Giá đất hiếm đã sụt giảm 20% trong năm qua do Trung Quốc "cày cuốc" sản xuất quá trớn, khiến nguồn cung dư thừa tràn lan
Tháng 6 vừa rồi, Trung Quốc đã cố gắng siết chặt quyền kiểm soát ngành công nghiệp đất hiếm bằng cách ra đống quy định mới để "bảo vệ" nguồn cung. Một trong những quy định có hiệu lực từ 1/10 còn tuyên bố luôn là tài nguyên đất hiếm thuộc về nhà nước Nhưng mà dù Bắc Kinh cố kiểm soát chặt đến mấy thì thị trường vẫn trong tình trạng ảm đạm tè le.
Đất hiếm là gì mà "hot" vậy?
Đất hiếm được dùng chủ yếu trong nam châm siêu xịn cho động cơ xe điện và tua-bin gió. 17 loại kim loại được gọi chung là nguyên tố đất hiếm còn được ví như "vitamin công nghiệp" vì chỉ cần thêm một chút xíu là cải thiện hiệu suất vật liệu ngay lập tức
Neodymium là vật liệu từ tính cực mạnh, còn dysprosium và terbium giúp nam châm chịu nhiệt như boss.
Giá giảm thê thảm ra sao?
Theo Argus Media, giá Neodymium đã giảm 23% vào ngày 11/7 so với cùng kỳ năm ngoái, còn Dysprosi thì sụt tận 24%.
Chỉ số giá do Hiệp hội Công nghiệp Đất hiếm Trung Quốc công bố cũng cho thấy trend tương tự. Dựa trên data giao dịch từ các công ty đất hiếm, giá trong tháng 7 đã giảm khoảng 20% so với cuối tháng 7/2023.
Nhu cầu về đất hiếm cho các ứng dụng quang học dự kiến sẽ tăng trong dài hạn. Xeri được dùng làm chất đánh bóng kính cho đĩa cứng. Lanthanum được sử dụng trong kính quang học dùng cho máy ảnh và kính hiển vi. Một số đất hiếm được sử dụng trong đèn LED và các ứng dụng tương tự.
Nhưng dù nhu cầu vững chắc thì giá đất hiếm vẫn giảm do Trung Quốc sản xuất như... không có ngày mai
Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin, Bộ Tài nguyên thiên nhiên Trung Quốc đã phân bổ hạn ngạch sản xuất cho các nhà sản xuất đất hiếm trong nước. Hạn ngạch được cấp trong nửa đầu năm 2024 lên tới 135.000 tấn, tăng 12,5% so với một năm trước.
Hạn ngạch sản xuất đã tăng liên tục trong vài năm qua. Năm 2023, hạn ngạch đạt tổng cộng 255.000 tấn, tăng 21% so với năm 2022. Nhiều người tin rằng hạn ngạch năm nay sẽ còn vượt xa con số năm 2023.
Các lãnh đạo Trung Quốc từng tuyên bố đất hiếm là nguồn tài nguyên chiến lược với quan điểm: "Trung Đông có dầu mỏ, Trung Quốc có đất hiếm". Năm 2010, giá đất hiếm từng tăng vọt sau khi Trung Quốc áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới.
Tại sao đất hiếm ngày càng "rẻ như cho"?
Có nhiều lý do khiến giá đất hiếm lao dốc không phanh. Thứ nhất, Mỹ đã mở rộng sản xuất đất hiếm trong nước để giảm phụ thuộc vào nguồn cung của Trung Quốc. Các quốc gia khác cũng đang làm tương tự.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ, Trung Quốc từng chiếm tới 80-90% sản lượng đất hiếm toàn cầu vào đầu những năm 2010. Đến năm 2023, tỷ lệ này đã giảm xuống còn khoảng 70%.
Sản lượng toàn cầu đạt 350.000 tấn vào năm 2023, tăng gấp 3 lần so với năm 2013. Nói cách khác, đất hiếm đã trở nên... ít hiếm hơn trước Phần lớn thị trường tin rằng nhu cầu đất hiếm sẽ không phục hồi mạnh, khiến giá tiếp tục ở mức thấp.
Xeri và lanthanum là những loại đất hiếm được khai thác nhiều nhất tính theo khối lượng. Một chuyên gia lưu ý rằng có một số mỏ sẽ không thể hòa vốn ở mức giá hiện tại, sản lượng có thể giảm ở Trung Quốc và các nơi khác nếu lợi nhuận tiếp tục giảm.
Khả năng sinh lời ngày càng tệ cũng được phản ánh rõ qua hoạt động của các công ty. China Northern Rare Earth (Group) High-Tech, một nhà sản xuất lớn, đã chứng kiến lợi nhuận ròng trong quý 1 giảm sập sàn 94% trong năm xuống còn khoảng 52 triệu nhân dân tệ (7,2 triệu USD)
Việt Nam cũng "giàu sụ" đất hiếm nha!
Đối với nước ta, trữ lượng đất hiếm của Việt Nam vào khoảng 20,7 triệu tấn luôn nhen! Theo "Quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng các loại khoáng sản thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050", dự kiến đến năm 2030, Việt Nam sẽ khai thác khoảng 2 triệu tấn quặng đất hiếm nguyên khai/năm.
Theo Nikkei Asia
Nguồn: soha.vn