Vì sợ đồ ăn bẩn, giới nhà giàu Trung Quốc giờ chơi lớn với trào lưu chăn nuôi công nghệ cao. Nghe thôi đã thấy xịn rồi ha!
Từ Trùng Khánh náo nhiệt, mất 2 tiếng xe bus lắc lư đến thị trấn Tam Kiều (Quý Châu) là tới một trang trại gà siêu đỉnh nằm giữa núi non trùng điệp.
Trong khu đất rộng hơn 2 hecta, 6000 con gà đang thoải mái "sống ảo". Mùa hè nóng bức, bọn gà ở nhà trốn nắng như "nhà tôi 3 đời" . Tới tối mát mẻ mới ra ngoài "giao lưu" với đồng bọn.
Một trong những anh nông dân ở đây là Giang Tống, 32 tuổi, con nhà nông Tam Kiều chính gốc. Trước đây, anh làm công nhân nhà máy ở Quảng Đông gần 10 năm, kiếp làm cha 2 con mà xa gia đình kinh khủng, 1 năm chỉ về quê được 2 lần - nỗi đau chung của dân lao động nông thôn Trung Quốc khi phải bán sức cho miếng cơm manh áo.
Giờ thì khác, Giang đang "flex" cuộc sống nhàn hạ hơn nhờ nuôi "gà blockchain", bán với giá 238 tệ/con (hơn 800k đồng mỗi con luôn nha!)
Trại gà ở Tam Kiều là 1 trong 400 farm khắp Trung Quốc, thuộc dự án GoGo Chicken xịn xò.
GoGo Chicken debut tháng 6/2017, do công ty công nghệ ZhongAn Technology (ZhongAn Online P & C Insurance) triển khai. Dự án này muốn "cách mạng hóa" ngành chăn nuôi gia cầm bằng cách làm trong suốt thông tin sản phẩm từ farm tới bàn ăn - tất cả nhờ blockchain ngầu lòi.
Tuy nhiên, nhiều người lại nghĩ blockchain chỉ là "chiêu trò marketing" để đẩy doanh số thôi. Còn vấn đề an toàn thực phẩm thì cần giải quyết bằng quy định chặt chẽ hơn mới chuẩn.
Công nghệ gặp nông nghiệp: Khi gà cũng phải "đếm bước chân"
Để bán được giá "trên trời" như vậy (hơn 800k/con), GoGo Chicken dùng công nghệ giám sát từng em gà. Chúng được đeo thiết bị theo dõi sức khỏe dưới chân, đếm số bước, đo quãng đường đi mỗi ngày. Ngoài ra, blockchain giúp biết rõ tình trạng gà, con nào "lên bờ xuống ruộng" là phát hiện ngay.
Khách hàng muốn mua "gà blockchain" có thể theo dõi hết mọi thông tin qua app trên smartphone. Xịn như này thì giá cao cũng phải!
Trong khi chu kỳ xuất gà của các trại công nghiệp chỉ khoảng 40 ngày, GoGo Chicken cho biết gà của họ có chu kỳ dài gấp 4 lần: 166 ngày tuổi mới được phép "ra đi". Người Trung Quốc quan niệm gà càng già càng quý, thịt càng ngon mà.
"Gà blockchain" chủ yếu hướng đến khách hàng trung lưu, những người sẵn sàng "chơi lớn" cho chất lượng và an toàn. "Mục đích là giải quyết sự thiếu tin tưởng bằng cách cho khách hàng theo dõi gà từ trang trại ra bàn ăn...", Vương Vệ, CEO của Lianmo Technology (công ty con của ZhongAn Technology đang làm GoGo Chicken) cho biết. Ông chia sẻ dự án hướng tới mở rộng lên 3000 trại gà blockchain vào năm 2020.
Bạn không nhìn nhầm đâu, khoảng 6000 con "gà blockchain" này được trang bị "vòng đeo chân thông minh" để theo dõi sức khỏe, đếm bước chân, còn sống hay đã "rip"... Cảm giác như gà giờ cũng có Apple Watch vậy á!
ZhongAn Technology không "solo" trong lĩnh vực này. Sau khi đại dịch cúm gia cầm năm 2013 gây thiệt hại đến 40 tỷ tệ, Trung Quốc đã thắt chặt kiểm soát việc chăn nuôi và vệ sinh an toàn thực phẩm. Kinh khủng là họ đã phải chi ra 600 triệu tệ để xử lý 40 tỷ tệ gà chết dịch và chuồng trại liên quan đến cúm gia cầm.
Nhiều công ty công nghệ Trung Quốc đã "all in" vào ngành chăn nuôi gia cầm, dù biết lợi nhuận còn xa lắm. JD.com (công ty thương mại điện tử) tung ra dự án tương tự gọi là "Running Chicken" vào năm 2016; gã khổng lồ công nghệ NetEase nuôi lợn đen hữu cơ trong 8 năm qua...
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn chưa có giấy chứng nhận chính thức nào cho các sản phẩm hữu cơ. Có nghĩa là chính người tiêu dùng phải tự "fact-check" nguồn gốc từ nhà cung cấp. Tóm lại, chủ yếu vẫn là niềm tin vào người bán hàng thôi.
Quay về trại gà ở Tam Kiều và anh nông dân Giang Tống. Gà của họ tuân thủ tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) về gà hữu cơ: Phải được ăn 100% thức ăn hữu cơ, không kháng sinh, ngoài ra phải được thả rông ít nhất 120 ngày trước khi xuất chuồng. Chuẩn chỉnh luôn!
Công nghệ thay đổi thói quen tiêu dùng: Từ xa xỉ đến "bữa thường"
Người châu Á nói chung, Trung Quốc nói riêng ăn thịt động vật từ hàng nghìn năm trước rồi. Nhưng xưa kia thịt là thứ xa xỉ, chỉ ăn vào dịp đặc biệt thôi.
Theo thời gian, tiêu thụ thịt tăng nhanh theo thu nhập trung bình. Theo USDA, tiêu thụ thịt hàng ngày của Trung Quốc (gồm gia cầm, không tính hải sản): Năm 1978 chỉ 62g thịt bình quân đầu người; sau khi Trung Quốc chuyển sang kinh tế thị trường, con số đó tăng vọt lên 250g/người... Cao hơn nhiều so với mức đề xuất của các chuyên gia dinh dưỡng: 40-75g thịt/ngày để phòng bệnh tim.
Đỉnh điểm năm 1984, ngành chăn nuôi gia cầm Trung Quốc bắt đầu xuất khẩu, dẫn đến công nghiệp hóa ồ ạt. Gà thịt màu vàng (yellow broiler) được ưa chuộng vì lớn nhanh, trở thành yếu tố chủ chốt của ngành fast-food.
Tuy nhiên, cúm gia cầm và nhiều năm truyền thông nói về gà "ăn liền" nuôi nhốt ngắn ngày, dư lượng kháng sinh cao khiến người tiêu dùng ngày càng "hoảng hồn".
Họ tìm kiếm sự minh bạch, một bộ phận không nhỏ người tiêu dùng đã "nghỉ chơi" với việc mua gà tại chợ truyền thống ẩm ướt, chưa kể nguy cơ mua phải gà chết do cúm gia cầm. Thay vào đó, giới giàu sẵn sàng "chơi lớn" để mua gà từ chuỗi siêu thị nhập khẩu, hoặc lấy trực tiếp từ nông dân địa phương uy tín.
Cụ thể, ở Trung Quốc có nhiều doanh nghiệp xã hội kết nối người tiêu dùng với nông dân. Sau khi đăng ký, mỗi nông dân sẽ cung cấp rau hữu cơ, gà chăn nuôi thả vườn cho khoảng 10 hộ thành phố. Dù khá đắt nhưng rất đảm bảo, nói chung là đáng đồng tiền bát gạo.
Tuy nhiên, mô hình này đôi khi không đủ thực phẩm cho dân thành thị, họ vẫn phải mua thêm rau, thịt nhập khẩu.
Môi trường và đạo đức: Khi ăn thịt không còn "chill"
Ngày nay, Trung Quốc là một trong những thị trường tiêu thụ thịt lớn nhất thế giới, chiếm tới 28% lượng tiêu thụ toàn cầu trong năm 2016 (khoảng 54 triệu tấn thịt đủ loại, theo OECD).
Đây là điều đáng lo chứ không có gì vui cả. Việc chăn nuôi theo phương pháp công nghiệp khiến khí nhà kính phát thải nhiều hơn, chưa kể vấp phải sự phản đối của người yêu động vật. Từ tháng 4 năm ngoái, hiệp hội người ăn chay đã phát triển ra hơn 100 trường Đại học ở Trung Quốc để phản đối giết hại động vật theo quy mô công nghiệp.
Vương Nhai, 38 tuổi, nhân viên quản lý tài chính và cũng là khách hàng "ruột" của GoGo Chicken cho hay, anh không quan tâm lắm đến việc động vật bị đối xử tệ bạc hay không, nhưng tin rằng gà "đi bộ" thì an toàn hơn.
"Thức ăn qua tay càng ít người thì nó càng lành", Vương nói. "Tôi không thích quá nhiều người can thiệp vào những gì mình ăn". Fair enough!
Đằng sau cơn sốt blockchain của ngành chăn nuôi Trung Quốc
GoGo Chicken quảng cáo chính nó như công ty chuyên kết hợp công nghệ và nông nghiệp để giúp nông dân xóa đói, giảm nghèo; tôn trọng đạo đức trong sản xuất thực phẩm. Thế nhưng, không ít người "side-eye" vì cho rằng blockchain chỉ là mánh lới marketing, luồn lách qua nhiều kẽ hở pháp lý.
Đến thời điểm hiện tại, gà sạch cho mọi nhà có lẽ vẫn là giấc mơ xa vời với người Trung Quốc. Liệu blockchain có tạo ra điều thần kỳ cho nền nông nghiệp của quốc gia tỷ dân? Chỉ thời gian mới có thể kiểm chứng thôi!
Nguồn: kenh14.vn