NangMimi2009
New member
Tổng thống Mỹ Trump khẳng định những deal mua bán vũ khí với Saudi Arabia đã "xịn sò" cho nền kinh tế Mỹ lắm đó nha!
Mỗi lần Tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc về quan hệ đồng minh giữa Mỹ với Saudi Arabia, ông ít khi nói về vai trò của Riyadh trong việc giúp Mỹ đạt mục tiêu ở Trung Đông như kiềm chế Iran, thúc đẩy hòa bình Israel-Palestine hay đánh bại khủng bố.
Thay vào đó, vị lãnh đạo này toàn nhắc đến số tiền mà Saudi Arabia đã "chịu chi" trong các giao dịch với Mỹ.
Điển hình là Trump đã lên tiếng bênh vực Saudi Arabia trước kết luận của CIA cho rằng Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman là người ra lệnh sát hại nhà báo Jamal Khashoggi.
Phát biểu với báo chí cuối tuần trước đó, Tổng thống Trump nói: "Họ đã cho chúng ta rất nhiều công việc đấy. Họ cho chúng ta rất nhiều giao dịch kinh doanh. Họ là đồng minh tuyệt vời trong chuyện việc làm và phát triển kinh tế. Bạn biết đấy, tôi là Tổng thống và tôi phải cân nhắc nhiều thứ lắm".
Có vẻ như ông Trump không mấy "mặn mà" với chuyện hợp tác chống khủng bố hay các mục tiêu chiến lược – vốn từng là trọng tâm quan hệ Mỹ-Saudi Arabia dưới các chính quyền trước – mà lại focus vào khía cạnh kinh tế nhiều hơn.
Dù chính quyền Trump cam kết "trừng phạt" những kẻ gây ra cái chết của nhà báo Khashoggi, nhưng vẫn cho rằng cần bảo vệ những lợi ích chiến lược quan trọng mà Mỹ đã duy trì với Riyadh suốt thời gian qua.
Theo Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo, Saudi Arabia đã đóng vai trò rõ ràng trong việc thay đổi hành vi của Iran – quốc gia mà Mỹ cáo buộc là "trùm tài trợ khủng bố" nhất thế giới.
Ngay cả khi liên minh lưỡng đảng trong Quốc hội Mỹ cáo buộc Thái tử Mohammed chịu trách nhiệm về cái chết của nhà báo Khashoggi và yêu cầu trừng phạt cứng rắn, thì một số quan chức Mỹ cùng nhiều chuyên gia đều cho rằng lợi ích chung và sự hợp tác sâu rộng sẽ đảm bảo quan hệ đồng minh Mỹ-Saudi Arabia vẫn "bền chặt".
Nếu chính quyền Trump "ra tay" với Saudi Arabia, thì Riyadh chắc chắn sẽ phải "đáp trả" bằng cách này hay cách khác, nhưng dẫu sao họ cũng không muốn leo thang căng thẳng, một cựu quan chức tình báo giấu tên của Mỹ tiết lộ.
"Saudi Arabia có thể sẽ dừng hỗ trợ Mỹ trên thị trường dầu mỏ, hay ký các hợp đồng vũ khí khủng với Nga hoặc Trung Quốc...".
Bên cạnh đó, việc trao đổi thông tin tình báo giữa hai nước cũng sẽ đối mặt với nhiều áp lực, song không bị ngắt quãng. Cựu quan chức này cho biết: "Trong mọi trường hợp tôi có thể nghĩ ra thì dù quan hệ chính trị có đang trong giai đoạn thử thách, việc hợp tác tình báo vẫn giữ nguyên vì nó quá quan trọng đối với cả hai nước".
Nhiều nhà phân tích khác lại cho rằng, ngay cả khi quan hệ Mỹ-Saudi Arabia bị rạn nứt nghiêm trọng thì hậu quả cũng không đáng ngại lắm, bởi các giao dịch tài chính và hợp tác chiến lược giữa hai bên đều không "thực chất" như những gì được thể hiện bên ngoài.
Thực tế, dù vô tình hay cố ý, Saudi Arabia đã thực hiện nhiều hành động cản trở Mỹ hiện thực hóa các mục tiêu tại Trung Đông.
Mâu thuẫn về tiến trình hòa bình Trung Đông
Jared Kushner, con rể kiêm cố vấn của Tổng thống Trump đã "thân thiết" với Thái tử Mohammed (MbS) với hy vọng rằng MbS sẽ dẫn đầu thế giới Arab hòa giải với Israel – điều không có lợi cho Palestine.
Tổng thống Donald Trump cũng đi theo đường lối đó khi công nhận Jerusalem là thủ đô Israel và cắt viện trợ cho Palestine. Tuy nhiên, nhiều nhà lãnh đạo khác trong khối Arab đã coi hy vọng này là ảo tưởng, đồng thời cảnh báo việc Mỹ cắt viện trợ sẽ làm dấy lên làn sóng phẫn nộ.
Quốc vương Salman có thể để con trai – Thái tử Mohammed tự quyết định hầu hết các vấn đề đối ngoại của Saudi Arabia, nhưng ông luôn khẳng định quan điểm rõ ràng về hòa bình Trung Đông.
Trong bài phát biểu thường niên tại Hội đồng Cố vấn Shura, Quốc vương Salman nêu rõ: "Người Palestine luôn là mối quan tâm chính của chúng tôi và sẽ luôn như vậy chừng nào hai bên là anh em bằng hữu. Nhân dân Palestine cần được hưởng mọi quyền lợi hợp pháp của họ, đặc biệt thành lập nhà nước độc lập với thủ đô là Đông Jerusalem".
Mâu thuẫn về Iran
Ông Anne Patterson – cựu Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ phụ trách vấn đề Trung Đông dưới thời cựu Tổng thống Barack Obama cho rằng cả chính quyền Trump và các nhà cầm quyền tại Riyadh đều coi Iran là mối đe dọa lớn nhất khu vực.
Song nhiều nhà phân tích cho rằng Saudi Arabia vẫn muốn "níu chân" Mỹ khi nước này đang kiềm chế ảnh hưởng của Iran.
Trong khi chính quyền Trump có kế hoạch thành lập Liên minh chiến lược Trung Đông (MESA) mà báo chí quốc tế gọi là liên minh "NATO-Arab" nhằm tập hợp Saudi Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Oman, Bahrain vào hiệp ước về an ninh, kinh tế, chính trị do Mỹ dẫn đầu chống Iran, thì Saudi Arabia đã làm lu mờ triển vọng này.
Năm 2017, Saudi Arabia cùng 3 nước đồng minh vùng Vịnh đã cô lập ngoại giao và kinh tế với Qatar. Chừng nào cuộc khủng hoảng này chưa giải quyết thì chừng đó việc thành lập liên minh NATO-Arab vẫn "nằm trên giấy".
Bên cạnh đó, chiến dịch tấn công phiến quân Houthi tại Yemen do Saudi Arabia dẫn đầu cũng đang cho thấy sự thiếu hiệu quả. Thay vì lên án việc Iran ủng hộ phiến quân Houthi, làn sóng phẫn nộ trong cộng đồng quốc tế đang hướng vào các cuộc không kích của Saudi Arabia tại Yemen với cáo buộc sự can thiệp này đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, gây ra cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng.
Phía Mỹ cũng "chịu vạ lây" vì đã hỗ trợ hậu cần và chia sẻ thông tin tình báo cho Saudi Arabia trong chiến dịch này. Sự chỉ trích ngày càng dữ dội trong công chúng và quốc hội Mỹ, đặc biệt sau vụ nhà báo Khashoggi bị sát hại.
Giao dịch vũ khí có phải mục đích cốt lõi?
Báo cáo của tác giả William Hartung thuộc Trung tâm Chính sách Quốc tế (CIP) có trụ sở tại Mỹ ngày 20/11 cho biết, tăng trưởng kinh tế từ việc bán vũ khí cho Saudi Arabia mà Tổng thống Trump đề cập chỉ chiếm một phần nhỏ thôi.
Mặc dù Trump tuyên bố đã ký thỏa thuận bán vũ khí cho Saudi Arabia trị giá 110 tỷ USD trong chuyến thăm năm 2017, nhưng phần lớn thỏa thuận này đã được đàm phán dưới thời Obama và nhiều giao dịch mới chỉ dừng ở thỏa thuận. Doanh thu từ việc bán vũ khí kể từ khi Trump lên nắm quyền đến nay mới ở mức 14,5 tỷ USD.
Bên cạnh đó, việc bán vũ khí cho Saudi Arabia tạo ra công ăn việc làm cho hàng chục nghìn người tại Mỹ chứ không phải hàng trăm nghìn, thậm chí 1 triệu người như Trump nói, ông Hartung – chuyên gia nghiên cứu các giao dịch vũ khí cho biết.
Nhà phân tích này cho biết điểm đáng lưu ý là không phải Mỹ, mà Saudi Arabia mới là bên "hốt bạc" nhiều hơn từ tăng trưởng việc làm được tạo ra từ các giao dịch mua bán vũ khí giữa hai nước.
Nguồn: soha.vn