An ninh nguồn nước giờ không còn là chuyện đùa nữa mấy bạn ơi! Đây đang trở thành vấn đề chiến lược liên quan đến phát triển bền vững, quốc phòng, an ninh và cả đời sống của chúng ta nữa đó. Và Trường ĐH Thủy lợi đang đứng trước cơ hội lớn để thể hiện vai trò "main character" trong câu chuyện này, từng bước xây dựng năng lực quốc gia về nước.
Khi nước không chỉ là nước
Ở thời đại này, tài nguyên nước không còn là chuyện riêng của một ngành hay một địa phương nào đó nữa. Nó liên quan trực tiếp đến an ninh quốc gia, nông nghiệp, năng lượng, lương thực, môi trường, sức khỏe cộng đồng và khả năng cạnh tranh của nền kinh tế luôn. Biến đổi khí hậu, thời tiết cực đoan, đô thị hóa nhanh đang tạo ra một "combo" thách thức cực khủng: lũ lụt, hạn hán, xâm nhập mặn, sạt lở, sụt lún, cạn kiệt nguồn nước, ngập đô thị... phew, nghe mệt luôn á!
Kết luận số 36-KL/TW ngày 23/6/2022 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh nguồn nước đã xác định rõ: phải đảm bảo số lượng, chất lượng nước cho dân sinh và phát triển kinh tế - xã hội trong mọi tình huống; chủ động tích trữ, điều hòa nước; nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo; từng bước hiện đại hóa công tác quan trắc theo thời gian thực. Nhiệm vụ còn bao gồm xây dựng hệ thống giám sát an ninh nguồn nước quốc gia, gắn với chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Kết luận số 26-KL/TW ngày 24/4/2026 của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán, xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035 tiếp tục nhấn mạnh cách tiếp cận tổng thể, liên vùng, đa mục tiêu. Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 về xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh càng mở rộng yêu cầu nghiên cứu từ lưu vực, cửa sông đến biển, coi khoa học, công nghệ và nhân lực là nền tảng.
ĐH Thủy lợi - Không chỉ là trường đào tạo
Từ những yêu cầu thực tế và định hướng lớn của Đảng, vai trò của Trường ĐH Thủy lợi phải được nhìn nhận ở tầm cao hơn. Không chỉ đào tạo cán bộ kỹ thuật, mà còn phải trở thành một lực lượng khoa học đủ sức cung cấp dữ liệu, công nghệ, chuyên gia và luận cứ phục vụ hoạch định chính sách; đồng thời tham gia giải quyết những bài toán liên ngành, liên vùng có tầm ảnh hưởng quốc gia. Nghe xịn chưa!
Nền tảng vững chắc
Trường hiện có 1.213 cán bộ, giảng viên; trong đó trên 64% giảng viên có trình độ tiến sĩ, với 17 giáo sư, 100 phó giáo sư và 418 tiến sĩ. Ở ba trình độ đào tạo, nhà trường triển khai 77 chương trình, quy tụ khoảng 24.000 sinh viên, hơn 1.000 học viên cao học và 133 nghiên cứu sinh. Con số ấn tượng phải không nào!
Đến nay, trường đã đào tạo gần 50.000 kỹ sư, cử nhân, gần 7.000 thạc sĩ và gần 200 tiến sĩ. Mạng lưới cựu sinh viên đang có mặt ở nhiều cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, địa phương và doanh nghiệp. Trong 5 năm gần đây, trường có 1.819 công bố quốc tế và thực hiện hơn 100 nhiệm vụ khoa học, công nghệ các cấp; riêng năm 2025 có 48 đề tài, 248 công bố quốc tế cùng 7 bằng sáng chế và giải pháp hữu ích. Flex một tí cho các bạn thấy!
Những con số này không chỉ phản ánh quy mô của một cơ sở đào tạo thông thường đâu nhé. Quan trọng hơn, đó là nền tảng của một đại học nghiên cứu có khả năng quy tụ chuyên gia, duy trì các nhóm nghiên cứu mạnh, tổ chức những chương trình khoa học dài hạn và chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm phục vụ xã hội.
Chiến lược phát triển: Không dàn trải, chỉ tập trung
Để phát huy đầy đủ thế mạnh, Trường ĐH Thủy lợi cần tổ chức lại năng lực đa ngành quanh một trục chiến lược thống nhất: bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn trước thiên tai và phát triển bền vững. Trên trục đó, thủy văn, thủy lực và công trình phải được kết nối chặt chẽ với môi trường, năng lượng, kinh tế, quản trị, công nghệ số, AI và khoa học dữ liệu. Đây không phải chiến lược "đu trend" mà là sự tích hợp các lĩnh vực cần thiết để xử lý những bài toán ngày càng phức tạp về nước đấy!
Đào tạo phải gắn với thực tế
Mục tiêu không chỉ là cung cấp người vận hành công trình nữa, mà hình thành đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học và nhà quản lý có tư duy hệ thống, hiểu mối quan hệ giữa nước với phát triển và có khả năng đưa ra giải pháp trong điều kiện luôn biến động. Chương trình đào tạo cần gắn sâu hơn với các bài toán thực tế; phòng thí nghiệm trở thành không gian học tập và sáng tạo; sinh viên được tham gia nghiên cứu, mô phỏng, dự báo và giải quyết vấn đề ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường. Học mà vui là đây!
Cùng với đổi mới đào tạo, bước đi có tính đột phá là hình thành một hệ sinh thái tri thức về nước, trong đó dữ liệu, con người, phòng thí nghiệm, mô hình tính toán và mạng lưới chuyên gia được kết nối để phục vụ những nhiệm vụ lớn. Hệ sinh thái này phải trực tiếp đáp ứng các yêu cầu về xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tài nguyên nước; nghiên cứu kịch bản hạn hán, thiếu nước, xâm nhập mặn, lũ lụt và ô nhiễm; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm và hỗ trợ vận hành liên hồ chứa trong thời gian thực.
Lộ trình phát triển 2026-2035: Mục tiêu rõ ràng
Trên nền tảng kết quả hiện có, lộ trình phấn đấu giai đoạn 2026-2035 cần ưu tiên phát triển khu đại học xanh, thông minh trên nền tảng số; hệ thống phòng thí nghiệm trọng điểm và thí nghiệm dùng chung; trung tâm thực tế ảo, bản sao số và mô phỏng liên ngành; các trung tâm nghiên cứu xuất sắc về thủy lợi, phòng chống thiên tai. Việc tích hợp AI, dữ liệu lớn, viễn thám và mạng lưới cảm biến sẽ tạo điều kiện để nhà trường nâng cao năng lực quan trắc, dự báo, điều hành hồ chứa, kiểm soát ngập, giám sát an toàn công trình và quản trị lưu vực. Tech everything!
Mục tiêu xây dựng Trường ĐH Thủy lợi trở thành trung tâm tri thức quốc gia về nước cũng cần được lượng hóa bằng những nấc thang phấn đấu cụ thể, có thể kiểm chứng. Đến năm 2030, nhà trường hướng tới nhóm 200 đại học hàng đầu châu Á; có một ngành hoặc lĩnh vực thế mạnh thuộc nhóm 200 thế giới; nâng tỷ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ lên 76%; phát triển 5 chương trình đào tạo tài năng và 13 chương trình đạt kiểm định quốc tế.
Đến năm 2035, tầm nhìn được nâng lên nhóm 150 đại học hàng đầu châu Á, một ngành hoặc lĩnh vực thuộc nhóm 150 thế giới, 85% giảng viên có trình độ tiến sĩ, 15 chương trình đào tạo tài năng và 18 chương trình được kiểm định quốc tế. Tham vọng level max!
Liên kết là chìa khóa
Quá trình đó đòi hỏi một cơ chế kết nối chặt chẽ giữa nhà trường với cơ quan quản lý, địa phương, doanh nghiệp và các đối tác quốc tế. Cơ quan quản lý đặt hàng những nhiệm vụ chiến lược; địa phương cung cấp thực tiễn và tiếp nhận giải pháp; doanh nghiệp đưa công nghệ vào đời sống; đối tác quốc tế chia sẻ tri thức và chuẩn mực; còn nhà trường giữ vai trò hạt nhân tổ chức, bảo đảm chất lượng khoa học và đào tạo nguồn nhân lực. Teamwork makes the dream work!
Khi đất nước cần dự báo nguồn nước, đánh giá an toàn hồ đập, xây dựng phương án chống ngập, kiểm soát xâm nhập mặn, bảo vệ bờ sông, bờ biển hoặc đào tạo một thế hệ chuyên gia mới, Trường ĐH Thủy lợi phải là một trong những lực lượng chuyên môn quan trọng được huy động. Đó là vị thế thực chất của một cơ sở giáo dục đại học có vai trò trọng điểm quốc gia trong lĩnh vực tài nguyên nước: Có chiều sâu đào tạo, đội ngũ đầu ngành, năng lực nghiên cứu và khả năng chuyển hóa tri thức thành giải pháp phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước.
Đầu tư cho tương lai
Đầu tư cho Trường ĐH Thủy lợi, vì thế, không chỉ là đầu tư cho một cơ sở giáo dục, mà là đầu tư trực tiếp cho năng lực quốc gia trong việc hiểu nước, dự báo nước, quản trị nước và bảo đảm an toàn trước nước. Từ nền tảng hiện có, với một lộ trình được lượng hóa và một chiến lược tập trung vào những bài toán lớn của đất nước, nhà trường có cơ sở để khẳng định tầm vóc, phát huy vai trò dẫn dắt và từng bước trở thành trung tâm tri thức quốc gia về nước. We're rooting for you!
Nguồn: svvn.tienphong.vn