Giữa sa mạc Sonoran, những khối bê tông khổng lồ đang dần hiện hình – đó là tham vọng công nghệ trị giá 165 tỷ USD của TSMC tại Arizona ️ Nghe thì hype lắm, nhưng thực tế đang là một cuộc chiến sinh tồn với 18.000 quy tắc hành chính rườm rà và văn hóa làm việc hoàn toàn trái ngược.
Khi "ông lớn" chip gặp phải "mê cung" thủ tục Mỹ
TSMC – gã khổng lồ sản xuất chip số 1 thế giới – đang đặt cược mạnh vào dự án "Silicon Desert" tại Phoenix. Nhưng khác với Đài Loan nơi mọi thứ diễn ra thần tốc, ở Mỹ họ phải đối mặt với một hệ thống quan liêu cực kỳ phức tạp từ cấp thành phố, quận, tiểu bang đến liên bang
Người sáng lập Morris Chang từng cảnh báo thẳng: chi phí sản xuất chip ở Mỹ cao hơn Đài Loan tới 50% và dự án này có thể là "cuộc diễn tập vô ích rất tốn kém". Nhưng dưới áp lực từ Apple, Nvidia và chính phủ Mỹ, TSMC vẫn phải "nhảy vào" để giữ mối quan hệ với các ông lớn.
Theo New York Times, TSMC đã quen với mô hình "all-in-one" tại Đài Loan – một giấy phép từ trung ương là xong việc. Nhưng ở Phoenix? Họ phải xây dựng luôn bộ quy định nội bộ gồm tới 18.000 điều khoản để lấp khoảng trống quy định địa phương, tốn mất 35 triệu USD chỉ để... đáp ứng yêu cầu giấy tờ
CEO C.C. Wei than thở: "Mỗi bước đều cần giấy phép, và sau khi được duyệt thì phải mất ít nhất gấp đôi thời gian so với ở Đài Loan."
Văn hóa làm việc: cuộc đụng độ East meets West
Nếu thủ tục hành chính đã đau đầu rồi thì văn hóa lao động còn "twist" hơn nữa
Arizona thiếu trầm trọng kỹ sư có kinh nghiệm lắp đặt thiết bị siêu tinh vi. TSMC đành đưa hơn 500 chuyên gia từ Đài Loan sang "support", nhưng công đoàn Mỹ lại gọi đó là hành vi "qua mặt pháp luật".
Vấn đề không chỉ dừng ở đó. Nhân viên Mỹ quen với work-life balance rõ ràng, làm đúng giờ, về đúng giờ. Còn văn hóa TSMC kiểu Đài Loan thì... sẵn sàng cày đêm để kịp deadline mà không cần trả thêm lương
David Amiri, kỹ sư phòng cháy chữa cháy từng làm việc 2 năm cho TSMC, kể: "Họ có ấn tượng rằng công nhân Mỹ lười biếng, không đủ năng lực và ngu ngốc. Đối với họ, tự làm còn dễ hơn là dạy người khác."
Amiri còn là một trong những người kiện TSMC vì bị phân biệt đối xử và các nhân viên Đài Loan... làm việc bằng tiếng Trung luôn, đẩy nhân viên Mỹ ra rìa.
Bà Mindy Wu từ W Consulting & Company tóm gọn: "Đó là hai thế giới khác nhau. Công nhân Mỹ muốn về nhà đúng giờ hoặc nhận tiền làm thêm. Với các công ty Đài Loan, sếp mong bạn ở lại và hoàn thành công việc."
Người dân địa phương: "Không thanks"
Trong khi chính phủ Mỹ gọi đây là "sứ mệnh an ninh quốc gia", thì người dân Phoenix lại có góc nhìn hoàn toàn khác. Với họ, nhà máy chip = rủi ro môi trường: xe tải chở hóa chất lăn bánh suốt ngày, nhu cầu nước khổng lồ giữa... sa mạc ️
Ba nhà máy TSMC đầu tiên dự kiến cần 16,4 triệu gallon nước mỗi ngày – bằng lượng nước dùng của 200.000 ngôi nhà! Để giải quyết, TSMC phải chi thêm tiền xây nhà máy xử lý nước thải tái chế.
Còn Amkor, đối tác đóng gói chip của TSMC, thậm chí phải đổi địa điểm vì bị người dân Peoria phản đối dữ dội dù đã được hội đồng thành phố duyệt rồi.
Chưa hết, Arizona còn yêu cầu TSMC khảo sát xem có rùa sa mạc nào trên đất không, trồng lại cây sa mạc được bảo vệ... Năm ngoái, Cơ quan Bảo vệ Môi trường còn phân loại mối đe dọa ozone ở Phoenix là "nghiêm trọng", khiến TSMC khó đạt được phê duyệt Đạo luật Không khí Sạch hơn nhiều.
Copy-paste mô hình Đài Loan? Big mistake!
David Amiri kể thêm một case điển hình: "TSMC muốn sao chép chính xác cách họ làm ở Đài Loan vào Mỹ. Họ không thay đổi một chút nào trong thiết kế."
Ông từng cảnh báo quản lý TSMC phải mở rộng hệ thống phun nước vì các quy định an toàn Mỹ. Nhưng bị... phớt lờ. Kết quả? Thanh tra bảo hiểm phát hiện, công ty mất luôn khoản chi phí 6 con số
Jere W. Planck, đối tác quản lý của Archicon (công ty kiến trúc Phoenix làm việc với nhà cung cấp TSMC), nhận xét: "Họ đến quá nhanh, họ không thực sự biết luật chơi."
Linde – công ty bơm khí cho nhà máy TSMC – phải xin 150 giấy phép chỉ riêng cho đường ống trị giá 45 triệu USD. Thậm chí muốn đổ đất thừa còn phải xin phép, mỗi giấy phép kéo theo tới 15 lần kiểm tra
Vậy TSMC có bỏ cuộc không?
Dù đối mặt núi khó khăn nhưng TSMC vẫn "cố chấp" tiếp tục mở rộng. Nhà Trắng thúc ép tăng công suất? Họ cam kết xây thêm nhà máy thứ 4, thứ 5, cùng 2 nhà máy đóng gói tiên tiến. CEO Jensen Huang của Nvidia còn đích thân xuất hiện tại lễ công bố lô hàng đầu tiên, tuyên bố "đây mới chỉ là khởi đầu"
TSMC hiểu rằng họ đang xây không chỉ một nhà máy mà là cả hệ sinh thái chip mới tại Mỹ – thứ mà nước này đã mất từ hơn một thập kỷ trước.
Nếu thành công, Phoenix sẽ trở thành cực sản xuất chip lớn nhất ngoài Đài Loan. Nếu thất bại, đây sẽ là bằng chứng sống cho thấy Mỹ không còn đủ sức hồi sinh sản xuất công nghệ tiên tiến dù có tiền và chính sách hậu thuẫn.
Canh bạc ở Phoenix không chỉ của TSMC mà còn là phép thử cho tham vọng tái công nghiệp hóa của Mỹ. Một quốc gia muốn comeback vị thế cường quốc sản xuất nhưng phải đối đầu với chính hệ thống phức tạp của mình, và một gã khổng lồ công nghệ buộc phải "customize" mô hình chiến thắng trên vùng đất chưa từng quen với tốc độ "kiểu Đài Loan".
Khi mặt trời Arizona chiếu lên những tòa công xưởng đang dần hoàn thiện, câu hỏi lớn nhất vẫn treo lơ lửng: liệu TSMC đang bước vào tương lai mới, hay một hành trình quá đắt để chứng minh rằng không thể copy-paste hệ sinh thái sản xuất chip châu Á sang đất Mỹ?
Câu trả lời sẽ định hình toàn bộ ngành bán dẫn trong nhiều thập kỷ tới.
Nguồn: genk.vn
Khi "ông lớn" chip gặp phải "mê cung" thủ tục Mỹ
TSMC – gã khổng lồ sản xuất chip số 1 thế giới – đang đặt cược mạnh vào dự án "Silicon Desert" tại Phoenix. Nhưng khác với Đài Loan nơi mọi thứ diễn ra thần tốc, ở Mỹ họ phải đối mặt với một hệ thống quan liêu cực kỳ phức tạp từ cấp thành phố, quận, tiểu bang đến liên bang
Người sáng lập Morris Chang từng cảnh báo thẳng: chi phí sản xuất chip ở Mỹ cao hơn Đài Loan tới 50% và dự án này có thể là "cuộc diễn tập vô ích rất tốn kém". Nhưng dưới áp lực từ Apple, Nvidia và chính phủ Mỹ, TSMC vẫn phải "nhảy vào" để giữ mối quan hệ với các ông lớn.
Theo New York Times, TSMC đã quen với mô hình "all-in-one" tại Đài Loan – một giấy phép từ trung ương là xong việc. Nhưng ở Phoenix? Họ phải xây dựng luôn bộ quy định nội bộ gồm tới 18.000 điều khoản để lấp khoảng trống quy định địa phương, tốn mất 35 triệu USD chỉ để... đáp ứng yêu cầu giấy tờ
CEO C.C. Wei than thở: "Mỗi bước đều cần giấy phép, và sau khi được duyệt thì phải mất ít nhất gấp đôi thời gian so với ở Đài Loan."
Văn hóa làm việc: cuộc đụng độ East meets West
Nếu thủ tục hành chính đã đau đầu rồi thì văn hóa lao động còn "twist" hơn nữa
Arizona thiếu trầm trọng kỹ sư có kinh nghiệm lắp đặt thiết bị siêu tinh vi. TSMC đành đưa hơn 500 chuyên gia từ Đài Loan sang "support", nhưng công đoàn Mỹ lại gọi đó là hành vi "qua mặt pháp luật".
Vấn đề không chỉ dừng ở đó. Nhân viên Mỹ quen với work-life balance rõ ràng, làm đúng giờ, về đúng giờ. Còn văn hóa TSMC kiểu Đài Loan thì... sẵn sàng cày đêm để kịp deadline mà không cần trả thêm lương
David Amiri, kỹ sư phòng cháy chữa cháy từng làm việc 2 năm cho TSMC, kể: "Họ có ấn tượng rằng công nhân Mỹ lười biếng, không đủ năng lực và ngu ngốc. Đối với họ, tự làm còn dễ hơn là dạy người khác."
Amiri còn là một trong những người kiện TSMC vì bị phân biệt đối xử và các nhân viên Đài Loan... làm việc bằng tiếng Trung luôn, đẩy nhân viên Mỹ ra rìa.
Bà Mindy Wu từ W Consulting & Company tóm gọn: "Đó là hai thế giới khác nhau. Công nhân Mỹ muốn về nhà đúng giờ hoặc nhận tiền làm thêm. Với các công ty Đài Loan, sếp mong bạn ở lại và hoàn thành công việc."
Người dân địa phương: "Không thanks"
Trong khi chính phủ Mỹ gọi đây là "sứ mệnh an ninh quốc gia", thì người dân Phoenix lại có góc nhìn hoàn toàn khác. Với họ, nhà máy chip = rủi ro môi trường: xe tải chở hóa chất lăn bánh suốt ngày, nhu cầu nước khổng lồ giữa... sa mạc ️
Ba nhà máy TSMC đầu tiên dự kiến cần 16,4 triệu gallon nước mỗi ngày – bằng lượng nước dùng của 200.000 ngôi nhà! Để giải quyết, TSMC phải chi thêm tiền xây nhà máy xử lý nước thải tái chế.
Còn Amkor, đối tác đóng gói chip của TSMC, thậm chí phải đổi địa điểm vì bị người dân Peoria phản đối dữ dội dù đã được hội đồng thành phố duyệt rồi.
Chưa hết, Arizona còn yêu cầu TSMC khảo sát xem có rùa sa mạc nào trên đất không, trồng lại cây sa mạc được bảo vệ... Năm ngoái, Cơ quan Bảo vệ Môi trường còn phân loại mối đe dọa ozone ở Phoenix là "nghiêm trọng", khiến TSMC khó đạt được phê duyệt Đạo luật Không khí Sạch hơn nhiều.
Copy-paste mô hình Đài Loan? Big mistake!
David Amiri kể thêm một case điển hình: "TSMC muốn sao chép chính xác cách họ làm ở Đài Loan vào Mỹ. Họ không thay đổi một chút nào trong thiết kế."
Ông từng cảnh báo quản lý TSMC phải mở rộng hệ thống phun nước vì các quy định an toàn Mỹ. Nhưng bị... phớt lờ. Kết quả? Thanh tra bảo hiểm phát hiện, công ty mất luôn khoản chi phí 6 con số
Jere W. Planck, đối tác quản lý của Archicon (công ty kiến trúc Phoenix làm việc với nhà cung cấp TSMC), nhận xét: "Họ đến quá nhanh, họ không thực sự biết luật chơi."
Linde – công ty bơm khí cho nhà máy TSMC – phải xin 150 giấy phép chỉ riêng cho đường ống trị giá 45 triệu USD. Thậm chí muốn đổ đất thừa còn phải xin phép, mỗi giấy phép kéo theo tới 15 lần kiểm tra
Vậy TSMC có bỏ cuộc không?
Dù đối mặt núi khó khăn nhưng TSMC vẫn "cố chấp" tiếp tục mở rộng. Nhà Trắng thúc ép tăng công suất? Họ cam kết xây thêm nhà máy thứ 4, thứ 5, cùng 2 nhà máy đóng gói tiên tiến. CEO Jensen Huang của Nvidia còn đích thân xuất hiện tại lễ công bố lô hàng đầu tiên, tuyên bố "đây mới chỉ là khởi đầu"
TSMC hiểu rằng họ đang xây không chỉ một nhà máy mà là cả hệ sinh thái chip mới tại Mỹ – thứ mà nước này đã mất từ hơn một thập kỷ trước.
Nếu thành công, Phoenix sẽ trở thành cực sản xuất chip lớn nhất ngoài Đài Loan. Nếu thất bại, đây sẽ là bằng chứng sống cho thấy Mỹ không còn đủ sức hồi sinh sản xuất công nghệ tiên tiến dù có tiền và chính sách hậu thuẫn.
Canh bạc ở Phoenix không chỉ của TSMC mà còn là phép thử cho tham vọng tái công nghiệp hóa của Mỹ. Một quốc gia muốn comeback vị thế cường quốc sản xuất nhưng phải đối đầu với chính hệ thống phức tạp của mình, và một gã khổng lồ công nghệ buộc phải "customize" mô hình chiến thắng trên vùng đất chưa từng quen với tốc độ "kiểu Đài Loan".
Khi mặt trời Arizona chiếu lên những tòa công xưởng đang dần hoàn thiện, câu hỏi lớn nhất vẫn treo lơ lửng: liệu TSMC đang bước vào tương lai mới, hay một hành trình quá đắt để chứng minh rằng không thể copy-paste hệ sinh thái sản xuất chip châu Á sang đất Mỹ?
Câu trả lời sẽ định hình toàn bộ ngành bán dẫn trong nhiều thập kỷ tới.
Nguồn: genk.vn