Tổng thống Mỹ Donald Trump đang lên kế hoạch mời Australia, Ấn Độ, Hàn Quốc và cả Nga tham gia cuộc họp thượng đỉnh G7 (hội những nước công nghiệp top 7 thế giới) sắp tới nè - theo SCMP đưa tin.
Tờ South China Morning Post (SCMP) nhận định rằng, động thái này là một phần trong chiến lược của ông Trump nhằm lập ra một hội bạn thân để kiềm chế Trung Quốc đấy.
Tổng thống Trump không nói rõ là có muốn biến G7 thành G11 luôn hay không, nhưng ông khẳng định muốn mời cả 4 quốc gia kia đến dự hội nghị thượng đỉnh G7 và nhấn mạnh rằng ông thấy nhóm này giờ đã "lỗi thời quá rồi".
Phát ngôn viên Nhà Trắng Alyssa Farah cho biết ông Trump muốn hội nghị thượng đỉnh bàn về vấn đề Trung Quốc, sau khi căng thẳng giữa Washington và Bắc Kinh leo thang vì nhiều chuyện như cách xử lý đại dịch COVID-19 và luật an ninh quốc gia của Trung Quốc tại Hồng Kông.
Hàn Quốc và Australia là những đồng minh thân thiết lâu năm của Mỹ, cũng đã ủng hộ việc mở một cuộc điều tra độc lập về nguồn gốc của COVID-19, đồng thời bày tỏ quan ngại về luật an ninh Hồng Kông.
Còn Ấn Độ - quốc gia đóng vai trò cực quan trọng trong chiến lược Ấn Độ-Thái Bình Dương của Washington - cũng đang có cả tá bất đồng với Trung Quốc, kể cả chuyện tranh chấp biên giới ở Ladakh.
Tuy nhiên, với Nga - nước đang xây dựng quan hệ đối tác kinh tế chiến lược với Bắc Kinh và bị truất quyền thành viên G8 từ sau vụ sáp nhập bán đảo Crimea năm 2014 - thì việc tham gia một tổ chức do Mỹ dẫn đầu đang là câu hỏi khó đây. Mặc dù vậy, ông Trump nhiều lần đề nghị khôi phục tư cách thành viên cho Moscow vì tầm quan trọng chiến lược của quốc gia này trên thế giới.
Ông Ni Feng, giám đốc Viện nghiên cứu Mỹ tại Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc (CASS), cho biết tổng thống Trump đang cố gắng tập hợp sự hỗ trợ từ các đồng minh để kiềm chế Trung Quốc.
"Mục đích của nhóm này dễ hiểu lắm. Đó là cô lập Trung Quốc. Động thái này chỉ là điểm khởi đầu thôi, và sẽ còn nhiều biện pháp hạn chế trong tương lai nữa," ông Ni nói.
John Lee, thành viên cao cấp tại Viện Hudson ở Washington, cho biết Mỹ "có thể đang tìm cách thúc đẩy một chương trình nghị sự đánh giá trách nhiệm Trung Quốc trong việc kiểm soát sự lây lan của dịch COVID-19".
Với sức mạnh kinh tế tăng vọt khủng khiếp trong thập kỷ qua, Trung Quốc đang tìm cách mở rộng tầm ảnh hưởng trong các tổ chức và nền tảng đa phương. Đây là mối lo ngại ngày càng tăng ở Washington. Mới đây, Trump cáo buộc Bắc Kinh đang gia tăng ảnh hưởng trong Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nên ông đã quyết định rút Mỹ khỏi tổ chức này luôn.
Một liên minh quốc tế "không Trung Quốc"
Ý tưởng mở rộng G7 - với các thành viên hiện tại là Mỹ, Ý, Đức, Pháp, Anh, Nhật Bản và Canada - có thể là nỗ lực mới nhất của Washington để thành lập một liên minh quốc tế mà không có Trung Quốc.
Ông Wang Wen, trưởng khoa điều hành tại Viện nghiên cứu tài chính Chongyang tại Đại học Nhân dân ở Bắc Kinh cho biết, Mỹ sẽ không thể thành lập "một chiến tuyến chiến tranh lạnh toàn cầu chống lại Trung Quốc" đâu.
"Một điều hoàn toàn chắc chắn là sức mạnh mềm và khả năng lãnh đạo của Mỹ đang bị suy giảm rất nhiều. Tầm ảnh hưởng của siêu cường số 1 thế giới trong các vấn đề toàn cầu sẽ ngày càng suy yếu," ông Wang nói. Ông trích dẫn tình hình căng thẳng đang diễn ra tại Mỹ.
"Các quốc gia khác không muốn chọn phe trong cuộc đối đầu giữa Trung Quốc và Mỹ. Chỉ có lãnh đạo Mỹ tưởng tượng rằng Washington có thể xây dựng một liên minh chống Trung Quốc mà thôi."
Ông Wang cho rằng việc hoãn hội nghị thượng đỉnh G7 đã phản ánh Mỹ không kiểm soát được đại dịch COVID-19 hiệu quả. Ông chủ Nhà Trắng hy vọng tổ chức hội nghị thượng đỉnh vào tháng 6 để thể hiện "sự bình thường hóa", nhưng phải hoãn kế hoạch sau khi Thủ tướng Canada Justin Trudeau và Thủ tướng Đức Angela Merkel thông báo không tham dự.
Thời gian của cuộc họp thượng đỉnh này đã được lùi ít nhất là tháng 9 rồi.
Tham vọng của Mỹ là "hão huyền"?
Ông Wu Xinbo, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Mỹ tại Đại học Phúc Đán, Thượng Hải, nghi ngờ khả năng Mỹ có thể xây dựng thành công một liên minh chống Trung Quốc. Ông cho rằng ý tưởng chia rẽ quan hệ giữa Nga và Trung Quốc là "hão huyền" luôn.
"Ấn Độ sẽ không đồng quan điểm với Mỹ đâu. Mối quan hệ của Trung Quốc với Hàn Quốc đang thực sự được cải thiện," ông Wu nói với SCMP.
Đồng thời, việc Trung Quốc tăng cường sức mạnh địa chính trị, kinh tế và công nghệ, cùng với chính sách đối ngoại ngày càng cứng rắn của nước này, đang thúc đẩy mối quan tâm của các nước tìm kiếm điểm tương đồng trong nhận thức về Trung Quốc.
Hôm thứ Sáu, 29/5, nước Anh cho biết họ đang hối thúc Mỹ thành lập một câu lạc bộ gồm 10 quốc gia phát triển riêng công nghệ mạng không dây 5G và giảm sự phụ thuộc vào tập đoàn công nghệ khổng lồ Huawei của Trung Quốc.
Về mặt kinh tế, nước Mỹ đã đề xuất một sáng kiến mới toanh được gọi là Mạng thịnh vượng kinh tế tập hợp các quốc gia và doanh nghiệp hoạt động "dựa trên cùng tập hợp các giá trị chung".
Shahar Hameiri, phó giáo sư tại Trường Khoa học Chính trị và nghiên cứu quốc tế của Đại học Queensland, cho biết "có căn cứ để giả định" rằng đề xuất của Trump về việc mở rộng G7 có liên quan đến sự đối đầu ngày càng tăng giữa Mỹ và Trung Quốc.
"Có lẽ chúng ta đang ở thời điểm mà sự chia rẽ giữa hai cường quốc, Mỹ và Trung Quốc, đang là tiền đề để phát triển các nền tảng hoạch định chính sách hoặc các tổ chức quốc tế mới không có Trung Quốc," phó giáo sư Shahar Hameiri nói.
Hameiri nói thêm rằng Bắc Kinh có thể hứng chịu "một đòn đánh mạnh", nếu bị loại ra khỏi bất kỳ sáng kiến mới nào do Mỹ khởi xướng nhằm "chuyển hướng sang một hình thức tổ chức kinh tế quốc tế mới không giống với hệ thống hiện tại mà Trung Quốc đang hưởng lợi".
Tuy nhiên, ông không nói rõ rằng các quốc gia khác trong nhóm có "hào hứng" thuận theo xu hướng này hay không và liệu có sự thay đổi đáng kể nào trong nhóm G7 không. Các thành viên G7 đều có sự phụ thuộc nhất định về lợi ích kinh tế và thương mại với Trung Quốc, nên sẽ khó đạt được sự đồng thuận trong việc cô lập và kiềm chế Trung Quốc lắm đây.
Quan hệ Australia và Trung Quốc là một ví dụ điển hình. Dù hai nước có bất đồng do Canberra ủng hộ đề xuất điều tra nguồn gốc COVID-19, song Trung Quốc vẫn là đối tác thương mại và thị trường xuất khẩu lớn nhất của nước này.
Ông James Laurenceson, giám đốc Viện Quan hệ Australia-Trung tại Đại học Công nghệ Sydney, cho biết các quan chức xứ chuột túi sẽ rất thận trọng với đề xuất của tổng thống Trump.
Nguồn: soha.vn