Đây là màn lật kèo nghẹt thở trong cuộc đua công nghệ giữa các cường quốc đỉnh nhất thế giới đây!
Năm 2015, giáo sư Debra Laefer của Đại học New York (NYU) đang ngồi chill ở văn phòng Brooklyn, lướt qua một đống bài nghiên cứu về công nghệ cảm biến từ xa thì... chết điếng Những tạp chí khoa học từng toàn tên tuổi các trường đại học Mỹ và NASA giờ lại xuất hiện ầm ầm các nghiên cứu từ Bắc Kinh, Vũ Hán và Thượng Hải.
Trong vài năm tiếp theo, từng giọt nước nhỏ lẻ dần gom thành sóng, rồi bùm — thành hẳn một cơn "sóng thần" luôn!
Quay lại thập niên 1990, Mỹ thống trị lĩnh vực cảm biến từ xa như kiểu Thung lũng Silicon cân mọi thứ về phần mềm hiện nay vậy. Nước Mỹ từng chiếm gần 90% nghiên cứu toàn cầu trong mảng này. Còn Trung Quốc? Gần như... 0% luôn á!
Nhưng đến năm 2023, plot twist cực mạnh: Trung Quốc chiếm gần một nửa số bài nghiên cứu về cảm biến từ xa được công bố trên thế giới. Còn Mỹ? Tỷ trọng giảm còn dưới 10% thôi
Theo giáo sư Laefer, đây là một trong những cú lật kèo kinh điển nhất về vị thế công nghệ toàn cầu. Bà hiện là giáo sư tại Trường Kỹ thuật Tandon thuộc NYU và là thành viên Trung tâm Khoa học - Tiến bộ Đô thị của trường. Bà công bố kết quả nghiên cứu này trên tạp chí Geomatics ngày 12/9 nha.
Giải thích sơ qua cho ae chưa rõ: Viễn thám, hay cụ thể là cảm biến từ xa, là công nghệ thu thập dữ liệu thông qua quét laser, chụp ảnh và chụp siêu phổ. Data có thể thu từ mặt đất, trên không và cả từ vũ trụ luôn nha! Công nghệ này phục vụ đủ thứ quan trọng như xe tự lái, theo dõi khí hậu và cả an ninh quốc gia ️
Giáo sư Laefer chia sẻ: "Tôi bắt đầu làm việc trong lĩnh vực viễn thám vào năm 2002 và đây là mảng nghiên cứu chính của tôi từ năm 2006".
Khoảng 10 năm trước, bà bắt đầu để ý số lượng nghiên cứu từ Trung Quốc tăng vọt. Bà kể: "Vài năm sau đó, tôi tự hỏi liệu mình chỉ tình cờ bắt gặp xu hướng này hay đó là sự thay đổi ở quy mô lớn. Điều đó khiến tôi muốn nghiên cứu sâu hơn về xu hướng công bố các nghiên cứu trong lĩnh vực này".
Team của bà phân tích data ở cấp quốc gia, thống kê hơn 126.000 bài nghiên cứu từ 72 tạp chí trên toàn cầu trong giai đoạn 1961 - 2023 luôn nè!
Trước năm 1990, số lượng nghiên cứu của Trung Quốc gần như bằng không. Đến năm 2000, Trung Quốc mới đạt 4%, ngang ngửa Ấn Độ.
Nhưng con số này tăng vọt chóng mặt! Đến năm 2023, Trung Quốc dẫn đầu với 47% số bài nghiên cứu toàn cầu. Còn Mỹ? Từ gần 90% trong thập niên 1990 giảm xuống còn... 9% thôi
Hiệu suất của các quốc gia khác cũng dao động khá nhiều. Trong 50 năm qua, Đức luôn nằm trong top 10 và hiện đứng thứ 4 sau Ấn Độ. Tây Ban Nha và Australia cũng lọt vào top 10 nè!
Một phát hiện chất nhất của nghiên cứu là: có mối liên hệ siêu chặt chẽ giữa mức tài trợ nghiên cứu và số lượng công trình được xuất bản.
Data giai đoạn 2021-2023 cho thấy mức chênh lệch khủng khiếp. Các dự án được Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc tài trợ chiếm hơn 53% số lượng nghiên cứu. Còn con số từ các tổ chức tài trợ của Mỹ chỉ... 5%
Trong số 10 tổ chức tài trợ cho nghiên cứu viễn thám toàn cầu giai đoạn 2011-2020, Trung Quốc chiếm trọn 6 vị trí đầu luôn!
Mỹ chỉ có hai cơ quan là NASA và Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF), lần lượt ở vị trí thứ 7 và thứ 8. Hai cơ quan còn lại đến từ châu Âu.
Trong thập niên 1990, NASA từng tài trợ một nửa số nghiên cứu cảm biến từ xa trên thế giới đấy. Nhưng giờ cơ quan này đã bị các tổ chức Trung Quốc vượt qua mất rồi
NSF không có đơn vị chuyên trách về trắc địa hay bản đồ học, tức những ngành cốt lõi trong thu thập và phân tích dữ liệu địa lý. Ngược lại, Trung Quốc có những chương trình khủng như 973 nhằm đầu tư đổ bộ vào lĩnh vực này.
Data bằng sáng chế trong nghiên cứu cho thấy Trung Quốc hiện chiếm phần lớn số đơn đăng ký bằng sáng chế cảm biến từ xa trên toàn cầu luôn á!
Từ năm 2021 đến 2023, thế giới ghi nhận hơn 43.000 bằng sáng chế chứa từ khóa "cảm biến từ xa". Trung Quốc chiếm đa số, đảo ngược hoàn toàn thế độc tôn của Mỹ vào đầu những năm 2000.
Nghiên cứu của giáo sư Laefer cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng theo cấp số nhân của các công bố khoa học trong lĩnh vực này: từ hơn 10 bài mỗi năm trong thập niên 1960 lên hơn 13.000 bài mỗi năm vào 2023. Mức tăng này vượt xa xu hướng xuất bản khoa học nói chung luôn!
Trung Quốc tiếp tục rót vốn vào nhiều công nghệ cảm biến từ xa mới, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), machine learning và điện toán lượng tử. Điều đó giúp nâng cao năng lực chuyên môn trong nước ngày càng đỉnh hơn.
Theo bài viết của chuyên gia lượng tử Pan Jianwei công bố tháng 8, Trung Quốc có thể đo khoảng cách tuyệt đối trong không gian với độ chính xác ở mức nanomet. Công nghệ này đạt độ chính xác 82 nanomet trên quãng đường 113 km chỉ trong 21 giây thôi — xịn xò vãi!
Phương pháp này dự kiến hỗ trợ các dự án nghiên cứu không gian yêu cầu độ chính xác cao như dàn kính viễn vọng không gian hay đo trọng lực vệ tinh.
Khi được hỏi liệu Mỹ có thể giành lại vị thế hay không, Giáo sư Laefer nói: "Những năm 1970, Mỹ ngừng xây dựng đường hầm. Chính phủ dừng tài trợ nghiên cứu trong lĩnh vực này. Hầu như không có nghiên cứu sinh theo học".
Bà cho biết 20 năm sau, Mỹ phát sinh nhu cầu xây dựng hầm ở quy mô lớn nhưng không còn lực lượng chuyên gia nội địa. Hầu hết các dự án phải nhờ các công ty châu Âu làm. Gần 30 năm sau, Mỹ mới phục hồi phần lớn năng lực, nhưng dựa vào việc các kỹ sư trẻ của Mỹ làm việc dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia châu Âu.
Giáo sư Laefer dự đoán: "Tôi đoán cảm biến từ xa ở Mỹ cũng sẽ đi theo lối mòn đó. Mỹ có thể lấy lại năng lực công nghiệp nhưng không thể dẫn đầu về đổi mới, trừ khi có sự thay đổi lớn trong ưu tiên tài trợ".
Giáo sư Laefer kết luận: "Trong bối cảnh chính trị hiện nay, khi tất cả nguồn tài trợ nghiên cứu của chính phủ đều bị cắt giảm mạnh, tôi rất ngạc nhiên nếu Mỹ đầu tư đáng kể vào cảm biến từ xa hoặc vào bất kỳ lĩnh vực nào khác".
Nguồn: soha.vn
Năm 2015, giáo sư Debra Laefer của Đại học New York (NYU) đang ngồi chill ở văn phòng Brooklyn, lướt qua một đống bài nghiên cứu về công nghệ cảm biến từ xa thì... chết điếng Những tạp chí khoa học từng toàn tên tuổi các trường đại học Mỹ và NASA giờ lại xuất hiện ầm ầm các nghiên cứu từ Bắc Kinh, Vũ Hán và Thượng Hải.
Trong vài năm tiếp theo, từng giọt nước nhỏ lẻ dần gom thành sóng, rồi bùm — thành hẳn một cơn "sóng thần" luôn!
Quay lại thập niên 1990, Mỹ thống trị lĩnh vực cảm biến từ xa như kiểu Thung lũng Silicon cân mọi thứ về phần mềm hiện nay vậy. Nước Mỹ từng chiếm gần 90% nghiên cứu toàn cầu trong mảng này. Còn Trung Quốc? Gần như... 0% luôn á!
Nhưng đến năm 2023, plot twist cực mạnh: Trung Quốc chiếm gần một nửa số bài nghiên cứu về cảm biến từ xa được công bố trên thế giới. Còn Mỹ? Tỷ trọng giảm còn dưới 10% thôi
Theo giáo sư Laefer, đây là một trong những cú lật kèo kinh điển nhất về vị thế công nghệ toàn cầu. Bà hiện là giáo sư tại Trường Kỹ thuật Tandon thuộc NYU và là thành viên Trung tâm Khoa học - Tiến bộ Đô thị của trường. Bà công bố kết quả nghiên cứu này trên tạp chí Geomatics ngày 12/9 nha.
Giải thích sơ qua cho ae chưa rõ: Viễn thám, hay cụ thể là cảm biến từ xa, là công nghệ thu thập dữ liệu thông qua quét laser, chụp ảnh và chụp siêu phổ. Data có thể thu từ mặt đất, trên không và cả từ vũ trụ luôn nha! Công nghệ này phục vụ đủ thứ quan trọng như xe tự lái, theo dõi khí hậu và cả an ninh quốc gia ️
Giáo sư Laefer chia sẻ: "Tôi bắt đầu làm việc trong lĩnh vực viễn thám vào năm 2002 và đây là mảng nghiên cứu chính của tôi từ năm 2006".
Khoảng 10 năm trước, bà bắt đầu để ý số lượng nghiên cứu từ Trung Quốc tăng vọt. Bà kể: "Vài năm sau đó, tôi tự hỏi liệu mình chỉ tình cờ bắt gặp xu hướng này hay đó là sự thay đổi ở quy mô lớn. Điều đó khiến tôi muốn nghiên cứu sâu hơn về xu hướng công bố các nghiên cứu trong lĩnh vực này".
Team của bà phân tích data ở cấp quốc gia, thống kê hơn 126.000 bài nghiên cứu từ 72 tạp chí trên toàn cầu trong giai đoạn 1961 - 2023 luôn nè!
Trước năm 1990, số lượng nghiên cứu của Trung Quốc gần như bằng không. Đến năm 2000, Trung Quốc mới đạt 4%, ngang ngửa Ấn Độ.
Nhưng con số này tăng vọt chóng mặt! Đến năm 2023, Trung Quốc dẫn đầu với 47% số bài nghiên cứu toàn cầu. Còn Mỹ? Từ gần 90% trong thập niên 1990 giảm xuống còn... 9% thôi
Hiệu suất của các quốc gia khác cũng dao động khá nhiều. Trong 50 năm qua, Đức luôn nằm trong top 10 và hiện đứng thứ 4 sau Ấn Độ. Tây Ban Nha và Australia cũng lọt vào top 10 nè!
Một phát hiện chất nhất của nghiên cứu là: có mối liên hệ siêu chặt chẽ giữa mức tài trợ nghiên cứu và số lượng công trình được xuất bản.
Data giai đoạn 2021-2023 cho thấy mức chênh lệch khủng khiếp. Các dự án được Quỹ Khoa học Tự nhiên Quốc gia Trung Quốc tài trợ chiếm hơn 53% số lượng nghiên cứu. Còn con số từ các tổ chức tài trợ của Mỹ chỉ... 5%
Trong số 10 tổ chức tài trợ cho nghiên cứu viễn thám toàn cầu giai đoạn 2011-2020, Trung Quốc chiếm trọn 6 vị trí đầu luôn!
Mỹ chỉ có hai cơ quan là NASA và Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF), lần lượt ở vị trí thứ 7 và thứ 8. Hai cơ quan còn lại đến từ châu Âu.
Trong thập niên 1990, NASA từng tài trợ một nửa số nghiên cứu cảm biến từ xa trên thế giới đấy. Nhưng giờ cơ quan này đã bị các tổ chức Trung Quốc vượt qua mất rồi
NSF không có đơn vị chuyên trách về trắc địa hay bản đồ học, tức những ngành cốt lõi trong thu thập và phân tích dữ liệu địa lý. Ngược lại, Trung Quốc có những chương trình khủng như 973 nhằm đầu tư đổ bộ vào lĩnh vực này.
Data bằng sáng chế trong nghiên cứu cho thấy Trung Quốc hiện chiếm phần lớn số đơn đăng ký bằng sáng chế cảm biến từ xa trên toàn cầu luôn á!
Từ năm 2021 đến 2023, thế giới ghi nhận hơn 43.000 bằng sáng chế chứa từ khóa "cảm biến từ xa". Trung Quốc chiếm đa số, đảo ngược hoàn toàn thế độc tôn của Mỹ vào đầu những năm 2000.
Nghiên cứu của giáo sư Laefer cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng theo cấp số nhân của các công bố khoa học trong lĩnh vực này: từ hơn 10 bài mỗi năm trong thập niên 1960 lên hơn 13.000 bài mỗi năm vào 2023. Mức tăng này vượt xa xu hướng xuất bản khoa học nói chung luôn!
Trung Quốc tiếp tục rót vốn vào nhiều công nghệ cảm biến từ xa mới, bao gồm trí tuệ nhân tạo (AI), machine learning và điện toán lượng tử. Điều đó giúp nâng cao năng lực chuyên môn trong nước ngày càng đỉnh hơn.
Theo bài viết của chuyên gia lượng tử Pan Jianwei công bố tháng 8, Trung Quốc có thể đo khoảng cách tuyệt đối trong không gian với độ chính xác ở mức nanomet. Công nghệ này đạt độ chính xác 82 nanomet trên quãng đường 113 km chỉ trong 21 giây thôi — xịn xò vãi!
Phương pháp này dự kiến hỗ trợ các dự án nghiên cứu không gian yêu cầu độ chính xác cao như dàn kính viễn vọng không gian hay đo trọng lực vệ tinh.
Khi được hỏi liệu Mỹ có thể giành lại vị thế hay không, Giáo sư Laefer nói: "Những năm 1970, Mỹ ngừng xây dựng đường hầm. Chính phủ dừng tài trợ nghiên cứu trong lĩnh vực này. Hầu như không có nghiên cứu sinh theo học".
Bà cho biết 20 năm sau, Mỹ phát sinh nhu cầu xây dựng hầm ở quy mô lớn nhưng không còn lực lượng chuyên gia nội địa. Hầu hết các dự án phải nhờ các công ty châu Âu làm. Gần 30 năm sau, Mỹ mới phục hồi phần lớn năng lực, nhưng dựa vào việc các kỹ sư trẻ của Mỹ làm việc dưới sự hướng dẫn của các chuyên gia châu Âu.
Giáo sư Laefer dự đoán: "Tôi đoán cảm biến từ xa ở Mỹ cũng sẽ đi theo lối mòn đó. Mỹ có thể lấy lại năng lực công nghiệp nhưng không thể dẫn đầu về đổi mới, trừ khi có sự thay đổi lớn trong ưu tiên tài trợ".
Giáo sư Laefer kết luận: "Trong bối cảnh chính trị hiện nay, khi tất cả nguồn tài trợ nghiên cứu của chính phủ đều bị cắt giảm mạnh, tôi rất ngạc nhiên nếu Mỹ đầu tư đáng kể vào cảm biến từ xa hoặc vào bất kỳ lĩnh vực nào khác".
Nguồn: soha.vn