Trung Quốc đang chặn hàng tỉ đô la hàng xuất khẩu của Úc trong khi lại mở toang cửa cho các sản phẩm tương tự từ nhiều nước khác. Drama thật sự!
Về cơ bản đây là một trò "chơi lớn" kiểu hoán đổi chiến lược đấy các bạn.
Giữa lúc Úc đứng về phe Mỹ trong cuộc đấu tranh giành ảnh hưởng khu vực với Trung Quốc, Bắc Kinh đã "ra tay" bằng cách chặn hàng tỉ USD hàng xuất khẩu của Úc trong khi lại mở cửa đón nhận các sản phẩm tương tự từ nhiều quốc gia khác.
Siêu thị và nhà hàng Trung Quốc có thể sẽ "bye bye" tôm hùm Úc, nhưng ngược lại lượng hải sản khổng lồ từ Mỹ lại được "pass" thoải mái như một phần của thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung trị giá 36 tỉ USD.
Tuy nhiên, động thái gây sức ép lên Canberra của Trung Quốc không chỉ dừng lại ở chuyện thương mại. Các chuyên gia nhận định rằng Bắc Kinh đang tìm cách làm xói mòn ảnh hưởng ngoại giao của Úc luôn.
Mối quan hệ căng như dây đàn
Bắc Kinh vốn đã "mất vibe" với Úc từ lâu vì nhiều chuyện. Từ hồi 2018, Canberra đã không cho Huawei - công ty viễn thông Trung Quốc - chơi chung trong mạng 5G và ban hành luật cấm nước ngoài can thiệp vào nội chính.
Tháng 6/2019, khảo sát của Viện Lowy cho thấy lòng tin của công chúng Úc đối với Trung Quốc "rớt thảm" xuống mức thấp nhất trong 15 năm. Thêm vào đó, chính quyền Úc lại lên tiếng ủng hộ các cuộc biểu tình ở Hong Kong nữa chứ.
Đầu năm nay, Úc cũng rất "nhiệt tình" kêu gọi điều tra quốc tế về đại dịch COVID-19, một động thái mà phía Trung Quốc cho là "đầu độc mối quan hệ song phương". Ơ kìa!
Đến tháng trước, Bắc Kinh đã nhiều lần lên tiếng "khiếu nại", cáo buộc Canberra can thiệp vào công việc nội bộ của mình, bao gồm cả vấn đề Hong Kong và Tân Cương.
Trong bối cảnh này, Trung Quốc đã chặn hàng tỉ USD hàng hóa xuất khẩu của Úc, trong đó có tôm hùm và áp mức thuế 212% (số khủng đấy!) nhằm vào rượu Úc. Một trong những "đòn" lớn nhất mà Bắc Kinhung ra là vào tháng 10 và nhắm thẳng vào than Úc - mặt hàng xuất khẩu chính sang Trung Quốc.
Ngay sau khi chính quyền Trung Quốc yêu cầu các nhà nhập khẩu "đừng mua hàng Úc nữa", Hiệp hội Phân phối và Vận chuyển Than Trung Quốc đã ký thỏa thuận không ràng buộc với Indonesia để tăng cường mua than trong 3 năm tới. Các thương nhân Trung Quốc cũng "quay xe" tìm đến các nguồn cung khác như Mông Cổ.
Chiêu trừng phạt này có bền không?
Thỏa thuận than với Indonesia là một trong những ví dụ cho thấy Bắc Kinh đang tăng cường hứa hẹn đầu tư và giao thương với các nước khác trong khu vực.
Adam Ni, giám đốc tổ chức nghiên cứu Trung tâm Chính sách Trung Quốc, chia sẻ: "Chúng ta sẽ ngày càng thấy Trung Quốc tiếp cận gần hơn với các quốc gia ASEAN và nhiều nước khác, đồng thời sử dụng các biện pháp thương mại và nhiều công cụ để trừng phạt những nước có vẻ đang bắt tay với Mỹ để chống Trung Quốc".
Ông Ni cho rằng Trung Quốc có thể dễ dàng tìm được nguồn thay thế cho các sản phẩm Úc mà nước này đưa vào diện trừng phạt: "Khi rượu Úc bị chặn, bên nào đó sẽ được lợi bởi nhu cầu vẫn còn đó mà."
Tuy nhiên, ông Ni cũng nhận định rằng các "đòn" kinh tế và thương mại từ Trung Quốc sẽ không bền vững về dài hạn vì nó sẽ gây thiệt hại lớn cho người tiêu dùng trong nước khi mà các phương án thay thế Bắc Kinh tìm đến nhiều khả năng có giá cao hơn hoặc chất lượng kém hơn. Tự "hại" mình mất!
Nỗ lực tăng ảnh hưởng khắp khu vực
Có thể thấy nỗ lực tìm kiếm sự ủng hộ trong khu vực của Trung Quốc vào cuối tháng trước, tại "hội nghị đặc biệt về COVID-19" cấp thứ trưởng giữa Trung Quốc và 10 quốc gia Thái Bình Dương.
Theo Bộ Ngoại giao Trung Quốc, Bắc Kinh đã nhiều lần nhấn mạnh cam kết sản xuất các loại vaccine có giá cả phải chăng cho các nước đang phát triển, bao gồm cả các quốc gia Thái Bình Dương, và khiến các loại vaccine này dễ tiếp cận hơn.
Không chỉ vậy, Bắc Kinh còn tận dụng cơ hội này để có được hậu thuẫn chính trị về các chương trình nghị sự ngoài vấn đề dịch bệnh, bao gồm cả sự tái cam kết đối với nguyên tắc Một Trung Quốc.
Và những nỗ lực ấy đã "có kết quả" đấy nhé!
Nguồn: soha.vn