Chỉ sau 3 ngày "cứng" như tảng đá, đánh thẳng vào "điểm yếu chết người" của ông Trump, Trung Quốc bỗng nhiên đổi thái độ 180 độ, hạ giọng kêu gọi Mỹ "bình tĩnh mà đàm phán". Drama gì đây?
**Khi chơi game nguy hiểm trên dây thép**
Dù kinh tế đang "ảm ảm" nhưng Trung Quốc vẫn quyết tâm "đánh thuế trả" Mỹ cực mạnh, nhắm thẳng vào "tử huyệt" kinh tế của ông Trump luôn.
Động thái này được đánh giá là đã vượt qua mức "phòng thủ" thông thường, cho thấy Trung Quốc có vẻ đang "all-in" vào việc chờ đợi sự thay đổi chính phủ Mỹ sau bầu cử tổng thống năm 2020.
Trong khi đó bên kia chiến tuyến, ông Trump cũng đã chính thức "nhảy vào cuộc đua" tranh cử lần 2. Vấn đề là với việc phản đòn cực nhanh, áp thuế phủ sóng gần như toàn bộ hàng Trung Quốc sang Mỹ, ông Trump dường như không sợ chiến tranh thương mại ảnh hưởng đến kinh tế Mỹ hay cơ hội tái đắc cử của mình.
Nghe vô lý nhưng lại có logic riêng của nó đấy!
Thứ nhất, lý do ông Trump "thắng đậm" bà Hilary Clinton trong cuộc bầu cử 2016, một phần là nhờ chơi "quân bài Trung Quốc". Giờ ông muốn "xài lại chiêu cũ" để ở lại Nhà Trắng thêm 4 năm nữa.
Trong cuộc bầu cử năm 2016, ông Trump đã giật từ tay đảng Dân chủ một số bang công nghiệp như Michigan, Pennsylvania và Wisconsin. Điều này cho thấy cử tri ở các bang này tin rằng sự trỗi dậy của Trung Quốc chính là lý do ngành chế tạo Mỹ "xuống dốc không phanh".
Tiếp tục cứng rắn với Trung Quốc, đưa việc làm về Mỹ, làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại - công thức này có thể giúp ông Trump tiếp tục nhận "lá phiếu vàng" từ các bang quan trọng này.
Thứ hai, fan base của ông Trump chủ yếu phản đối tự do thương mại, nên việc chơi chiêu "chiến tranh thương mại" với Trung Quốc giúp ông giữ chân những "fan cứng" này.
Thứ ba, nhìn chung thì đa số người Mỹ ủng hộ tự do thương mại, nhưng phần lớn lại nghĩ thương mại Mỹ-Trung đang "lệch pha" quá đà.
Khảo sát của Viện Gallup năm 2018 cho thấy chỉ có 30% người Mỹ cho rằng thương mại Mỹ-Trung công bằng, nhưng tới 62% lại nghĩ là không công bằng - tỷ lệ này cao hơn hẳn so với quan hệ thương mại Mỹ-Nhật (33%), Mỹ-EU (29%) và Mỹ-Canada (24%).
Logic thì nghe ổn đấy, nhưng chơi quân bài "chiến tranh thương mại" cũng tiềm ẩn rủi ro cực lớn luôn nhé! Đối đầu với Trung Quốc giúp ông Trump ghi điểm với cử tri các bang công nghiệp, nhưng lại khiến nông dân - lực lượng ủng hộ "trung thành" của ông - phải "gánh thiệt" khá nặng.
Khi nông sản Mỹ trở thành mục tiêu trả đũa số 1 của Trung Quốc, cựu Phó Tổng thống Joe Biden - đối thủ nặng ký nhất của ông Trump - liên tục "dí" vào "gót chân Achilles" này với phát ngôn thuế quan đang làm nông dân Mỹ phá sản.
Thêm nữa, leo thang thuế quan sẽ ảnh hưởng nhiều hơn tới người tiêu dùng Mỹ. Tuần trước, ngân hàng đầu tư JPMorgan Chase ra báo cáo chỉ rõ thuế quan tới giờ đã khiến mỗi gia đình Mỹ phải chi thêm bình quân 600 USD/năm.
Sau khi Mỹ áp thuế thêm 10% với 300 tỷ USD hàng Trung Quốc, con số này tăng vọt lên 1.000 USD/năm. Nhưng giờ ông Trump đã quyết tăng thuế với 300 tỷ USD hàng Trung Quốc từ 10% lên 15%, còn thuế với 250 tỷ USD hàng trước đó cũng nhảy từ 25% lên 30% luôn.
Thế là thấy rõ ông Trump đang "đi trên dây" thật sự - bên này là uy tín chính trị và sức hút, bên kia là tăng trưởng kinh tế Mỹ và lợi ích thiết thực của dân. Chỉ cần một bước sai, cơ hội tái đắc cử có thể "bay màu" đấy!
**Plot twist từ bên kia Thái Bình Dương **
Ngày 24/8, tức một ngày sau khi ông Trump ra đòn trả đũa, báo Nhân Dân Nhật Báo - "cây bút chính thống" của đảng Cộng sản Trung Quốc - đăng bài tuyên bố sẽ "chiến đấu tới cùng".
Nhưng chỉ 2 ngày sau, khi tham dự một triển lãm quốc tế tại Trùng Khánh, Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc bất ngờ kêu gọi Mỹ giải quyết chiến tranh thương mại thông qua tham vấn và hợp tác với "thái độ bình tĩnh". Ông Lưu còn bày tỏ Bắc Kinh kiên quyết phản đối leo thang cuộc chiến vì nó không có lợi cho cả Trung Quốc, Mỹ lẫn nhân dân thế giới.
Bên cạnh đó, tới giờ phía Trung Quốc vẫn "úp mở" không xác nhận việc đã gọi điện cho quan chức thương mại Mỹ. Nhưng ông Trump và Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin khẳng định người gọi điện đề nghị nối lại đàm phán chính là Phó Thủ tướng Lưu Hạc. Và không phải 1 mà tận 2 lần luôn nhé!
Những động thái trên có vẻ là "phản ứng tự nhiên" trước thực tế kinh tế và chính trị mà Bắc Kinh đang phải đối mặt. Thực tế sau khi Trung Quốc "upgrade" biện pháp thuế quan với hàng Mỹ, có một số điều đáng chú ý đã xảy ra:
**Thứ nhất**, phía Mỹ phản đòn nhanh và mạnh vượt mong đợi với hàng Trung Quốc. Mức thuế mới được nâng cao, phủ sóng gần như toàn bộ hàng Trung Quốc sang Mỹ mỗi năm.
Thậm chí ông Trump còn "thả thính" khả năng dùng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Quốc tế Khẩn cấp (IEPPA) năm 1997 để ra lệnh cho doanh nghiệp Mỹ rời Trung Quốc, về Mỹ hoặc sang nước khác. Nếu không có giải pháp, hậu quả sẽ "rất là nghiêm trọng", đặc biệt về ổn định xã hội do thất nghiệp tăng cao.
**Thứ hai**, xu hướng Trung Quốc bị cô lập đang hình thành rõ ràng. Hội nghị Thượng đỉnh G7 đang diễn ra ở Pháp tái khẳng định "sự tồn tại và tầm quan trọng của thỏa thuận giữa Trung Quốc và Anh năm 1984 về Hong Kong", kêu gọi "ngăn chặn bạo lực".
Trong hội nghị không có một quốc gia nào nghi ngờ hành động leo thang thuế quan của Mỹ để "dằn mặt" Trung Quốc. Có phân tích cho rằng nếu phải "chọn phe" trong chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, Nhật Bản và EU sẽ đứng về phía Mỹ.
Thậm chí, những gì Mỹ đạt được trong chiến tranh thương mại với Trung Quốc có thể là "case study" để Nhật Bản và EU đưa ra yêu cầu với Trung Quốc khi nước này mất thị trường Mỹ, phải "quay xe" tìm các thị trường khác.
**Thứ ba**, sau khi Mỹ-Trung "tăng lửa" thuế quan với nhau, thị trường vốn của cả hai nước đều bị "rung chuyển" mạnh. Trong đó, tỷ giá đồng Nhân dân tệ của Trung Quốc ngày 26/8 lại một lần nữa "rơi tự do", xuống mức thấp nhất trong hơn 11 năm.
Nguồn: soha.vn