nhu cầu được truyền lại. Mình quan sát thấy nơi nào có gen Z, gen Alpha tiếp nối, chắc chắn ở đó họ có rất nhiều tiềm năng phát triển, future rộng mở trong tương lai.
Một nỗi buồn nữa đó là đôi khi những nghệ nhân không được thỏa sức show off kỹ thuật điêu luyện của mình. Một sản phẩm tinh xảo đặc biệt cần thời gian, nguyên liệu, mẫu mã... mà đôi khi các sản phẩm này rất khó tìm được người mua. Do đó, họ sẽ cần phải làm liên tục các sản phẩm đại trà để maintain cuộc sống. Thậm chí, có một số cô bác phải chuyển sang công việc hoàn toàn khác và chỉ còn làm sản phẩm thủ công vì sở thích, đam mê riêng thôi
Nguồn: soha.vn