Chính quyền tỉnh Giang Tây, Trung Quốc đang "mở lại hồ sơ" dự án xây đập chắn hồ Bà Dương, lý do là vì những đợt hạn hán kinh hoàng đang dần biến hồ nước ngọt lớn nhất nước họ thành... đồng cỏ khô héo
Vấn đề là sinh thái đang "kêu cứu" đây này
Mấy năm gần đây hạn hán cực khủng, hồ nước ngọt lớn nhất Trung Quốc cạn dần chỉ còn lại đáy trơ như đồng cỏ thôi.
Các tổ chức môi trường đang rất lo lắng vì hồ Bà Dương là điểm dừng chân mùa đông của hơn nửa triệu chim trời nha Nếu xây đập thì coi như hệ sinh thái "game over", những loài chim đang trên bờ vực tuyệt chủng và các bạn động vật hoang dã khác sẽ mất chỗ ở luôn.
Thực ra trong 70 năm qua, Trung Quốc đã xây hơn 50.000 đập lớn nhỏ ở lưu vực sông Dương Tử rồi - kể cả đập Tam Hiệp siêu to khổng lồ đó, dù các nhà môi trường phản đối ầm ĩ.
Và hậu quả là trong khoảng thời gian này, ít nhất 70% vùng đất ngập nước của sông đã... biến mất luôn, theo số liệu từ Bộ Môi trường Trung Quốc đấy.
Ban đầu khi dự án được đưa ra, các nhà sinh thái học phản đối gay gắt nên chính quyền đã tạm "gác lại". Nhưng giờ với tình trạng hạn hán ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng, dự án lại được "mở lại hồ sơ"
Hồ Bà Dương cung cấp nước cho 4,8 triệu người dân tỉnh Giang Tây. Chính quyền địa phương argue rằng xây đập sẽ giữ nước, đảm bảo tưới tiêu nông nghiệp và cải thiện giao thông đường thủy.
Nhưng mà các ý kiến phản biện dường như bị "phớt lờ" khi bản đánh giá tác động môi trường công bố hồi tháng 5 chỉ cho chuyên gia đọc 1.200 trang tài liệu và góp ý trong vòng... hai tuần thôi
Đây là "nhà" của chim và cá mà
Trong mùa mưa bình thường, diện tích hồ Bà Dương rộng gấp ba lần thành phố Los Angeles luôn, tức khoảng 3.897km² nhé!
Các bãi bùn của hồ là "bàn ăn" chính trong mùa đông cho hàng trăm ngàn chim di cư về phía nam trốn rét. Trong đó có cả loài sếu Siberia cực kỳ nguy cấp - hiện chỉ còn khoảng 4.000 con trên toàn thế giới
Hạn hán năm nay là đợt tồi tệ nhất trong 70 năm qua, khiến khu vực chuyển sang mùa khô sớm hơn thường lệ đến... ba tháng luôn á!
Đầu tháng 11, khi phóng viên AFP ghé thăm khu bảo tồn ở quận Yongxiu, hàng trăm con chim tụ tập ở những vũng nước nhỏ xíu còn sót lại trên lòng sông nứt nẻ.
"Chim di cư vẫn đến hồ Bà Dương vì đây là điểm dừng chân quen thuộc của chúng," anh Chen - một nhân viên ở đây - chia sẻ khi nhìn về khoảng đất khô cằn đầy vỏ hến rỗng và xương cá.
"Nhưng giờ không có tôm cá để ăn rồi. Nhiều loài chim phải kéo đến cánh đồng gần đó vì nông dân được yêu cầu để lại một ít lúa không thu hoạch cho chim," anh Chen nói.
Chính quyền cũng đã phải bơm nước từ các hồ chứa gần đó để tạo vũng nước nhỏ cho đàn chim.
He Fangjin, nhân viên tại một công viên đất ngập nước khác, cho biết: "Không có xung đột giữa người và chim vì chim di cư là động vật được quốc gia bảo vệ và con người không làm hại chúng."
Tại đồi Zhupao - một điểm ngắm chim nổi tiếng - từ tháng 10 đến đầu tháng 12, khoảng 90.000 con chim di cư đã được phát hiện, tăng so với khoảng 62.000 con cùng kỳ năm ngoái.
Hiện không rõ dự án xây đập Bà Dương đang ở giai đoạn nào vì cả chính quyền địa phương lẫn Bộ Môi trường Trung Quốc đều "seen" phỏng vấn của AFP
Chuyên gia nói gì?
Lu Xixi, giáo sư địa lý tại Đại học Quốc gia Singapore, cho biết nếu con đập được xây, các cửa cống sẽ cản trở dòng chảy tự nhiên - nhịp điệu sinh học - của hồ với sông Dương Tử và có khả năng đe dọa các bãi triều - nơi chim trời kiếm ăn.
Mất đi sự lưu thông nước tự nhiên cũng có thể gây nguy cơ tích tụ tảo, dẫn đến phá vỡ chuỗi thức ăn.
Nhà bảo tồn Zhang Daqian cho rằng nếu xây đập chắn dự kiến dài 3.000m bắc qua một trong các kênh của hồ, việc này sẽ cắt đứt sự kết nối giữa hồ với sông Dương Tử và biến hồ Bà Dương thành "một cái hồ chết"
Con đập còn có thể ảnh hưởng đến loài cá heo không vây sông Dương Tử - một loài cực kỳ nguy cấp khác ở hồ Bà Dương, hiện chỉ còn hơn 1.000 con trong tự nhiên.
Trong mùa khô, những con cá heo trú ẩn ở con kênh mà đập sẽ bắc qua, theo lời một kiểm lâm viên của Liên đoàn thảo nguyên bảo vệ môi trường Bắc Kinh - người đã tuần tra hồ trong hơn một tháng.
Tổ chức Friends of Nature (Bạn của Thiên nhiên) có trụ sở tại Bắc Kinh cho biết báo cáo đánh giá tác động môi trường về việc xây đập không có đánh giá toàn diện về việc liệu di cư của cá heo có bị chặn hay không.
"Nếu không có bằng chứng khoa học toàn diện và trước khi loại bỏ các rủi ro môi trường, dự án không nên được xúc tiến," Friends of Nature kêu gọi.
Nguồn: soha.vn