Tình hình Syria lại nóng ran rần ngay trước khi Nga, Thổ Nhĩ Kỳ và Iran chuẩn bị họp mặt tại Astana, Kazakhstan rồi các bạn ơi!
Theo Financial Times đưa tin, sau vụ tấn công nghi dùng vũ khí hóa học ở Aleppo mới đây, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng tố một số thế lực đang cố tình phá thỏa thuận ngừng bắn với Nga. Mà thỏa thuận này từ trước đến giờ vẫn giữ được sự "yên bình" cho tỉnh Idlib - cái thành trì cuối cùng của quân nổi dậy Syria đấy nhé!
Phát biểu tại họp báo ở Ankara hôm thứ Hai (26/11), Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Mevlut Cavusoglu chia sẻ: "Cộng đồng quốc tế support siêu nhiều cho biên bản ghi nhớ Idlib mà chúng tôi ký với Nga, nhưng mà chúng tôi cũng biết có những người muốn nó bay màu thôi".
Vụ tấn công vừa rồi đã khiến máy bay Nga trả đũa liên tục vào các mục tiêu đối lập luôn. Đây là lần đầu tiên họ không kích lực lượng chống Assad kể từ khi lệnh ngừng bắn Idlib có hiệu lực từ tháng 9 đó!
Sau mấy tuần tưởng đã ổn, thế là bạo lực ở tây bắc Syria lại bùng phát ngay trước khi Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Iran - ba "ông lớn" dính líu trực tiếp vào xung đột Syria, chuẩn bị gặp nhau tại Astana, Kazakhstan vào thứ Tư (28/11).
Các nhà ngoại giao đánh giá thỏa thuận Nga - Thổ giống như cách "kéo dài thời gian" để tránh cuộc tấn công đẫm máu của lực lượng thân chính phủ Assad vào tỉnh Idlib thôi.
Với khoảng 3 triệu dân thường và hơn 60.000 tay súng đối lập đang có mặt ở đây, các nhóm cứu trợ cảnh báo một cuộc tổng tấn công sẽ gây ra thảm họa nhân đạo khủng khiếp ngay trên biên giới Syria và Thổ Nhĩ Kỳ luôn các bạn ạ!
Nga thì "chống lưng" cho chính quyền Assad, còn Thổ Nhĩ Kỳ lại ủng hộ phe đối lập. Ankara đã sắp xếp các nhóm vũ trang đối lập chính tại Idlib thành một lực lượng lớn tên là Mặt trận giải phóng quốc gia. Nhưng mà Thổ Nhĩ Kỳ vẫn chưa "cầm" được mấy nhóm cực đoan nhất, đặc biệt là Hayat Tahrir al-Sham (HTS) - nhóm vũ trang quyền lực nhất tại Idlib hiện giờ.
Ngoại trưởng Cavusoglu cho biết các lãnh đạo quốc phòng và tình báo của cả Nga lẫn Thổ đã gặp gỡ để bàn về tình hình. Bản thân ông cũng sẽ nói chuyện với người đồng cấp Nga sớm nhất có thể.
"Cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ muốn chứng tỏ, họ vẫn có thể kiểm soát các đồng minh; mặt khác, họ cũng có khả năng thực hiện những gì đã hứa hẹn, giữ cho tình hình ổn định và hướng về chuyển giao chính trị - Haid Haid"
Trong thỏa thuận Idlib ký kết hồi tháng 9 sau hàng loạt cuộc đàm phán song phương tại khu nghỉ dưỡng Sochi (Nga), Moscow và Ankara đồng ý kiểm soát các đồng minh của mình để tránh đụng độ quân sự lớn trong khu vực.
Ông Haid Haid, học giả tại Đại học King's College (Anh) nhận định trước thềm hội đàm Astana, xung đột này "cực kỳ không được chào đón" luôn. "Cả Nga và Thổ Nhĩ Kỳ muốn chứng tỏ họ vẫn kiểm soát được các đồng minh; đồng thời cũng có khả năng thực hiện những gì đã hứa, giữ tình hình ổn và hướng về chuyển giao chính trị".
Tuy nhiên, theo ông Omer Ozkizicik, nhà phân tích của Quỹ SETA đến từ Ankara, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ và Nga muốn tiếp tục thỏa thuận, một số bên tham chiến tại Syria lại có ý đồ khác hẳn.
"Chúng ta biết rằng các nhóm nổi dậy (không phải đồng minh với Thổ Nhĩ Kỳ) và chính quyền Assad chẳng được lợi gì nếu lệnh ngừng bắn được duy trì", ông Ozkizicik chỉ ra.
"Một mực" ủng hộ Tổng thống Assad và trực tiếp giúp Damascus giành lại quyền kiểm soát hầu hết lãnh thổ Syria, Moscow chỉ trích nhóm hồi giáo cực đoan HTS là "thủ phạm" vụ tấn công hóa học tại thành phố Aleppo.
Hãng thông tấn quốc gia Syria đưa tin ít nhất 107 người bị thương sau khi hít phải khí gas độc. Chưa rõ hợp chất nào được sử dụng trong cuộc tấn công. Lực lượng HTS hiện cũng chưa có bình luận gì chính thức.
Tấn công khí gas không phải chuyện mới trong cuộc xung đột kéo dài hơn 7 năm tại Syria rồi. Trước đây, hầu hết các tổ chức giám sát quốc tế thường tố cáo chính quyền Assad đứng sau các vụ tấn công hóa học vào dân thường.
Một giáo viên tại Aleppo cho hay nhiều học sinh đã nghỉ học hôm Chủ nhật (25/11). "Những câu chuyện về các khu vực bị tấn công mà chúng tôi được nghe kể lại thực sự kinh khủng", người này nói.
Nga tuyên bố họ đã tấn công vào các mục tiêu đối lập thuộc trách nhiệm của mình. Còn tổ chức Quan sát nhân quyền Syria thông báo các cuộc không kích diễn ra ở phía tây Aleppo, trong khu vực phi quân sự Idlib.
Tuy nhiên, Tướng Naji Mustafa, phát ngôn viên cho liên minh đối lập Mặt trận giải phóng quốc gia (mà Thổ Nhĩ Kỳ "đứng sau") đã phủ nhận việc lực lượng đối lập có thể chế tạo vũ khí hóa học. "Không một nhóm cách mạng nào có khả năng sản xuất hoặc sử dụng vũ khí hóa học", ông Mustafa khẳng định.
Ankara cam kết có thể thuyết phục các nhóm cực đoan, kể cả HTS rút khỏi khu vực ranh giới với những vùng do quân chính phủ kiểm soát. Nhưng mà các nhóm này đã không nghe lời Thổ Nhĩ Kỳ rồi.
Nguồn: soha.vn