Ơ kìa, hoán đổi pin xe điện nghe fancy nhưng hóa ra Trung Quốc làm được rồi!
Anh Alan Wu ở Bạng Phụ (miền đông Trung Quốc) vừa flex hành trình 6 tiếng đồng hồ đến Thượng Hải mà không phải ngồi chờ sạc pin như con nợ. Bí kíp? Đổi pin thôi mà!
Thay vì đậu bên đống trạm sạc đông như chợ, anh Wu lái xe vào một building trông như gara xịn xò, bấm nút là xong. Cánh tay robot tự động tháo pin cũ, lắp pin mới vào, có staff đứng giám sát luôn á. Tổng cộng chỉ mất... 5 phút!
"Mình vui lắm vì không phải đợi mấy tiếng bên đường như đám chủ xe điện khác. Nhanh hơn cả đổ xăng truyền thống luôn", Wu chia sẻ về chiếc Nio ES6 của mình - một trong số ít mẫu xe support tính năng xịn sò này.
Plot twist: Tại sao Trung Quốc làm được mà nơi khác thì... khó?
Hoán đổi pin nghe cool nhưng thật ra hiếm lắm, vì cần cả xe điện chuyên dụng lẫn cả hệ thống trạm đổi pin rộng khắp. Nhưng mà Trung Quốc khác!
Tính đến cuối 2023, họ có tận 3.567 trạm đổi pin, trong đó 2.333 trạm do hãng Nio vận hành. Cơ quan Năng lượng Quốc tế phải công nhận luôn là Trung Quốc đang "dẫn đầu cơ sở hạ tầng trao đổi pin toàn cầu" đó nha!
Thật ra công nghệ này Better Place - một công ty ở San Francisco đã thử nghiệm từ năm 2008 tại Israel rồi, nhưng fail vì vấn đề tài chính. Còn Trung Quốc thì khác hẳn: gần một nửa xe điện toàn cầu, 85% bộ sạc nhanh và 65% bộ sạc chậm đều ở đây. Vị thế khác biệt mà!
Pain point của hội chơi EV
Mặc dù cơ sở hạ tầng ngon rồi, nhưng theo khảo sát của JD Power, thời lượng pin và tiếp cận trạm sạc vẫn là rào cản lớn nhất khi chuyển từ xe xăng sang xe điện.
Báo cáo 2023 của Liên minh Xúc tiến Cơ sở Hạ tầng Sạc Xe Điện Trung Quốc (EVCIPA) cho biết chủ xe điện phải xếp hàng hơn 1 giờ để có trạm sạc vào dịp lễ, rồi đợi thêm trung bình 50 phút nữa để sạc xong. Ngày đông người thì hàng dài trên cao tốc, 70% người được hỏi bảo không hài lòng chút nào luôn.
Những người dùng sớm trạm đổi pin của Nio thì khen nức nở, nói dịch vụ này cải thiện trải nghiệm đáng kể, nhất là chuyến đi dài. Chỉ cần lái xe đến, đổi pin cũ lấy pin mới là xong!
Bill Russo - CEO công ty tư vấn EV Automobileity nói: "Thế giới đang tiến tới tương lai và Trung Quốc đang chạy đua"
Wu không đơn độc!
Wu chỉ là một trong hàng trăm nghìn chủ xe Nio - hãng đang cố gắng nổi bật bằng dịch vụ khách hàng đỉnh cao. Anh James Zhang ở Thượng Hải cũng share rằng tiện ích hoán đổi pin chính là lý do anh chọn Nio.
Khi mua xe Nio, bạn có thể chọn sở hữu pin hoặc thuê pin (BaaS) với giá 12.720 tệ (~1.760 USD) mỗi năm. Nếu không mua pin, giá xe giảm tới 70.000 tệ (~9.687 USD) luôn đó! Mỗi lần đổi pin tốn 80-100 tệ (~11-13,8 USD, tương đương 270-345k VNĐ). Rẻ hơn nhiều so với việc đợi sạc và mất thời gian!
"Ngoài thời gian ngắn, đổi pin còn giảm nguy cơ pin lỗi thời, cho phép nâng cấp pin mới khi công nghệ phát triển", Bill Russo nói thêm.
K. Zé Liu - nhà phân tích tại Viện Tài nguyên Thế giới - chỉ ra với mô hình này, chủ xe không cần mua pin mới (phần đắt nhất của xe điện đó!). "Điều này giảm giá xe và rất hấp dẫn với công ty có đội xe thương mại. Họ mua xe số lượng lớn với giá thấp, thuê pin để giảm chi phí vận hành đáng kể", Liu giải thích.
Các ông lớn cũng nhảy vào cuộc chơi
Đầu 2024, hãng pin Contemporary Amperex Technology (CATL) và Didi (gã khổng lồ gọi xe) bắt tay hợp tác dự án hoán đổi pin mới, tập trung vào đội xe thương mại trong dịch vụ gọi xe.
Nhưng mà tương lai của cuộc cách mạng này còn phụ thuộc vào tiêu chuẩn toàn ngành để đảm bảo khả năng tương thích nha. Năm 2021, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin đã công bố tiêu chuẩn an toàn cho trạm đổi pin. Tháng 6/2023, lãnh đạo Xin Guobin tuyên bố Trung Quốc hướng tới tiêu chuẩn chung về kích thước pin và điểm kết nối.
Alexander Li - kỹ sư pin kiêm đồng sáng lập Diễn đàn Khí hậu Trung Quốc - cho biết việc áp dụng tiêu chuẩn pin phổ quát là must-have để các thương hiệu tương thích với nhau.
Vấn đề: Chi phí cao ngất ngưởng!
Một số nhà đầu tư và analyst vẫn đặt câu hỏi về lợi nhuận của hoán đổi pin. Chi phí xây trạm hoán đổi thế hệ 2 của Nio tối thiểu 1,5 triệu tệ (~207.581 USD), cao hơn hầu hết trạm sạc quy mô vừa và nhỏ. Trong khi đó:
• Trạm sạc nhanh: chỉ ~100.000 tệ (~13.838 USD)
• Trạm sạc chậm: chỉ ~10.000 tệ (~1.383 USD)
"Việc setup trạm đổi pin vô cùng tốn kém", Jason Hong - tổng giám đốc công ty pin REPT Battero thừa nhận. "Tuy nhiên, nếu đạt tiêu chuẩn hóa toàn ngành, chúng ta có thể giảm chi phí tổng thể".
Deal bom tấn: Nio x CATL
Ngày 17/3/2025, Nio và CATL ký kết hợp tác nhằm tiêu chuẩn hóa công nghệ và triển khai mạng lưới đổi pin lớn nhất. Hai hãng hợp tác xây dựng mạng lưới tiên tiến nhất thế giới cho xe con, nâng cao khả năng chia sẻ trạm đổi pin, thúc đẩy dịch vụ dựa trên tiêu chuẩn pin thống nhất.
CATL sẽ support Nio phát triển mạng lưới. Tiêu chuẩn công nghệ Choco-Swap và mạng lưới của CATL sẽ được đưa vào các mẫu xe mới dưới thương hiệu Firefly của Nio. Tương lai sáng lắm nè!
Nguồn: soha.vn