Là quốc gia "đu đưa" khí đốt tự nhiên nhiều nhất thế giới, nhưng Trung Quốc đang phải phụ thuộc khá nặng vào việc nhập khẩu năng lượng từ bên ngoài. Vậy mà gần đây, họ lại đang tích cực "quẹt thẻ" mua khí đốt từ Nga nhiều hơn bao giờ hết. Lý do là gì?
Theo các nhà phân tích, nguyên nhân chính đến từ drama thương mại đang diễn ra giữa Trung Quốc và Australia - cái tên vốn là "nguồn cung số 1" về khí đốt cho nước này đấy. Mối bất đồng này có thể gây ra những rủi ro nghiêm trọng cho nguồn cung ứng từ Australia.
Con số từ Tổng Cục Hải quan Trung Quốc cho thấy năm 2020, họ đã phải mua tới 43% lượng khí đốt cần dùng từ nước ngoài, bao gồm 89 tỷ mét khối khí đốt hóa lỏng (LNG) và 46 tỷ mét khối khí đốt ống dẫn.
Số liệu từ công ty theo dõi thị trường Refinitiv chỉ ra rằng trong 9 tháng đầu năm 2021, Australia vẫn đứng đầu bảng cung cấp khí đốt cho Trung Quốc, tiếp theo là Mỹ - một quốc gia khác cũng đang có mối quan hệ "căng như dây đàn" với Bắc Kinh những năm gần đây.
Ông Tian Miao, nhà phân tích cấp cao tại Everbright Sun Hung Kai, nhận định việc mở thêm kênh cung ứng thứ hai với Nga sẽ giúp đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của Trung Quốc, đồng thời tạo ra sự đa dạng hóa trong nguồn nhập khẩu.
Drama Trung - Úc leo thang không phanh
Căng thẳng thương mại và ngoại giao giữa Trung Quốc và Australia không ngừng gia tăng trong mấy năm gần đây, đặc biệt sau khi Canberra quyết định "block" các nhà cung cấp Trung Quốc triển khai mạng 5G. Tình hình càng trở nên "toxic" hơn khi Australia ủng hộ lời kêu gọi của Mỹ về việc mở điều tra quốc tế về vai trò của Bắc Kinh trong vụ bùng phát COVID-19 trên toàn cầu.
Hậu quả là Bắc Kinh đã áp thuế cao đối với rượu vang của Australia, trong khi hoạt động mua than từ quốc gia này đã giảm tới 89,7% từ tháng 1 đến tháng 11/2021. Còn chính phủ Australia thì cũng không "ngồi yên" khi hủy bỏ hai thỏa thuận trong khuôn khổ Sáng kiến Vành đai và Con đường giữa bang Victoria và Trung Quốc.
Nga enters the chat
Khí đốt tự nhiên của Nga hiện đang được vận chuyển từ vùng Viễn Đông Yakutia đến Trung Quốc thông qua đường ống Power of Siberia do Gazprom điều hành. Trong khi đó, đường ống dẫn khí Power of Siberia số 2 dự kiến sẽ bơm thêm 50 tỷ mét khối khí đốt đến miền Bắc Trung Quốc mỗi năm.
"Cũng giống như việc Liên minh châu Âu sử dụng LNG làm hàng rào chính trị, Trung Quốc có lý do chính đáng khi sử dụng đường ống dẫn khí đốt của Nga làm hàng rào chính trị hoặc phương án dự phòng khi đang phụ thuộc quá nhiều vào LNG. Phần lớn LNG của Trung Quốc được nhập khẩu từ Australia và Mỹ", ông Henning Gloystein, Giám đốc năng lượng, khí hậu và tài nguyên của Eurasia Group, chia sẻ.
Những con số không thể "unsee"
Trung Quốc hiện là quốc gia tiêu thụ than hàng đầu của Australia, chiếm gần 1/4 sản lượng xuất khẩu. Theo báo cáo tháng trước, doanh thu xuất khẩu nguyên liệu sản xuất thép được ước tính đã giảm từ 35 tỉ AUD năm trước xuống còn 23 tỉ AUD trong năm 2020, tính đến ngày 30/6, do giá thấp hơn và nhu cầu giảm. Trung Quốc cũng là khách hàng lớn thứ 2 trong ngành xuất khẩu than nhiệt của Australia, chỉ sau Nhật Bản. Tuy nhiên, kim ngạch xuất khẩu hàng năm tại thị trường này đã giảm từ 20 tỉ AUD xuống còn 15 tỉ AUD trong năm tài chính 2019.
Cho đến nay, tình trạng căng thẳng thương mại giữa Canberra và Bắc Kinh vẫn chưa ảnh hưởng đến LNG hay quặng sắt. Tuy nhiên, Australia không hề nhận được hợp đồng cung cấp dài hạn mới nào từ Trung Quốc vào năm 2021, theo dữ liệu của nhà cung cấp thông tin thị trường OilChem.net. Một số thị phần của nước này đã bị Qatar, Nga và Mỹ "chiếm spotlight".
Nguồn: soha.vn