Từ khi núi Ba Hòn bị giặc Pháp chiếm đóng, người dân Cấm Sơn đã phải đổ rất nhiều máu xương mới giành lại được nơi này. Câu chuyện hôm nay thật sự epic đấy các bạn ơi!
Vết chân siêu to khổng lồ của Chú Cuội
Ông Nông Thế Viên (sinh năm 1965), trưởng khối văn xã Cấm Sơn đã chia sẻ câu chuyện cực kỳ thú vị này. Ông là người con của đất Cấm Sơn nên biết rõ từng góc ngõ ngách nơi đây. Theo ông kể, trẻ con ở Cấm Sơn từ nhỏ đã được nghe kể không phải chuyện cổ tích trong sách vở, mà là những sự tích siêu thực ngay tại quê hương mình đấy! Trong đó, truyền thuyết núi Ba Hòn là một trong những câu chuyện hấp dẫn nhất ️
Nghe đâu, hồi xưa khi vùng núi Lục Ngạn còn hoang sơ vắng bóng người, cảnh non nước ở đây đẹp mê hồn luôn. Tuy chưa có hồ như bây giờ nhưng suối Cấm và suối Phong Vân từ Lạng Sơn chảy về len lỏi khắp nơi đã tạo nên vẻ đẹp sơn thủy hữu tình cực chill. Nước suối trong xanh chảy ròng ròng cả năm không cạn, núi đồi xanh tươi mơn mởn sức sống chứ không khô cằn như hiện tại.
Vẻ đẹp hoang sơ ấy đã khiến chú Cuội trên cung trăng cũng phải "mê quá chừng" Mỗi lần xuống trần gian chơi, Chú Cuội lại ghé thăm khu vực Cấm Sơn này, thả hồn mình vào không gian núi rừng trong lành, yên tĩnh. Thế mà một hôm không biết mải mê ngắm cảnh hay sao, Cuội sơ ý vấp ngã.
Và rồi drama bắt đầu: Cuội đặt ba bước chân xuống núi mà thành hố sâu hun hút luôn, nước từ khe suối cứ dồn vào đầy tràn. Bước chân của Cuội to quá trời to, nước chảy lâu dần mà thành hồ rộng khổng lồ
Sau này khi ngăn đập để làm hồ, người ta cứ theo vết chân ấy mà chọn địa điểm vì tin rằng vết chân của Cuội như một lời tiên tri về tiềm năng thủy lợi siêu xịn của lòng hồ. Hồ sẽ không bao giờ cạn nước, cung cấp đủ nguồn thủy lợi cho không chỉ Lục Ngạn mà còn cả Bắc Giang nữa!
Câu chuyện này chỉ lưu truyền trong dân gian thôi, chẳng có bằng chứng nào chứng minh chú Cuội từng xuống đây du ngoạn cả. Nhưng plot twist là đến giờ vẫn có ba vùng sâu lõm ở lòng hồ hình dáng giống y chang bước chân người nhưng to gấp mấy chục lần bước chân người lớn! Lúc nước ngập thì khó nhìn thấy, nhưng mùa nước cạn có thể thấy rõ ba bước chân của Cuội quanh núi Ba Hòn.
Đặc biệt hơn nữa, giữa rất nhiều đảo hoang rải rác khắp lòng hồ, có một ngọn núi chân bám sâu dưới đáy hồ nhưng lại tách thành ba ngọn có kích thước và độ cao gần như bằng nhau, trông y chang kiềng ba chân vậy.
Từ đó người dân càng tin rằng núi Ba Hòn là một địa danh kỳ bí của vùng. Ai đi xa về cũng muốn ngồi thuyền nan chèo tay đi vòng quanh núi Ba Hòn một vòng cho đủ feel. Người dân nơi đây lấy nó làm biểu tượng cho sự bền vững, cho lòng kiên trì bám hồ bám núi mà sống qua bao đời. Từ khi núi Ba Hòn bị giặc Pháp chiếm đóng và phải mất rất nhiều công sức máu xương người dân Cấm Sơn mới giành lại khiến họ càng tin rằng Ba Hòn chính là biểu tượng cho ý chí và sức sống quật khởi của người Cấm Sơn
Biểu tượng của sức mạnh anh hùng quật khởi
Người dân Cấm Sơn từ nhỏ đến già ai cũng thuộc lòng câu ca: "Cấm Sơn có núi Ba Hòn/ Có đoàn du kích lên non diệt thù". Những nhân chứng sống là cựu du kích đã chiến đấu trong thời kỳ oanh liệt ấy giờ không còn nhiều. Theo thống kê mới đây nhân kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Trung đội Du kích Ba Hòn (8/11/1947 – 8/11/2012), Chủ tịch xã Nông Văn Phụng (sinh năm 1972) cho biết: "Đến nay chỉ còn 6 cụ, trong đó minh mẫn nhất là cụ Nguyễn Văn Sàng (sinh năm 1929) trong đội quân du kích làm nên chiến tích anh hùng".
Chúng tôi tìm đến khu chợ Tân Sơn nơi ông Sàng sinh sống để nghe ông kể lại chiến công một thời. Ông Sàng nhớ lại: Năm 1947, thực dân Pháp tràn về khu vực Lạng Sơn và chiếm đóng núi Ba Hòn thuộc lòng hồ Cấm Sơn vì Cấm Sơn là một trong những vị trí đắc địa của huyện, thông qua đèo Quao sang Lạng Sơn rất gần. Trên địa bàn có 15 chốt chiếm đóng của địch thì có tới 7 chốt nằm trên địa bàn Cấm Sơn. Riêng thôn Cấm, đội du kích cả vài chục người đã được lập ngay sau khi chốt Pháp hình thành.
Hàng ngày, đội có nhiệm vụ đi sâu vào khu vực chốt của địch, dùng súng bắn về phía địch để chúng nhả vợi đạn, giúp cho bộ đội chủ lực và bộ đội địa phương tấn công phía sau tiêu hao sinh lực địch. "Chúng tôi bắn nó một viên thì chúng nó sẵn sàng nhả ra cả trăm viên. Chốt của chúng cách làng chỉ chừng cây số, đạn bay khắp vào nhà cửa, ngồi ăn cơm mà nghe chíu chíu trên đầu. Thế nhưng người làng Cấm Sơn không ai sợ mà ngược lại chí căm thù càng dâng cao hơn. Không những cung cấp lương thực nuôi bộ đội, che giấu cán bộ, dân Cấm Sơn cũng như du kích còn khiến địch mệt mỏi, rã rời vì không một ngày nào chúng tôi không đi quấy rối chúng năm, bảy lượt".
Trong ký ức của những người du kích năm xưa, hình ảnh giặc Pháp chạy nháo nhào trước đòn quấy rối đặc biệt của dân quân du kích vừa là chiến công, lại vừa mang những chuyện hài hước. Ông Sàng kể: "Có lúc chúng tức quá, thấy chúng tôi vừa lấp ló, bắn sang nửa chốt của chúng vài âm thanh lèo tèo thì chúng đã bố trí cả một lực lượng hùng hậu sẵn sàng quyết chiến với chúng tôi. Nhưng thực tế, có khi đội chúng tôi chỉ cử một vài người ra bắn tia vài phát đạn để cho chúng tức lên mà xả đạn liên hồi. Đạn càng nhanh hết thì quân chủ lực của ta khi đánh úp càng thuận lợi"
Ngày 22/7/1949, du kích Ba Hòn đã phục kích địch trên đường từ Sơn Động qua đèo Quao, tiêu diệt 11 tên, bắn bị thương 7 tên và thu 10 khẩu súng. Ngày 11/3/1950, du kích Ba Hòn phối hợp với đại đội 243 đánh mìn, phá hủy 1 ô tô và bắt 20 tên địch. Trong chiến dịch Biên Giới 1950, đội du kích đã tham gia bảo vệ phòng thám báo, thổ phỉ biệt kích.
Đến cuối năm 1950, khi chiến dịch Biên Giới thắng lợi, giặc Pháp rút hết khỏi địa bàn, Cấm Sơn hoàn toàn được giải phóng nhưng sau nhiều năm chiến tranh tiếp theo đội du kích Ba Hòn vẫn duy trì hoạt động tại địa phương. Vì những chiến công đó mà đến năm 2010, xã Cấm Sơn đã được xét tặng danh hiệu xã anh hùng
Nguồn: soha.vn