NắngHạDễThương
New member
Các doanh nghiệp sản xuất tấm pin năng lượng mặt trời của Trung Quốc đang "gồng mình" chống đỡ trong cảnh lỗ nặng, all in vào tình trạng quá tải công suất kinh hoàng - hậu quả "đắng lòng" sau giai đoạn tăng trưởng xuất khẩu "thần tốc" nhờ chính phủ "chống lưng" bằng đủ kiểu trợ cấp.
Jinko Solar - "anh cả" sản xuất tấm pin mặt trời toàn cầu vừa công bố doanh thu quý I/2026 đạt 12,2 tỷ Nhân dân tệ (tầm 1,8 tỷ USD), "tuột dốc" 12% so với cùng kỳ năm ngoái và "ôm" luôn khoản lỗ ròng lên tới 1,3 tỷ Nhân dân tệ. Đáng lo hơn, cả 5 "ông trùm" hàng đầu Trung Quốc trong lĩnh vực này đều đồng loạt "chìm nghỉm" trong sắc đỏ, kéo tổng khoản lỗ ròng của nhóm này lên tới 7 tỷ Nhân dân tệ luôn
Tại Longi Green Energy Technology, chi phí sản xuất đã "vượt mặt" cả doanh thu, đẩy biên lợi nhuận gộp của hãng "lao xuống vực" âm ngay trong quý I. Dù Jinko Solar và Trina Solar vẫn cố "bám trụ" với mức lợi nhuận gộp dương mỏng manh, nhưng cái đó không đủ để bù đắp cho khối chi phí cố định "khủng long". Toàn ngành đang rơi vào một tình cảnh "tiến thoái lưỡng nan": liên tục "chạy máy" dây chuyền để tạo ra những sản phẩm hoàn toàn không có lời.
Trung Quốc từ lâu đã "chọn mặt gửi vàng" cho xe điện, pin lithium và pin mặt trời làm Bộ ba chủ lực mới (New Trio) trong cơ cấu xuất khẩu nhằm thay thế cho các ngành truyền thống như may mặc, đồ nội thất và thiết bị gia dụng. Các doanh nghiệp Trung Quốc đã "thôn tính" tới khoảng 80% thị phần tấm pin mặt trời toàn cầu. Họ đã giành chiến thắng "áp đảo" trong cuộc đua giành thị phần, hay nói cách khác - chiến thắng quá "đét" đến mức "tự bắn vào chân mình"
Được "tiếp lửa" bởi các khoản trợ cấp của chính phủ và đủ kiểu "ưu đãi đặc biệt", các công ty này đã "phi ngựa" mở rộng đầu tư vốn để nâng cao năng lực sản xuất, rồi kết thúc bằng một cuộc khủng hoảng thừa nguồn cung "nghẹt thở".
Chỉ riêng 5 nhà sản xuất tấm pin hàng đầu đã sở hữu công suất hằng năm ước tính lên tới 500 gigawatt (GW). Theo truyền thông nội địa, năng lực sản xuất của toàn ngành điện mặt trời Trung Quốc đã chạm mốc "hù dọa": 1.000 GW - con số này "cao ngất trời" gấp 1,5 đến 2 lần so với tổng công suất lắp đặt thực tế của toàn thế giới (chỉ dao động từ 500 GW đến 700 GW mỗi năm).
Tình trạng cung vượt cầu "cực đỉnh" này đã khiến giá thành sản phẩm "sụp đổ" hoàn toàn. Theo dữ liệu từ công ty nghiên cứu thị trường CEIC, giá tấm pin mặt trời đã "lao dốc không phanh" khoảng 60% so với mức đỉnh vào năm 2021. Trong khi đó, giá của polysilicon - loại nguyên liệu thô "trâm anh thế phiệt" - cũng bị "đè bẹp" khoảng 85% so với mức đỉnh thiết lập vào năm 2022.
Bên cạnh cuộc khủng hoảng nguồn cung, mặt trận cầu nội địa cũng đang gửi đi những tín hiệu "bi đát". Công ty Chứng khoán Soochow dự báo nhu cầu tiêu thụ tấm pin mặt trời nội địa tại Trung Quốc sẽ chứng kiến mức tăng trưởng âm trong năm 2026, lần đầu tiên xảy ra trong lịch sử. Dữ liệu từ chính phủ cũng "vạch trần" sản lượng lắp đặt pin mặt trời tại Trung Quốc chỉ đạt "khiêm tốn" 50,9 GW trong 4 tháng đầu năm nay, giảm tới 50% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trước tình cảnh thị trường nội địa "co cụm", lối thoát duy nhất cho các nhà sản xuất là tìm mọi cách "bơm" sản lượng bán ra thị trường nước ngoài. Trước đây, chính phủ Trung Quốc vốn duy trì chính sách hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) cho các doanh nghiệp xuất khẩu tấm pin. Công cụ này đã "thổi lửa" cho các chuyến hàng xuất khẩu ra hải ngoại tăng vọt gấp hơn ba lần trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2024.
Thế nhưng, các cơ quan chức năng Trung Quốc ngày càng "lo sốt vó" về hệ lụy từ cuộc cạnh tranh này và đã quyết định "mạnh tay" cắt giảm tỷ lệ hoàn thuế. Đến tháng 4 vừa qua, chính sách hoàn thuế đối với mặt hàng tấm pin mặt trời đã bị "xóa sổ" hoàn toàn. Bước đi này được kỳ vọng sẽ tạo ra một "bộ lọc tự nhiên", đẩy giá các dòng pin xuất khẩu tăng trở lại để thiết lập mặt bằng giá mới "healthy" hơn.
Dẫu vậy, bất chấp những kỳ vọng về việc giá sản phẩm sẽ hồi phục, thị giá cổ phiếu của các nhà mốt năng lượng này vẫn vô cùng "ảm đạm". Kể từ cuối tháng 3 đến nay, cổ phiếu của Jinko Solar đã "bốc hơi" 17% giá trị, trong khi Longi Green Energy thậm chí còn "thảm" hơn khi "cắm đầu" tới 25%.
Bất chấp bức tranh tài chính "xám xịt đen kịt", giới chuyên gia nhận định sức mạnh cốt lõi của ngành công nghiệp này vẫn chưa hoàn toàn bị "bẻ gãy". Ông Yoichiro Okuyama tại Viện Nghiên cứu Hamagin (Nhật Bản) đánh giá: "Các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn liên tục cải tiến và nâng cấp nền tảng công nghệ của mình. Họ hoàn toàn có thể lấy lại đà tăng trưởng mạnh mẽ một khi thời cơ thích hợp xuất hiện."
Một trong những công nghệ "hot hit" nhất đang được "all-in" là pin mặt trời Perovskite - dòng pin sở hữu đặc tính siêu mỏng và trọng lượng siêu nhẹ, cho phép lắp đặt "flex" ở nhiều loại địa hình và địa điểm khác nhau. Tại Triển lãm và Hội nghị Quốc tế về Phát điện Quang điện & Năng lượng Thông minh (SNEC) vừa khai mạc vào ngày 3 tháng 6 tại Thượng Hải, hàng loạt doanh nghiệp Trung Quốc đã chọn đây làm "sân khấu" chính để "flex" các dòng sản phẩm Perovskite mới nhất của mình.
Đáng chú ý, đây cũng chính là "trận địa" công nghệ mà các đối thủ cạnh tranh "xịn xò" từ Nhật Bản, điển hình là Sekisui Chemical, đang "dồn lực" để chuẩn bị cho một cuộc "tái đấu". Cuộc chiến "tranh bá quyền" ngành năng lượng mặt trời rõ ràng đang "shift" từ cuộc đua dìm giá sản lượng sang cuộc chiến "sinh tử" về công nghệ thế hệ tiếp theo
Nguồn: soha.vn