Dù máy còn hơi "xập xệ" so với bản gốc của ASML, nhưng tốc độ tiến bộ của Trung Quốc đã khiến giới chuyên gia phải choáng váng luôn á
Tin hot từ Reuters: Trung Quốc vừa bí mật hoàn thiện nguyên mẫu máy quang khắc EUV đầu tiên made in China - thứ mà Washington cố ngăn cản bao năm nay đấy! Và đoán xem? Họ làm được nhờ team cựu kỹ sư ASML xịn xò cộng với linh kiện "hốt" từ máy cũ. Hiện tại em máy này đang được test kín đáo tại một lab siêu bảo mật ở Thâm Quyến.
Nguyên mẫu được hoàn thành đầu năm 2025 và chiếm gần hết cả sàn nhà máy luôn á! Theo nguồn tin từ trong dự án, máy giờ đang hoạt động và tạo ra ánh sáng cực tím thành công rồi, nhưng mà chưa sản xuất được chip. Chính phủ Trung Quốc đặt target làm chip vào năm 2028, nhưng mà người trong cuộc bảo thực tế hơn là 2030 - dù sao cũng nhanh hơn cả thập kỷ mà mấy nhà phân tích từng dự đoán rồi đó
Trung Quốc đã chạm tay được vào "bảo bối" EUV rồi nè!
Việc có được nguyên mẫu này chứng tỏ Trung Quốc đang gần với mục tiêu tự chủ bán dẫn hơn nhiều so với dự tính. Nhớ hồi tháng 4 năm nay, CEO ASML Christophe Fouquet còn tự tin khẳng định Trung Quốc cần "rất rất nhiều năm" nữa cơ mà, giờ thực tế đã tát thẳng mặt luôn rồi
Bí quyết nằm ở đâu? Ở chiến dịch "săn đầu người" từ ASML đó bạn ơi! Máy được xây bởi team cựu kỹ sư ASML mới nghỉ hưu, toàn người Trung Quốc và nắm full kiến thức nhạy cảm. Họ đã reverse engineer (kỹ thuật đảo ngược) các máy EUV của ASML - việc gần như mission impossible nếu không có inside knowledge.
Một kỹ sư già làng từ ASML được tuyển vào dự án kể lại rằng anh ấy shock khi nhận thẻ căn cước tên giả kèm bonus ký hợp đồng "khủng" luôn Vào trong cơ sở bảo mật, anh nhận ra đồng nghiệp cũ từ ASML cũng đang làm việc dưới bí danh và được chỉ đạo xưng tên giả để giữ bí mật tuyệt đối. Được phân loại theo mức an ninh quốc gia, không ai bên ngoài biết họ đang làm gì cả!
Chiến dịch săn người này Trung Quốc bắt đầu từ 2019 với mức thưởng ký hợp đồng từ 3-5 triệu nhân dân tệ (420.000-700.000 USD) + trợ cấp mua nhà nữa nha! Hai nhân viên ASML đang làm tại Hà Lan cho biết họ bị headhunter từ Huawei tiếp cận từ ít nhất năm 2020. Thậm chí một số người còn được cấp hộ chiếu Trung Quốc và giữ quốc tịch kép, mặc dù Trung Quốc chính thức cấm điều này đấy
Ngoài nguồn nhân lực xịn, Trung Quốc còn "hốt" linh kiện từ máy ASML cũ qua thị trường đồ secondhand. Nguồn tin cho biết họ đang gom phụ tùng từ máy ASML cũ và mua linh kiện từ nhà cung cấp ASML qua kênh đồ cũ, đôi khi dùng mạng lưới công ty "bình phong" để che giấu người mua thật.
Ngay cả linh kiện bị cấm xuất khẩu từ Nikon và Canon (Nhật Bản) cũng đang được xài cho nguyên mẫu này. Các ngân hàng quốc tế thường đấu giá thiết bị chế tạo bán dẫn cũ, và ở Trung Quốc, thiết bị quang khắc ASML cũ được bán qua Alibaba Auction, lần gần nhất vào tháng 10/2025 luôn đó!
Một đội gồm khoảng 100 sinh viên mới ra trường tập trung reverse engineer linh kiện từ cả máy EUV lẫn DUV. Bàn làm việc mỗi người có camera riêng để ghi lại quá trình tháo rời và lắp lại linh kiện - công việc then chốt cho tham vọng quang khắc của Trung Quốc đây. Ai lắp lại thành công một linh kiện còn được thưởng tiền nữa nè
Dự án này là đỉnh cao của sáng kiến 6 năm của chính phủ nhằm tự chủ bán dẫn - một trong những ưu tiên hàng đầu của Chủ tịch Tap Can Binh. Tuy mục tiêu bán dẫn của Trung Quốc được công khai, nhưng dự án EUV ở Thâm Quyến lại được tiến hành bí mật tuyệt đối dưới sự chỉ đạo của Dinh Hoc Tuong - người thân tín của ông Tap và đứng đầu Ủy ban Khoa học và Công nghệ Trung ương của Đảng Cộng sản.
Huawei đóng vai trò chủ đạo trong việc điều phối mạng lưới các công ty và viện nghiên cứu nhà nước với hàng nghìn kỹ sư tham gia. CEO Ren Zhengfei thậm chí còn trực tiếp báo cáo tiến độ cho lãnh đạo cấp cao Trung Quốc. Người trong cuộc mô tả đây là phiên bản Trung Quốc của Dự án Manhattan (dự án phát triển bom nguyên tử thời chiến của Mỹ đó). Mục đích cuối cùng? Trung Quốc sản xuất chip tiên tiến trên máy hoàn toàn made in China và đẩy Mỹ ra khỏi chuỗi cung ứng luôn
Máy quang khắc EUV là gì mà hot thế?
Máy quang khắc EUV là trung tâm của cuộc Chiến tranh Lạnh công nghệ hiện nay đó các bạn. Chúng dùng chùm ánh sáng cực tím để khắc các mạch điện mỏng hơn sợi tóc hàng nghìn lần lên tấm silicon - khả năng hiện chỉ phương Tây nắm giữ. Mạch càng nhỏ thì chip càng mạnh, và những con chip này cung cấp năng lượng cho AI, smartphone và cả vũ khí quan trọng cho ưu thế quân sự phương Tây nữa đấy!
Đến giờ, chỉ có ASML - công ty ở Hà Lan - làm chủ công nghệ EUV với giá máy khoảng 250 triệu USD mỗi cái (trời ơi!). Từ năm 2018, Mỹ bắt đầu ép Hà Lan chặn ASML bán máy EUV cho Trung Quốc, và các lệnh cấm được mở rộng vào 2022 khi chính quyền Biden áp đặt kiểm soát xuất khẩu toàn diện. ASML xác nhận chưa có hệ thống EUV nào được bán cho khách hàng Trung Quốc bao giờ.
Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn đối mặt nhiều thử thách kỹ thuật lớn, đặc biệt là việc nhân bản các hệ thống quang học siêu chính xác mà các nhà cung cấp phương Tây sản xuất. Nguyên mẫu hiện tại vẫn còn "hơi lỗ" so với máy ASML nhưng đủ hoạt động để thử nghiệm rồi đó!
Nguồn: genk.vn