BinHong3077
New member
Số người tử vong do Covid-19 ở Trung Quốc và Italia khiến giới nghiên cứu phải đặt ra hàng tá câu hỏi đấy! Bí ẩn gì đằng sau những con số này? Tại sao Italia lại có tỷ lệ tử vong cao ngất ngưởng còn Trung Quốc và nhiều nước khác thì không?
Mới đây, trên mạng xã hội Lotus.vn xuất hiện bài phân tích sâu sắc của TS.BS Nguyễn Kiên Cường - Chủ nhiệm Khoa Vệ sinh Quân đội, Viện Y học Dự phòng Quân đội với tiêu đề: "Bí ẩn về số người chết do Covid-19 tại Trung Quốc và Italia?" để mọi người hiểu rõ hơn về tình hình dịch bệnh đang diễn biến phức tạp ra sao. Chúng mình xin phép chia sẻ lại một phần của bài viết này nhé!
Ngày 31/12/2019, hàng loạt ca viêm phổi không rõ nguyên nhân được báo cáo ở Vũ Hán, Hồ Bắc, Trung Quốc. Đến nay đã có hơn 207 quốc gia và vùng lãnh thổ ghi nhận dịch bệnh này rồi đó Toàn cầu vượt mốc 1 triệu ca nhiễm, hơn 50.000 người tử vong. Tỷ lệ mắc và tử vong khác nhau ở mỗi quốc gia nha!
Tại sao tỷ lệ tử vong Covid-19 lại chênh lệch quá trời giữa các quốc gia?
Đầu tiên phải nói là có sự khác biệt cực lớn về nguy cơ virus gây tử vong giữa các nhóm tuổi khác nhau. Với SARS-CoV-2, người già có khả năng bị bệnh nặng hoặc tử vong cao hơn nhiều.
Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Lancet (xịn xò lắm đó), khi xem dữ liệu về tỷ lệ tử vong Covid-19 ở Trung Quốc và các nơi khác, có thể thấy người mắc bệnh trong độ tuổi 40-49 có tỷ lệ tử vong ước tính khoảng 0,4%. Còn với người từ 80 tuổi trở lên thì tỷ lệ tử vong lên tới 13,4% luôn Sự chênh lệch này một phần do đặc điểm dân số, như Italia là quốc gia có dân số già.
Thêm nữa, Covid-19 còn cực kỳ nguy hiểm với người có bệnh nền mạn tính, đặc biệt là bệnh về hô hấp, tim mạch, béo phì, tiểu đường, suy thận và gan. Vì thế các quốc gia có dân số với nhiều vấn đề về sức khỏe hơn có thể chịu tác động nặng nề hơn, tỷ lệ tử vong cao hơn khi nhiễm Covid-19.
Kể từ khi dịch bệnh lan tràn tới nhiều quốc gia trên toàn cầu, các nước đã có sự chuẩn bị về khả năng đáp ứng với dịch bệnh cũng như khả năng giám sát, xét nghiệm để chẩn đoán, cách ly và điều trị.
Mỗi quốc gia có năng lực khác nhau, nghĩa là số ca được xét nghiệm chẩn đoán trong cộng đồng cũng khác nhau. Tỷ lệ dân số được xét nghiệm càng lớn thì càng cho bức tranh đầy đủ hơn về tỷ lệ tử vong do Covid-19 gây ra nhé!
Vấn đề khác liên quan đến tỷ lệ tử vong là mức độ ưu tiên khi thực hiện xét nghiệm chẩn đoán Covid-19 trong cộng đồng. Các xét nghiệm thường được ưu tiên cho các ca bệnh nặng nhất và nguy hiểm nhất.
Điều này có thể đẩy tỷ lệ tử vong cao hơn thực tế, vì xét nghiệm không được thực hiện với ca bệnh nhẹ hoặc không triệu chứng; mà chủ yếu dành cho những ca nặng (những người có nguy cơ tử vong cao).
Các yếu tố khác có khả năng ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ tử vong bao gồm nguồn lực của quốc gia (đặc biệt là năng lực chăm sóc sức khỏe), khả năng tổ chức (như khả năng thực hiện biện pháp y tế công cộng hiệu quả) và khả năng chuẩn bị để đáp ứng các tình huống tương lai.
Tại Trung Quốc, tỷ lệ tử vong cao hơn trong giai đoạn đầu của đợt bùng phát (17% đối với các ca từ ngày 1 đến 10/1/2020) và giảm xuống còn 0,7% đối với bệnh nhân khởi phát triệu chứng sau ngày 1/2/2020. Báo cáo cập nhật ngày 21/3/2020 của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Trung Quốc cho thấy tỷ lệ tử vong là 2,3% (1.023 ca tử vong/44.672 ca được xác nhận).
Italia là quốc gia có dân số già đứng thứ hai thế giới sau Nhật Bản. Theo Ngân hàng Thế giới, gần 1/4 dân số đất nước này từ 65 tuổi trở lên. Câu hỏi đặt ra là liệu điều này có góp phần làm tăng tỷ lệ tử vong ở người mắc Covid-19 tại nước này không?
Điều này có thể đúng. Tuy nhiên, cũng không hoàn toàn phù hợp khi xét đến tỷ lệ tử vong Covid-19 ở Đức - một nước có dân số khá già, nhưng lại có tỷ lệ tử vong thấp (1,4%).
Vậy tại sao ở Italia lại có tỷ lệ tử vong cao như vậy? Hãy cùng xem xét lại những con số thống kê tại Italia từ ngày 31/1/2020 đến ngày 4/3/2020 và những dữ kiện khác để có cái nhìn khách quan hơn nhé!
Lý giải nguyên nhân tử vong do Covid-19 tại Italia cao nhất thế giới
Có thể thấy rằng vào ngày 31/1/2020 Italia ghi nhận 2 ca nhiễm Covid-19. Ngày 6/2/2020, ghi nhận 3 ca nhiễm Covid-19, các ca này đều liên quan đến du lịch từ Vũ Hán, Trung Quốc trở về.
2 tuần sau, vào ngày 20/2/2020, một ca viêm phổi nặng do SARS-CoV-2 ở người đàn ông ngoài 30 tuổi ở vùng Bologna phía Bắc Italia mà không có tiền sử đi nước ngoài.
Ngày 21/2/2020 có 20 ca mắc Covid-19, và chỉ sau 10 ngày, đến ngày 1/3/2020 con số này đã tăng lên 1.614 người Trong đó tổng số tử vong tính đến 1/3/2020 là 34 ca chiếm tỷ lệ 2,1%.
Vì vậy người ta đưa ra giả thuyết rằng virus đã lưu hành trong cộng đồng trong khoảng thời gian này. Đến ngày 20/3/2020, số ca mắc Covid-19 tại Italia là 47.021 ca và số ca tử vong là 4.032 ca.
Và chỉ sau 10 ngày nữa số mắc đã tăng lên 110.574 ca với 13.155 ca tử vong được ghi nhận vào ngày 1/4/2020. Đến ngày 3/4/2020, số mắc là 119.827 ca và số ca tử vong lên tới 14.681 ca.
Một trong các nguyên nhân của dịch bệnh lây lan nhanh ở Italia có thể do truyền thống văn hóa - họ có sự tiếp xúc gần gũi thân mật hơn giữa các cá nhân khi giao tiếp, những cái ôm hôn trong giao tiếp dường như rất phổ biến ở đất nước này, điều này làm tăng khả năng lây truyền SARS-CoV-2
Mặt khác, việc hạn chế tiếp xúc chỉ mới được thực hiện ở một số địa phương trên cả nước vào cuối tháng 2, một số địa phương chỉ thực hiện cách ly vào đầu tháng 3 - đây cũng là lý do khiến dịch bệnh lây lan nhanh chóng.
Việc thực thi quy định về cách ly xã hội, hạn chế tiếp xúc, hạn chế tập trung đông người chỉ được ban bố trên phạm vi quốc gia kể từ ngày 12/3/2020 khi trên cả nước đã có hơn 15.000 ca mắc và hơn 1.000 ca tử vong do Covid-19 rồi.
Xét về khía cạnh sức khỏe và lối sống, Italia cũng là quốc gia có tỷ lệ tử vong do kháng kháng sinh cao nhất ở châu Âu. Italia đứng đầu trong các nước thuộc Liên minh Châu Âu về tử vong do kháng kháng sinh, chiếm gần 1/3 số ca tử vong do kháng kháng sinh tại các quốc gia này luôn!
Thói quen hút thuốc dường như cũng là yếu tố liên quan đến tăng nguy cơ tử vong do dịch bệnh vì hút thuốc lá dẫn đến các bệnh lý đường hô hấp; tại Italia, khoảng 28% nam giới hút thuốc
Các đặc điểm nhân khẩu học của dân số Italia khác với các quốc gia khác. Năm 2019, khoảng 23% dân số Italia ở độ tuổi trên 65. Khi xem xét về độ tuổi nhiễm bệnh giữa Trung Quốc và Italia, người ta thấy có sự rất tương đồng về tỷ lệ tử vong ở người dưới 69 tuổi, nhưng lại có sự khác biệt về tỷ lệ tử vong trong nhóm trên 70 và đặc biệt là trên 80 tuổi ở Italia cao hơn so với Trung Quốc.
Tại Italia, những người trên 80 tuổi tử vong chiếm tỷ lệ 52,3% trong tổng số ca tử vong, trong khi đó tỷ lệ này tại Trung Quốc chỉ là 20,3%. Đáng lưu ý, tại Italia, những ca bệnh ở người từ 90 tuổi trở lên có tỷ lệ tử vong rất cao (22,7%); trong khi đó dữ liệu về các ca tử vong ở người trên 90 tuổi ở Trung Quốc không được báo cáo.
Đặc điểm khác biệt này có thể do cơ cấu dân số của Italia khác với Trung Quốc. Do Italia là quốc gia có dân số già hoặc có thể vì lý do nào khác mà chúng ta chưa khai thác phân tích được.
Mặt khác, có thể giải thích về tỷ lệ tử vong tại Italia tăng là do chiến lược xét nghiệm trong chẩn đoán SARS-CoV-2 bằng phương pháp RT-PCR.
Sau chiến lược xét nghiệm ban đầu và rộng rãi bằng RT-PCR cho tất cả người có triệu chứng và không có triệu chứng trong giai đoạn đầu dịch bệnh bùng phát, vào ngày 25/2, Bộ Y tế Italia đã ban hành chính sách xét nghiệm ưu tiên cho các bệnh nhân có triệu chứng lâm sàng nặng hơn đã bị nghi ngờ mắc COVID-19 và phải nhập viện.
Những người không có triệu chứng hoặc ca nhẹ, không được xét nghiệm, và điều này có thể tác động đến 2 vấn đề:
• Thứ nhất, các ca bệnh nhẹ, các ca không triệu chứng không được xác định và dẫn tới tỷ lệ tử vong cao do đã loại đi các ca bệnh thực tế đã nhiễm Covid-19, nhưng không được tính vào số liệu thống kê do không có kết quả xét nghiệm xác định chẩn đoán, điều này làm tăng tỷ lệ tử vong từ 3,1% vào ngày 25/2 lên 7,9% vào ngày 17/3.
• Thứ hai, cách lựa chọn và chỉ định xét nghiệm như vậy có thể dẫn đến tỷ lệ lớn các ca không có triệu chứng hoặc có triệu chứng nhẹ bị bỏ qua, thiếu giám sát chặt chẽ và thúc đẩy sự lây truyền dịch bệnh một cách nhanh chóng trong cộng đồng.
Cuối cùng, còn nhiều yếu tố khác đóng vai trò như những biến số giúp thay đổi tỷ lệ mắc, tỷ lệ tử vong ở các quốc gia khác nhau, trong đó chắc chắn có vai trò của phát hiện sớm, dự phòng tốt và điều trị thành công ca bệnh. Việc điều trị thành công ca bệnh khỏi thì sẽ góp phần làm giảm tỷ lệ tử vong
Vấn đề điều trị thành công phụ thuộc rất nhiều yếu tố như ca bệnh có được phát hiện và điều trị sớm, bệnh nhân có mắc các bệnh lý mạn tính hay không, độ tuổi thế nào, chất lượng năng lực chuyên môn và nguồn lực y tế trong đáp ứng với các tình huống khẩn cấp, điều kiện cơ sở vật chất...v.v.
Tất cả các yếu tố đó tác động và tạo nên nhiều tình huống khác nhau, cũng như sự khác nhau về tỷ lệ mắc, tỷ lệ tử vong, tỷ lệ điều trị khỏi của mỗi nước. Và một điều chắc chắn rằng chúng ta đang làm hết sức, các quốc gia đang nỗ lực chung tay để mong rằng trong một ngày không xa, chúng ta sẽ đẩy lùi được dịch bệnh nguy hiểm này
Nguồn: soha.vn