"Khi không đạt được kết quả như mong muốn, buồn rầu là điều đương nhiên, nhưng các em hãy nâng niu, ôm lấy chính cảm xúc đó của mình và cho bản thân "giới hạn buồn", coi đây là bài học để từ đó khắc phục", Ths Đỗ Trang - Chuyên gia tâm lý.
Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 của Hà Nội cũng như nhiều địa phương trên cả nước đã chính thức khép lại rồi đó các bạn ơi! Bên cạnh những nụ cười rạng rỡ của các bạn trúng tuyển vào trường công như mơ ước, cũng có không ít bạn đang phải đối mặt với giai đoạn khó khăn khi... chưa may mắn lần này. Ths Đỗ Trang, Trưởng phòng Tham vấn tâm lý học đường Trường Marie Curie (Hà Nội) đã có những chia sẻ rất thật về vấn đề này nè!
Ths Đỗ Trang, Trưởng phòng Tham vấn tâm lý học đường Trường Marie Curie (Hà Nội).
Áp lực thi cử - nỗi đau thầm lặng mà ai cũng từng trải qua
Với kinh nghiệm nhiều năm làm công tác tư vấn tâm lý học đường, chuyên gia Đỗ Trang cho biết: Những áp lực thi cử nếu không có cách ứng phó thì mức độ tổn thương khá trầm trọng đấy, nhất là ở lứa tuổi học sinh THCS, THPT, khi các bạn đang muốn chứng tỏ và thể hiện năng lực với gia đình và những người xung quanh. Các bạn cũng mong rằng mình thi đỗ để đúng với kỳ vọng của cha mẹ.
Ở góc độ của các bạn trẻ, việc học là chủ đạo, hầu hết đều đặt ra mục tiêu phải đỗ vào các trường công lập. Nhưng như tại Hà Nội, mùa tuyển sinh lớp 10 năm nay có đến gần 130.000 thí sinh đăng ký, trong đó, chỉ tiêu vào các trường công lập chỉ có hơn 70.000, còn khoảng 60.000 thí sinh khác sẽ phải lựa chọn vào hệ thống các trường ngoài công lập hoặc học nghề. Con số nói lên tất cả luôn á!
Có những bạn khi trượt sẽ tự hài lòng và chấp nhận, nhưng cũng có nhiều bạn không dễ dàng vượt qua. Nhiều bạn vẫn nghĩ rằng, nếu đỗ vào trường công có thể khiến bố mẹ tự hào hơn, hoặc coi đó như một mục tiêu lớn để cố gắng, nỗ lực.
Cú sốc đầu đời và những hậu quả không ngờ
Có thể coi đây là cú sốc đầu đời, gây tổn thương tâm lý cho các bạn, nhiều người rơi vào trạng thái lo lắng, trầm cảm, rối loạn hành vi. Có những bạn sau khi vấp ngã, nhìn đâu cũng thấy tiêu cực và tự co cụm bản thân, tự ám thị rằng mình là đồ tồi tệ, ngu dốt, hoặc tự cho mình là sản phẩm lỗi của xã hội. Nghe mà thương quá đi!
Cảm xúc càng tồi tệ hơn khi các bạn đi so sánh bản thân mình với người khác. Rất nhiều học sinh tìm đến phòng tham vấn học đường của Trường Marie Curie và tâm sự rằng: "Em rất buồn, tại sao cũng học như bạn nhưng bạn lại đỗ còn em thì trượt". Nhưng các bạn không biết rằng chỉ nên so sánh với chính mình thôi, tức coi những thất bại ấy như một bài học trong quá trình thành công và tự nhìn lại chính mình của hôm nay và hôm qua để trưởng thành hơn.
Các bạn cần nhớ rằng, có nhiều yếu tố để quyết định kết quả thi nha! 2 bạn cùng học như nhau, nhưng có thể hôm đó, một bạn có tâm lý tốt hơn, hay ôn kỹ đúng bài trong đề thi, thì kết quả cũng đã khác rồi. Chính sự tự so sánh bản thân với người khác đang khiến các bạn bị tổn thương nghiêm trọng hơn đấy!
Khi cha mẹ vô tình "thêm dầu vào lửa"
Thêm vào đó, có rất nhiều cha mẹ đặt nhiều kỳ vọng vào các con, nên khi biết con thi trượt, cha mẹ cũng rất sốc và buồn luôn.
Khi các bạn thi trượt, tâm trạng buồn bã thường cộng thêm những hành vi không phù hợp như cáu gắt, nhịn ăn, khóc lóc… Nếu cha mẹ thiếu hụt về kỹ năng sẽ có thể tiếp tục đổ lỗi cho con như "do mày chứ do ai, có phải tại bố mẹ làm đâu mà khóc lóc", hay lại so sánh con mình với "con nhà người ta". Nghe quen không nè?
Nhiều bạn chỉ nhìn thấy 1 con đường duy nhất là phải đỗ vào trường công, nếu không đỗ, sẽ làm thầy cô, gia đình xấu hổ, bạn bè chê cười. Tất cả những suy nghĩ này nếu cộng hưởng với thái độ tiêu cực từ phía cha mẹ có thể khiến "giọt nước tràn ly", làm những tổn thương vốn chưa được chữa lành trong các bạn lại càng trầm trọng hơn nữa.
Mạng xã hội - con dao hai lưỡi
Ngoài ra, hiện nay, khi internet phát triển, các bạn lên mạng có thể dễ dàng thấy những bài đăng của các phụ huynh khác "khoe con" và nhiều người cùng vào tung hô. Các bạn không chỉ đọc nội dung bài viết, mà còn có thể đọc những lời bình luận chúc mừng, khen ngợi của mọi người xung quanh. Điều đó giống như vết thương bị sát muối không thể lành vậy. Những tổn thương tâm lý giống như việc đứa trẻ bị gãy tay nhưng không được sơ cứu, càng ngày càng trầm trọng và nguy hại hơn rất nhiều so với những nỗi đau về thể chất đấy!
Vậy làm sao để vượt qua cú sốc này?
Chuyên gia Đỗ Trang khuyên: Nếu những tổn thương tinh thần không thể nói ra sẽ để lại những hệ lụy rất đáng tiếc. Khi các bạn cảm thấy quá ngưỡng chịu đựng sẽ có xu hướng chọn những hành vi sai lệch dẫn đến tổn thương nghiêm trọng. Khi không đạt được kết quả như mong muốn, buồn rầu là điều đương nhiên, nhưng các bạn hãy nâng niu và ôm lấy chính cảm xúc đó của mình và cho mình giới hạn buồn, coi đây là bài học để từ đó khắc phục nha!
Các bạn cần biết rằng, học không phải là một điểm đến, mà là một hành trình, trên hành trình đó sẽ không tránh khỏi những lúc vấp ngã. Nếu nghĩ như vậy, các bạn sẽ quyết tâm học tốt hơn và tự phát triển bản thân. Tất nhiên việc này rất khó, nên nếu buồn quá, các bạn có thể nói ra cảm xúc này với những người thân thiết như cha mẹ, bạn bè, từ đó tìm ra hướng đi mới.
Hãy luôn tự dặn mình rằng, khi cánh cửa này đóng lại, cánh cửa khác sẽ mở ra. Nếu không phải vì thi trượt, có thể các bạn đã không được đến một môi trường tốt hơn với những người bạn tốt hơn đấy…
Cú ngã này thực sự không đáng để các bạn rơi vào bế tắc, mà chỉ là một đòn thức tỉnh để mạnh mẽ vượt qua thôi! Thay vì mãi so sánh bản thân mình với người khác, các bạn hãy nhìn lại những nỗ lực của chính mình. Nếu hôm nay các bạn trượt nhưng ở những kỳ thi sau làm tốt hơn thì điều đó càng đáng tự hào hơn nữa nè!
Cha mẹ cần làm gì trong lúc này?
Cha mẹ là người đồng hành, chăm lo cho con, hy sinh thậm chí mệt mỏi không kém so với những thí sinh trong mỗi kỳ thi. Nhiều phụ huynh kể rằng thấy con học bài, bố mẹ cũng phải đi rón rén, không dám nói to sợ ảnh hưởng đến con. Nhiều cha mẹ tìm đến phòng tâm lý học đường còn khóc nhiều hơn các con, nói rằng "chị thương con lắm, thấy con thức đêm, thức khuya học đến gầy rạc người mà xót". Những nỗi đau của phụ huynh rất thật, sâu thẳm trong mỗi nỗi lòng cha mẹ là tình thương yêu con, vừa là kỳ vọng và thậm chí một số người còn có tâm lý sợ rằng con nhà mình không bằng con người khác, sợ những đánh giá rèm pha. Nhưng tất cả những thứ bên ngoài không phải là thứ để ta sống nha!
Khi con thi trượt, chính cha mẹ cũng nên chấp nhận thực tế và đồng hành với con, tự xem lại mình đã thực sự hiểu năng lực của con hay chưa. Có thể con không thi đỗ trường công, nhưng lại có năng lực tốt hơn ở hội họa, âm nhạc, thể thao… các bậc phụ huynh hãy dành thời gian để hiểu hơn về con mình. Những lúc thế này, cha mẹ hãy ngồi lại cùng thảo luận kế hoạch hỗ trợ con khi thi trượt.
Vẫn còn nhiều cơ hội lắm nha!
Với những bạn chưa thi đỗ vào lớp 10 công lập vẫn còn rất nhiều sự lựa chọn khác ở các trường ngoài công lập hoặc giáo dục nghề nghiệp. Không có một môi trường nào tệ cả, nếu các bạn làm tốt, các bạn vẫn luôn tỏa sáng. Nếu không thể tốt nhất trong môi trường tốt nhất thì có thể tốt nhất trong một môi trường phù hợp. Cơ hội của các bạn không mất đi đâu, mà chỉ là có thêm cơ hội để thử thách mình trong một môi trường khác thôi!
Nguồn: soha.vn