Nhiều người bảo Nguyễn Nhật Ánh được các đạo diễn ưu ái lắm đó, toàn tác phẩm của chú được chuyển thể thành phim ầm ầm. Nhưng mà thực tế, giữa bao truyện văn học Việt Nam, liệu câu chuyện của chú Ánh có thực sự đủ "xịn" để lên phim không nhỉ?
Hồi Mắt Biếc ra mắt thì cộng đồng mạng náo loạn hết! Ai yêu truyện chú Nguyễn Nhật Ánh thì xốn xang, fan của Victor Vũ thì hóng một sản phẩm đẹp mắt theo đúng style đạo diễn. Nhưng mà giữa vô vàn lời khen cho Mắt Biếc, nhiều người cũng tự hỏi liệu việc chuyển thể tác phẩm của chú Ánh có đang được thổi phồng quá không?
Chú Ánh - tác giả tuổi thơ của bao người
"Hay" là concept tương đối mà, đúng không? Một số khán giả sẽ thấy đỉnh, số khác thì "chưa đã" như kỳ vọng. Mắt Biếc cũng vậy thôi, dù là bộ phim khá ổn với đa số mọi người. Câu chuyện được kể vừa vặn, không nhồi nhét hết nhân vật và tình tiết lên phim, chỉ chắt lọc những tinh túy nhất. Người xem hiểu rõ hơn diễn biến tâm lý của nhân vật, thấu cảm với Hà Lan, xót xa cho Ngạn và mối tình crush suốt thanh xuân. Với người xem bình thường, Mắt Biếc là bộ phim tròn trịa rồi.
Nhưng vẫn có vài điểm "chưa đến nơi đến chốn" với các fan cứng của chú Ánh. Đó chính là cái khó của việc chuyển thể văn chương lên phim ấy - trí tưởng tượng của bạn bị nhốt trong khung hình, diễn xuất, nhạc phim rồi, không còn được tự do bay bổng như khi đọc truyện nữa
Văn của chú Ánh cũng thế, "hay" là concept tương đối, đặc biệt là thời bây giờ - nhiều bạn trẻ khó vibe với những câu chuyện tình yêu thế kỷ 20 kiểu đó. Dù việc chuyển thể truyện chú Ánh có rủi ro (vì fan trung thành sẽ so sánh không ngừng), các đạo diễn vẫn quyết làm vì đây là lựa chọn "hợp lý".
Điều "hợp lý" đầu tiên chắc là độ nổi tiếng của tác giả Nguyễn Nhật Ánh và các tác phẩm của chú rồi. Chuyển thể phim từ truyện nổi tiếng sẽ tạo nền tảng khá vững cho phim (trừ mấy bộ phá hỏng nguyên tác nha ). Phải công nhận là hầu như tác phẩm chuyển thể nào cũng vấp phải tranh cãi ít nhiều từ độc giả, kể cả những cái tên đình đám như Harry Potter hay Triệu Phú Ổ Chuột cũng không thoát!
Dù có nghi ngờ, người ta vẫn sẽ ra rạp xem để thỏa mãn sự tò mò và tự đánh giá. Đây đã là điểm lợi thế so với kịch bản gốc rồi. Các tác phẩm của chú Ánh hướng đến đại chúng nên lượng độc giả khổng lồ. Trước khi những truyện dài được lên phim, series Kính Vạn Hoa hay bộ ba Buổi Chiều Window, Bồ Câu Không Đưa Thư, Nữ Sinh cũng đã làm khán giả mê mẩn rồi. Đưa truyện chú Ánh lên phim, đạo diễn đều biết sẽ có phản ứng trái chiều - như đạo diễn Phan Gia Nhật Linh gặp với Cô Gái Đến Từ Hôm Qua. Nhưng đó vẫn là thành công đấy!
Điều hợp lý thứ hai nằm ở nội dung các tác phẩm của chú Ánh và lứa tuổi hướng đến. Là fan của chú, bạn sẽ hiểu cái hay của truyện chú không nằm ở những twist cao trào, tình tiết phức tạp, thủ pháp văn chương điêu luyện hay cấu trúc đẳng cấp. Nó nằm ở sự mộc mạc và giản dị - văn của chú Ánh đời thường, khắc họa những câu chuyện gần gũi và chân thật. Buồn một chút, dằn vặt một chút, dễ thương nhiều chút và thơ mộng rất nhiều phần - đó chính là vibe của truyện chú Ánh
Đề tài về tình yêu thanh xuân, kéo dài thành cả cuộc đời dễ kéo người ta ra rạp lắm!
Truyện của chú Ánh cũng dễ hiểu, những thông điệp tình yêu cuộc sống được đan xen khéo léo, đủ để người xem thấu hiểu, dù là khán giả "bình dân" hay "cao cấp". Tác phẩm của chú không vẽ những triết lý cao siêu mà kể câu chuyện, nói vấn đề muôn thuở của tình yêu từ xưa đến nay: Yêu đơn phương là đau khổ, có những mối tình đúng người nhưng sai thời điểm hay tình yêu phải xuất phát từ sự chân thành và trái tim. Đã là phim thương mại, các đạo diễn có dại gì chọn kịch bản quá phức tạp, cao siêu khi tay nghề còn chưa đủ "chín"? Nội dung như truyện của chú Ánh quả là nguồn tài nguyên dồi dào để khai thác!
Truyện của chú Ánh, với mình, có giá trị tinh thần và gợi lên cả một miền ký ức cho nhiều người. Những năm 2000, bên cạnh truyện tranh Nhật, vài cuốn Harry Potter đầu tiên, tác phẩm của chú Ánh thành món ăn tinh thần gần như duy nhất với nhiều người. Đối tượng ra rạp xem phim là thế hệ 9x, 8x và cả 7x - họ không chỉ mua vé để xem phim, họ muốn xem lại kỷ niệm tuổi thơ Tuổi thơ của họ được đạo diễn Victor Vũ tái hiện lại quá đỉnh, khắc phục được những vấn đề từng gặp với Tôi Thấy Hoa Vàng Trên Cỏ Xanh. Khung cảnh làng quê đẹp thơ mộng nhưng không quá fake, người ta vẫn cảm thấy được sự hồn hậu, lúc rộn ràng lúc thê lương như tâm trạng nhân vật tại làng Đo Đo. Phim không có nhiều cảnh thừa thãi, không slow-motion chỉ với một cơn mưa, nghệ thuật không làm vì nghệ thuật. Người xem trailer không "wow" vì những cảnh quay quá long lanh như Hoa Vàng Cỏ Xanh nhưng xuyên suốt bộ phim đã là một câu chuyện đẹp, đâu cần quá nhiều thứ thừa thãi để người ta quên đi ý nghĩa câu chuyện?
Đến bây giờ, vẫn còn quá nhiều tác phẩm của chú Ánh có thể chuyển thể thành phim, hứa hẹn cũng sẽ hút khán giả ra rạp. Bong Bóng Lên Trời, Quán Gò Đi Lên, Còn chút gì để nhớ hay Ngày xưa có một chuyện tình… đều là những truyện dài, tiểu thuyết chất lượng, phù hợp với điện ảnh. Khi các tác phẩm kịch bản gốc nhiều rủi ro và thất bại, việc chuyển thể từ truyện ăn khách là lựa chọn có phần dễ thở hơn. Tất nhiên, chuyển thể truyện thành phim như một canh bạc. Một câu chuyện xuất sắc vẫn cần một ekip làm phim chuyên nghiệp, từ việc viết lại kịch bản đến đạo diễn, âm thanh, bối cảnh, dựng phim. Cả ekip phải đi vững vàng trên dây, một bên là sự sáng tạo, một bên là những điều quen thuộc với khán giả. Chỉ một chút sơ sẩy thôi là sẽ ngã nhào ngay!
Đạo diễn Victor Vũ đã đi thành công trên dây rồi, nhìn chung là vậy. Những điều trong truyện còn chưa rõ, Victor Vũ cũng phần nào lôi ra được. Mình vẫn tin Hà Lan là người hướng nội - đằng sau những nụ cười là một tâm hồn mơ màng, quá đỗi ngây thơ, còn bẽn lẽn và ngại ngùng. Mình cũng đã hóng xem ai sẽ vào vai Ngạn vì cuộc đời của Ngạn buồn và éo le hơn Hà Lan, mắt Ngạn phải buồn hơn Hà Lan mới phải? Đúng rồi, mắt Ngạn trong phim thực sự buồn và ầng ậc nước, khiến người xem cũng chực khóc theo dăm ba lần
Tiếp tục bám vào các câu chuyện của chú Ánh trong tương lai sẽ đòi hỏi rất nhiều ở các đạo diễn. Nếu Cô Gái Đến Từ Hôm Qua hay Tôi Thấy Hoa Vàng Trên Cỏ Xanh - 2 bộ phim trong vài năm trở lại đây vẫn gặp ý kiến trái chiều thì Mắt Biếc đã làm tốt hơn rất nhiều. Điều đó đồng nghĩa với việc các đạo diễn, biên kịch tiếp theo sẽ phải làm sao để vượt qua cái bóng của Mắt Biếc. Vài ba bộ phim đi qua, người ta thấy những nét tương tự, xem riết cũng dễ đoán và nhàm: Khung cảnh làng quê lúc nào cũng đẹp một cách giản dị, diễn viên nào cũng có đôi mắt long lanh buồn buồn, bộ phim nào cũng có nhạc phim quá đỉnh, thậm chí màu phim, cách diễn xuất, góc quay cũng có đôi nét tương đồng. Có lẽ, sẽ cần nhiều đột phá và đổi mới hơn với các bộ phim chuyển thể từ văn học của chú Ánh để mỗi bộ phim xuất hiện lại khiến khán giả sửng sốt, thay vì chỉ bám mãi vào những lời khen kiểu "Cảnh quay đẹp quá, diễn viên đẹp quá hay câu chuyện buồn quá"
Nguồn: kenh14.vn