HuouDev8686
New member
Nói đến Thiếu Lâm Tự là phải nói đến trường côn - thứ vũ khí "troll" nhất võ lâm mà vẫn đủ sức làm cho đối thủ "đội đất" Nhờ có em côn này mà Thiếu Lâm độc bá giang hồ, xứng danh "Thái Sơn Bắc Đẩu" luôn!
Trường côn không chỉ là loại binh khí lâu đời nhất mà còn ảnh hưởng "ầm ầm" đến cả nền võ thuật Trung Hoa đấy các bạn ơi.
## Sao trường côn lại "xịn" đến vậy?
Trong võ thuật Trung Hoa, trường côn được dùng phổ biến vô cùng. Thiếu Lâm tự nổi danh về côn pháp với nguyên tắc cực kỳ "nhân văn": "kẻ xuất gia từ bi bác ái, thà dụng côn bất dụng thương".
Lý do thì đơn giản thôi - tuy trường côn cũng đủ sức khiến đối thủ "ăn đòn đau điếng" nhưng ít khi làm chết người hơn dao hay thương. Chuẩn chỉnh phong cách "nhà Phật" luôn!
Ngày xưa ở chùa Thiếu Lâm có luật cấm "cứng": tuyệt đối không được xài vũ khí kim loại bén nhọn có thể gây tử vong. Vì vậy mà trường côn trở thành "main weapon" duy nhất cho các sư phụ dùng để phòng thân.
Trường côn hiểu cho dễ là cây gậy dài nha các bạn - có thể cao ngang đầu, cao hơn đầu nửa cánh tay, hoặc thậm chí dài tới 2,5m luôn. Đây là loại binh khí OG (original) nhất từ thời nguyên thủy và "gắn bó máu thịt" với võ thuật.
Chất liệu làm trường côn cũng đa dạng lắm: gỗ, tre, tầm vông, song mây (từ cứng đến mềm), hoặc kim loại như sắt, đồng, nhôm... Các võ phái Nhật thường xài gỗ sồi, còn Việt Nam mình thì "ưu ái" tre, song mây, tầm vông nhiều hơn.
Vì lý do này mà võ Thiếu Lâm "lên level" cực nhanh về côn pháp, đạt đến trình độ "điêu luyện max". Các cao tăng Thiếu Lâm không chỉ dùng côn đánh đơn mà còn lập trận pháp cực "ảo diệu", trở thành "bất khả xâm phạm" với mọi loại binh khí thời đó!
Kỹ thuật xài trường côn của Thiếu Lâm nổi tiếng đến nỗi Thích Kế Quang (1528-1588) - viên đại tướng triều Minh có đề cập trong tác phẩm Kỷ Hiệu Tân Thư. Ổng viết luôn là côn pháp Thiếu Lâm lúc đó số 1 khắp Nam Bắc với danh hiệu "Thiếu Lâm Đệ Nhất Côn Pháp" - xịn sò chưa các bạn!
Mặc dù tính sát thương không "khủng" bằng thương, kích, giáo, đại đao... nhưng côn pháp lại "ảo thuật" hơn hẳn với những kỹ thuật cực kỳ đa dạng. Sự biến hóa khó đoán giữa công-thủ khiến trường côn được coi là vũ khí đặc biệt.
Ở Trung Hoa, võ phái Cái Bang cũng có 1 bộ côn pháp trấn phái là Đả Cẩu Côn Pháp gồm 36 chiêu "biến hóa khôn lường, kỳ ảo". Nhờ những tuyệt kỹ này mà Cái Bang từng là "hot name" trong giới võ lâm Trung Hoa đấy!
Nhiều loại trường côn từ các võ phái Trung Quốc lan sang các nước và được "remix" thành côn tam khúc, đoản côn, song hổ vĩ côn... Ở môn Wushu hiện đại và hầu hết các môn phái võ cổ truyền Việt Nam cũng không thể thiếu các bài trường côn.
Về kỹ thuật thì loại binh khí này "đa zi năng" vô cùng: có thể loan hay khuyên (quay tròn), chặn, đả (đánh), thương (đâm), bật, xiết (thường dùng với côn nhiều khúc)... Nguyên lý xài côn thường dựa trên lực ly tâm khi đánh và phản lực khi giật.
Sự phát triển về côn pháp trở thành "nguồn cảm hứng" cho rất nhiều kỹ thuật của các binh khí khác như đại đao, thương, quyền trượng, mâu, kích, giáo... tất cả đều chịu ảnh hưởng rõ rệt của kỹ pháp trường côn.
Tính thực chiến và sự đa dạng kỹ pháp giúp trường côn giữ vị trí quan trọng trong Thập bát ban binh khí, được rất nhiều "fan cứng" võ thuật mê mẩn luyện tập.
## Côn pháp "bá đạo" của Hồng Hy Quan
Trong giới võ thuật, không ít người giỏi côn pháp nhưng nói đến trình độ "thượng thừa" thì phải kể Hồng Hy Quan (1745-1825).
Đây là cao thủ võ thuật xuất thân từ Nam Thiếu Lâm, đã sáng lập ra môn tuyệt kỹ Hồng Gia Quyền (Thiếu Lâm Hồng gia) dưới thời nhà Thanh.
Hồng Hy Quan là đệ tử tục gia của Chí Thiện - thiền sư trụ trì tại chùa Nam Thiếu Lâm ở Phúc Kiến đầu thời Càn Long. Ngoài việc tinh thông nhiều bài quyền Thiếu Lâm, ông còn là "master" của nhiều loại binh khí từ đơn đao, song đao, côn tam khúc, đinh ba, tiêu, quạt... trong đó trường côn được coi là "hack" nhất.
Ông chính là người sáng tạo ra các bài "đặc sản" Hồng Gia Quyền: Ngũ Lang Bát Quái Côn, Bát Quái Côn Đơn Đầu, Lưỡng Đầu Côn...
Tương truyền có lần Hồng Hy Quan dùng Ngũ Lang Bát Quái Côn để "solo" với hàng chục đối thủ cầm thương và đao và tuyệt kỹ này đã giúp ông "carry team" thắng lợi!
Có tài liệu ghi rằng, tuyệt kỹ côn pháp này biến hóa theo tứ tượng bát quái, có sức mạnh lớn đến mức "điên đảo càn khôn" Thậm chí khi thi triển tuyệt kỹ này, võ sĩ cần không được có tà tính, nếu không giang hồ có thể sẽ gặp nạn!
Ngoài Hồng Hy Quan, một số tài liệu cho rằng Bồ Đề Đạt Ma (người sáng lập ra võ Thiếu Lâm) hay Triệu Khuông Dẫn (thời Tống) cũng đạt trình độ tinh diệu về côn pháp, tuy nhiên hầu như không được mô tả chi tiết.
## Côn pháp Việt Nam khiến... Thiếu Lâm cũng phải "respect"
Việt Nam cũng là cái nôi của những tuyệt kỹ xài trường côn (một số môn phái gọi là roi). Tiêu biểu có võ phái Bình Định hay Tân Khánh Bà Trà.
Tuy nhiên hiện nay trong các hệ phái Bình Định nhiều kỹ pháp côn đã thất truyền, mặc dù một số bậc thầy Bình Định gia xài côn vẫn vang danh, như cố võ sư Hồ Ngạnh với đường roi tuyệt kỹ "hẹn ngày chết" (nghe tên đã thấy "nguy hiểm" rồi ).
Võ phái Tân Khánh Bà Trà cũng có những tiền bối từng nổi danh với những đường côn kỳ tuyệt đả bại nhiều cao thủ khắp lục tỉnh Nam Kỳ, như Đệ nhất côn Đỗ Văn Mạnh (Năm Nhị).
Đây cũng là võ phái sáng tạo nhiều bài côn danh tiếng như Tấn nhứt, Tứ môn, Giáng hoả, Thái sơn...
Đặc điểm của nhiều đòn thế trường côn Việt Nam là công phá hai đầu và luôn đánh theo chiều nghịch, luôn lấy nghịch để chế thuận, làm cho đối phương "méo mặt", rơi vào lúng túng, bất ngờ.
Côn pháp còn áp dụng triệt để phép âm dương ngũ hành cùng năng lực biến hóa của đồ hình bát quái trong khai triển đấu pháp, cũng như khi di chuyển, chế ngự của hai chân (bộ pháp).
Khi bị đối phương tấn công thì không đỡ để thủ thân mà lập tức vung côn áp sát và lượn theo chiều côn của địch thủ để công đòn, đồng thời khống chế tầm roi để thực hiện thế "đâm so đũa" - một thế võ bí truyền chưa có cách hóa giải.
Võ Bình Định gọi đây là ngọn roi cộng lực "tuyệt kỹ", "xuất quỷ nhập thần" có một không hai của Việt Nam!
Nhìn chung, côn pháp Việt Nam thường "dương đông để kích tây, đập tả về hữu, lấy thượng đánh hạ, lấy hạ biến thượng", trùng trùng điệp điệp rất khó hóa giải.
Cũng xuất phát từ trường côn, lão võ sư Trần Công (Chưởng môn phái Không Động Việt Nam) còn cải biến thành "hổ vĩ côn" (côn đuôi hổ) gồm 3 đoạn nối vào nhau tương tự côn tam khúc.
Nhưng ba đoạn có chiều dài không đều nhau, nối theo thứ tự từ dài đến ngắn.
Nếu xài đơn thì gọi là "Hổ vĩ côn", còn xài đôi thì gọi là "Song hổ vĩ côn". Tuyệt kỹ này của lão võ sư Trần Công sáng tạo nên đã trở thành thế võ đặc dị của Sơn Đông Không Động Việt Nam - "độc lạ" không đâu có!
Nguồn: soha.vn