MiuCandy8960
New member
Gần một thập kỷ qua, Trung Quốc khiến cả thế giới phải "ố á" khi leo lên vị trí quốc gia có số lượng bằng sáng chế đăng ký trong nước nhiều nhất hành tinh Nhưng plot twist ở chỗ: đăng ký thì một đằng, còn duy trì lại là một câu chuyện hoàn toàn khác luôn!
Theo số liệu từ Bloomberg, mặc dù số lượng bằng sáng chế được đăng ký khủng vãi, nhưng hầu hết không được duy trì đến năm thứ 5 vì chi phí tăng quá nhanh. Hơn nữa, xét về thiết kế thì hơn 9/10 bằng sáng chế chẳng có tính thực tế gì cả - hoàn toàn trái ngược với tình hình bên Mỹ
Tỉ lệ "hao mòn" cao ngất ngưởng này bộc lộ những hạn chế trong cách Chính phủ Trung Quốc thúc đẩy các trường đại học, công ty và nhà phát minh chạy đua biến đất nước thành cường quốc tự cung tự cấp.
Vấn đề nằm ở chỗ: tiền trợ cấp và ưu đãi từ Chính phủ đổ về địa phương để phục vụ việc đăng ký bằng sáng chế, thay vì đảm bảo các phát kiến thực sự hữu ích. Kết quả là số lượng không đi kèm chất lượng, và Trung Quốc vẫn phải phụ thuộc khá nhiều vào ý tưởng phát minh nước ngoài, kiểu như smartphone hiện đại chẳng hạn
"Điều đó có nghĩa là các bằng sáng chế này không thực sự giá trị như mọi người nghĩ" - Lu Junfeng, luật sư chuyên về bằng sáng chế tại Văn phòng Luật sư JZMC ở Thượng Hải chia sẻ - "Nếu tỉ lệ hữu dụng đối với các bằng sáng chế về thiết kế quá thấp như vậy, liệu có phải đang có một vấn đề mang tính hệ thống lớn hơn?"
91% bằng sáng chế 5 năm tuổi bị bỏ rơi - sad story quá đi!
Tám năm trước, Trung Quốc đã vượt mặt Nhật Bản trở thành quốc gia đầu tư bằng sáng chế trong nước lớn nhất thế giới, và giữ vững ngôi vị này đến tận bây giờ. Riêng năm ngoái đã có đến 1,8 triệu bằng sáng chế được đăng ký luôn!
Chương trình "Made in China 2025" của Chủ tịch Tập Cận Bình - hiện đang là tâm điểm xung đột với Mỹ - đặt mục tiêu đưa quốc gia lên vị trí dẫn đầu thế giới về công nghệ, và đầu tư tài sản trí tuệ chính là yếu tố then chốt.
Để hiểu rõ hơn về lịch sử bằng sáng chế tại Trung Quốc, các bạn cần biết rằng không phải bằng sáng chế nào cũng ngang nhau nhé! Ở đây có 3 loại: phát minh, mô hình ứng dụng và thiết kế.
Bằng sáng chế "phát minh" dành cho những ý tưởng mới đại diện cho "tiến triển đáng chú ý" trong công nghệ. Đây mới là thứ mà đa số chúng ta hiểu về bằng sáng chế - một đột phá thực sự về thiết kế, quy trình hay ý tưởng. Loại này chỉ chiếm 23% tổng số bằng sáng chế đăng ký năm ngoái thôi.
Giống như ở Mỹ, loại bằng sáng chế này phải trải qua con đường gian nan kéo dài 18 tháng, nhiều đợt thử nghiệm và thăm dò mới được thông qua. Nếu thành công sẽ được bảo vệ trong 20 năm.
Hai hạng mục còn lại (bảo vệ 10 năm) mới là những thứ thường xuyên lên báo với con số khủng, nhưng giá trị lại thấp hơn nhiều. Ví dụ bằng sáng chế "thiết kế" là hình dạng chai nước soda, còn "mô hình ứng dụng" bao gồm tính năng "slide to unlock" trên smartphone.
Cả hai loại này đều không phải qua kiểm duyệt gắt gao và có thể được duyệt trong chưa đầy 1 năm - ez game!
Nhưng đây mới là điểm chính: tính đến năm ngoái, hơn 91% bằng sáng chế "thiết kế" được thông qua từ 2013 đã bị "bỏ rơi" vì người ta ngừng trả phí duy trì.
Tình hình cũng không khá hơn với bằng sáng chế "mô hình ứng dụng" - tỉ lệ bỏ rơi là 61% trong cùng chu kỳ 5 năm. Còn bằng sáng chế "phát minh" thì thấp hơn nhiều, chỉ 37%. So với Mỹ, có đến 85,6% bằng sáng chế được thông qua năm 2013 vẫn được trả phí duy trì đều đặn
"Thật kinh ngạc khi tỉ lệ 'bỏ rơi' các bằng sáng chế 'thiết kế' lại cao như vậy" - Lu nói - "Chẳng mấy ai thèm giữ chúng cả"
Plot twist: Chính phủ khuyến khích đăng ký nhưng... tự lo phí duy trì nhé!
Dù Chính phủ Trung Quốc hết lòng khuyến khích nộp đơn đăng ký bằng sáng chế, nhưng sau khi được thông qua rồi, người nắm giữ phải tự bỏ tiền túi chi trả mọi khoản phí duy trì luôn.
Để sở hữu bằng sáng chế "phát minh", người đăng ký phải chi 900 nhân dân tệ (khoảng 131 USD) mỗi năm, và con số này có thể tăng lên 8.000 nhân dân tệ sau này. Với bằng sáng chế các hạng mục khác, chi phí dao động từ 600 đến 2.000 nhân dân tệ/năm trong 2 năm cuối.
Chính quy trình kiểm duyệt lỏng lẻo với các hạng mục ít sáng tạo hơn đã dẫn đến sự bùng nổ số lượng đơn: người ta đơn giản copy bằng sáng chế Mỹ rồi nộp xin duyệt tại Trung Quốc, chủ yếu để hưởng trợ cấp Chính phủ cho cuộc sống - theo lời Wang Xiang, Giám đốc công ty luật Orrick
Một số công ty còn "lộ nguyên hình" khi tiến hành lừa đảo, dùng quy trình đăng ký bằng sáng chế để hưởng quyền lợi như giảm thuế hay giải quyết chỗ ở cho nhân viên.
Kể từ 2008, theo quy định quốc gia nhằm khuyến khích sáng tạo, các công ty được chứng nhận là "công ty công nghệ cao" sẽ được giảm thuế đáng kể và hưởng trợ cấp thường niên lên đến 500.000 nhân dân tệ tại một số tỉnh như Hải Nam
"Có lẽ nhà nước chưa có lý do để kiểm định nghiêm ngặt các công ty này" - Wang nói - "Không may là dưới hệ thống tòa án hiện tại, không có hình thức răn đe hiệu quả nào để chống lại gian lận bằng sáng chế hay làm giả chứng cứ cả"
Chính phủ Trung Quốc bắt đầu tỉnh ngộ rồi nha!
Các cơ quan quản lý Trung Quốc mới bắt đầu chú ý đến những hành vi khả nghi. Bộ Khoa học và Công nghệ đã rút giấy phép công nghệ cao của ít nhất 14 công ty trong năm nay mà không nêu rõ lý do.
Trong một động thái hiếm hoi, Tân Hoa Xã đã "diss" ngành công nghiệp sở hữu trí tuệ Trung Quốc vì nạn ăn cắp ý tưởng, giả mạo và nhiều hành vi liên quan vào tháng 8 vừa qua. Cơ quan này khẳng định ngành này đã bị phủ bóng bởi "nhu cầu giả tạo và yếu ớt về tài sản trí tuệ, và một số công ty thì hào hứng với những sáng tạo giả dối"
Phải công nhận rằng, sự hỗ trợ của Chính phủ Trung Quốc đối với bằng sáng chế đã thực sự đẩy mạnh một số lĩnh vực như AI và điện toán đám mây. Các công ty Trung Quốc đăng ký bằng sáng chế liên quan những công nghệ này cao gấp 8 lần so với đối thủ Mỹ đấy!
Tencent Holdings Ltd., với danh mục bằng sáng chế lớn nhất trong số 3 ông lớn tại Trung Quốc, hiện nắm giữ số lượng bằng sáng chế cao gấp 3 lần Facebook và gấp đôi Amazon.com Inc. Alibaba Group Holding Ltd. cũng vượt mặt các công ty Mỹ này.
Tuy nhiên, tỉ lệ "bỏ rơi" cao như đã nói ở trên cho thấy Trung Quốc vẫn còn một đoạn đường dài phía trước để đạt đến vị thế quốc gia khoa học công nghệ tiên tiến mà họ luôn khao khát
"Dù chất lượng bằng sáng chế của Trung Quốc đã và đang được cải thiện qua từng năm, vẫn còn lâu nữa họ mới có thể tiến gần đến các đối thủ Mỹ" - Wang nhận định.
Nguồn: soha.vn