Tại một phòng lab được canh gác nghiêm ngặt ở Thâm Quyến, các nhà khoa học Trung Quốc đã tạo ra thứ mà Washington cố ngăn cản bao lâu nay mà không được.
Đó chính là cỗ máy có thể sản xuất chip bán dẫn siêu xịn – nền tảng để phát triển AI, smartphone và cả hệ thống vũ khí khủng, có thể giúp Trung Quốc vượt mặt phương Tây về quân sự, theo Reuters.
Hoàn thành đầu năm nay và đang trong giai đoạn thử nghiệm, cỗ máy này chiếm gần như cả một nhà xưởng ở Thâm Quyến luôn á Nó do team kỹ sư từng làm cho tập đoàn bán dẫn ASML của Hà Lan chế tạo, sử dụng công nghệ máy quang khắc cực tím (EUV).
EUV chính là "át chủ bài" trong "Chiến tranh Lạnh công nghệ". Công nghệ này dùng chùm tia cực tím bước sóng cực ngắn để khắc các mạch điện mỏng hơn hàng nghìn lần so với sợi tóc người lên các tấm wafer silicon. Mạch càng nhỏ thì chip càng mạnh mẽ. Cho đến giờ, chỉ có phương Tây nắm được công nghệ này thôi.
Cỗ máy của Trung Quốc đã chạy được và tạo ra ánh sáng cực tím EUV rồi, nhưng vẫn chưa làm ra được chip hoạt động hoàn chỉnh nhé, theo nguồn tin tiết lộ.
Tháng 4 năm nay, CEO ASML là Christophe Fouquet còn phát biểu rằng Trung Quốc sẽ cần "rất, rất nhiều năm" mới phát triển được công nghệ này. Thế mà giờ việc chế tạo cỗ máy này cho thấy Trung Quốc có thể đã tiến gần đích tự chủ bán dẫn hơn các chuyên gia nghĩ đấy
Dù vậy, Trung Quốc vẫn đối mặt với những thách thức kỹ thuật khủng, đặc biệt là phải tái tạo các hệ thống quang học siêu chính xác mà các nhà cung cấp phương Tây đang dẫn đầu.
## Chiến dịch săn người tài
Theo hai nguồn tin, linh kiện từ những máy ASML đời cũ trên thị trường cũ đã giúp Trung Quốc chế tạo cỗ máy mới này.
Đột phá này là kết quả của chiến dịch kéo dài 6 năm nhằm đạt được tự chủ bán dẫn, một trong những ưu tiên hàng đầu của Chủ tịch Tập Cận Bình. Dù mục tiêu về bán dẫn của Trung Quốc đã được công khai, nhưng dự án EUV tại Thâm Quyến vẫn được thực hiện một cách bí mật tuyệt đối, các nguồn tin cho hay.
Dự án này nằm trong chiến lược bán dẫn quốc gia, dưới chỉ đạo của Phó Thủ tướng Đinh Tiết Tường.
Theo các nguồn tin, Tập đoàn viễn thông Huawei đóng vai trò then chốt trong việc điều phối mạng lưới các doanh nghiệp và viện nghiên cứu nhà nước trên khắp cả nước, với sự tham gia của hàng nghìn kỹ sư.
Dù dự án EUV do chính phủ Trung Quốc điều hành, nhưng Huawei tham gia mọi khâu, từ thiết kế chip, thiết bị sản xuất, đến chế tạo và tích hợp cuối cùng vào các sản phẩm như smartphone. Chủ tịch Huawei Nhậm Chính Phi trực tiếp báo cáo tiến độ với các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc luôn.
Mỹ đưa Huawei vào blacklist từ năm 2019, cấm các công ty Mỹ làm ăn với tập đoàn này nếu không có giấy phép.
Theo các nguồn tin, kể cả trong nội bộ Huawei cũng ít nhân viên biết hết về quy mô của dự án. "Các team được tách biệt với nhau để bảo vệ tính bảo mật. Họ không biết các team khác đang làm gì", một nguồn tin nói.
"Mục tiêu là cuối cùng Trung Quốc có thể sản xuất chip tiên tiến trên những cỗ máy hoàn toàn made in China. Trung Quốc muốn loại Mỹ ra khỏi chuỗi cung ứng của mình 100%", nguồn tin cho biết
## Cuộc đua công nghệ căng não 
Cho đến nay, chỉ có 1 công ty làm chủ được công nghệ EUV là ASML, trụ sở tại Veldhoven (Hà Lan). Các cỗ máy của họ, mỗi chiếc giá khoảng 250 triệu USD (tầm 6,000 tỷ VNĐ á trời), đóng vai trò không thể thiếu để sản xuất những con chip tiên tiến nhất do các hãng như Nvidia và AMD thiết kế, được chế tạo bởi các ông lớn như TSMC, Intel và Samsung.
ASML cho biết họ chế tạo chiếc máy EUV đầu tiên vào năm 2001, và phải mất gần 2 thập kỷ cùng hàng tỷ euro đầu tư cho R&D trước khi có thể thương mại hóa chip đầu tiên vào năm 2019.
Hiện ASML chỉ cung cấp máy EUV cho các đồng minh của Mỹ như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Nhật Bản thôi.
Từ năm 2018, Mỹ bắt đầu ép Hà Lan ngăn ASML bán EUV cho Trung Quốc.
Một số kỹ sư và nhà khoa học gốc Trung Quốc đã và đang làm việc cho ASML. Hai nhân viên người Trung Quốc đang làm việc cho ASML nói với Reuters rằng người của Huawei đã tiếp cận họ ít nhất từ năm 2020.
Nguồn: kenh14.vn
Đó chính là cỗ máy có thể sản xuất chip bán dẫn siêu xịn – nền tảng để phát triển AI, smartphone và cả hệ thống vũ khí khủng, có thể giúp Trung Quốc vượt mặt phương Tây về quân sự, theo Reuters.
Hoàn thành đầu năm nay và đang trong giai đoạn thử nghiệm, cỗ máy này chiếm gần như cả một nhà xưởng ở Thâm Quyến luôn á Nó do team kỹ sư từng làm cho tập đoàn bán dẫn ASML của Hà Lan chế tạo, sử dụng công nghệ máy quang khắc cực tím (EUV).
EUV chính là "át chủ bài" trong "Chiến tranh Lạnh công nghệ". Công nghệ này dùng chùm tia cực tím bước sóng cực ngắn để khắc các mạch điện mỏng hơn hàng nghìn lần so với sợi tóc người lên các tấm wafer silicon. Mạch càng nhỏ thì chip càng mạnh mẽ. Cho đến giờ, chỉ có phương Tây nắm được công nghệ này thôi.
Cỗ máy của Trung Quốc đã chạy được và tạo ra ánh sáng cực tím EUV rồi, nhưng vẫn chưa làm ra được chip hoạt động hoàn chỉnh nhé, theo nguồn tin tiết lộ.
Tháng 4 năm nay, CEO ASML là Christophe Fouquet còn phát biểu rằng Trung Quốc sẽ cần "rất, rất nhiều năm" mới phát triển được công nghệ này. Thế mà giờ việc chế tạo cỗ máy này cho thấy Trung Quốc có thể đã tiến gần đích tự chủ bán dẫn hơn các chuyên gia nghĩ đấy
Dù vậy, Trung Quốc vẫn đối mặt với những thách thức kỹ thuật khủng, đặc biệt là phải tái tạo các hệ thống quang học siêu chính xác mà các nhà cung cấp phương Tây đang dẫn đầu.
## Chiến dịch săn người tài
Theo hai nguồn tin, linh kiện từ những máy ASML đời cũ trên thị trường cũ đã giúp Trung Quốc chế tạo cỗ máy mới này.
Đột phá này là kết quả của chiến dịch kéo dài 6 năm nhằm đạt được tự chủ bán dẫn, một trong những ưu tiên hàng đầu của Chủ tịch Tập Cận Bình. Dù mục tiêu về bán dẫn của Trung Quốc đã được công khai, nhưng dự án EUV tại Thâm Quyến vẫn được thực hiện một cách bí mật tuyệt đối, các nguồn tin cho hay.
Dự án này nằm trong chiến lược bán dẫn quốc gia, dưới chỉ đạo của Phó Thủ tướng Đinh Tiết Tường.
Theo các nguồn tin, Tập đoàn viễn thông Huawei đóng vai trò then chốt trong việc điều phối mạng lưới các doanh nghiệp và viện nghiên cứu nhà nước trên khắp cả nước, với sự tham gia của hàng nghìn kỹ sư.
Dù dự án EUV do chính phủ Trung Quốc điều hành, nhưng Huawei tham gia mọi khâu, từ thiết kế chip, thiết bị sản xuất, đến chế tạo và tích hợp cuối cùng vào các sản phẩm như smartphone. Chủ tịch Huawei Nhậm Chính Phi trực tiếp báo cáo tiến độ với các lãnh đạo cấp cao Trung Quốc luôn.
Mỹ đưa Huawei vào blacklist từ năm 2019, cấm các công ty Mỹ làm ăn với tập đoàn này nếu không có giấy phép.
Theo các nguồn tin, kể cả trong nội bộ Huawei cũng ít nhân viên biết hết về quy mô của dự án. "Các team được tách biệt với nhau để bảo vệ tính bảo mật. Họ không biết các team khác đang làm gì", một nguồn tin nói.
"Mục tiêu là cuối cùng Trung Quốc có thể sản xuất chip tiên tiến trên những cỗ máy hoàn toàn made in China. Trung Quốc muốn loại Mỹ ra khỏi chuỗi cung ứng của mình 100%", nguồn tin cho biết
## Cuộc đua công nghệ căng não
Cho đến nay, chỉ có 1 công ty làm chủ được công nghệ EUV là ASML, trụ sở tại Veldhoven (Hà Lan). Các cỗ máy của họ, mỗi chiếc giá khoảng 250 triệu USD (tầm 6,000 tỷ VNĐ á trời), đóng vai trò không thể thiếu để sản xuất những con chip tiên tiến nhất do các hãng như Nvidia và AMD thiết kế, được chế tạo bởi các ông lớn như TSMC, Intel và Samsung.
ASML cho biết họ chế tạo chiếc máy EUV đầu tiên vào năm 2001, và phải mất gần 2 thập kỷ cùng hàng tỷ euro đầu tư cho R&D trước khi có thể thương mại hóa chip đầu tiên vào năm 2019.
Hiện ASML chỉ cung cấp máy EUV cho các đồng minh của Mỹ như Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc và Nhật Bản thôi.
Từ năm 2018, Mỹ bắt đầu ép Hà Lan ngăn ASML bán EUV cho Trung Quốc.
Một số kỹ sư và nhà khoa học gốc Trung Quốc đã và đang làm việc cho ASML. Hai nhân viên người Trung Quốc đang làm việc cho ASML nói với Reuters rằng người của Huawei đã tiếp cận họ ít nhất từ năm 2020.
Nguồn: kenh14.vn