Ngày 17/11 vừa rồi tại Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức hội nghị triển khai áp dụng Quy trình đo đạc, báo cáo, thẩm định khí nhà kính (MRV) và Quy trình sản xuất lúa chất lượng cao phát thải thấp vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Nghe tên dài vậy thôi chứ mục đích chính là để bà con nông dân có hướng dẫn cụ thể, góp phần nâng cao nhận thức và bảo vệ môi trường khi trồng lúa ở miền Tây nè!
**Quản lý rơm rạ thế nào cho đúng chuẩn?**
Điểm mấu chốt của quy trình này chính là KHÔNG được đốt rơm, cũng không được vùi rơm trong ruộng ngập nước để giảm ô nhiễm. Đây là một trong những nội dung siêu quan trọng trong quy trình sản xuất lúa phát thải thấp đó các bạn!
Quy trình sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngày 10/11/2025. Quy trình này bao quát toàn bộ từ A đến Z các khâu sản xuất lúa luôn: từ nhóm kỹ thuật canh tác, quản lý thu hoạch, xử lý sau thu hoạch cho đến quản lý rơm rạ.
Các nội dung được xây dựng chặt chẽ, đồng bộ và tạo thành một hệ thống hướng dẫn hoàn chỉnh để áp dụng cho sản xuất lúa trong Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL.
Quy trình này áp dụng cho các tổ chức (câu lạc bộ, tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp) và cá nhân (nông hộ, trang trại) tham gia sản xuất lúa theo Đề án 1 triệu ha nhé!
Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, quy trình này bao gồm các kỹ thuật trong làm đất, chuẩn bị giống, gieo sạ, quản lý nước giảm phát thải khí nhà kính, bón phân và phòng chống sinh vật gây hại lúa. Ngoài ra còn có kỹ thuật trong thu hoạch, sấy và bảo quản lúa theo nguyên tắc nâng cao chất lượng lúa gạo, giảm tổn thất sau thu hoạch, tiết kiệm năng lượng nữa nè!
Lộ trình áp dụng thí điểm các quy trình từ vụ Đông Xuân 2025-2026, sau đó sẽ nhân rộng toàn vùng từ năm 2027.
**Rơm rạ xử lý sao cho "xịn"?**
Đối với quản lý rơm rạ, các kỹ thuật áp dụng theo nguyên tắc tuần hoàn và giảm phát thải. Nhớ nha: tuyệt đối KHÔNG đốt rơm và KHÔNG vùi rơm trong ruộng ngập nước. Thu rơm ra khỏi ruộng bằng máy cuốn rơm và các công cụ khác, ưu tiên tái sử dụng hay tuần hoàn rơm tại địa phương.
Trường hợp không thể thu gom rơm ra khỏi ruộng do trời mưa, ngập nước, không thể vận chuyển hoặc đưa máy móc vào đồng ruộng thì phải rút nước khỏi ruộng trước khi cày/xới vùi rơm và kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học để phân hủy rơm rạ.
Với rơm khô, chất lượng phù hợp có thể sử dụng để trồng nấm hoặc sản xuất thức ăn cho đại gia súc, đệm lót sinh học, nguyên liệu đầu vào cho các hệ thống sản xuất điện sinh khối và sản xuất các vật dụng thay thế nhựa như chậu hoa... Xịn xò phết đúng không nào!
Rơm ướt hoặc đã bị hoai mục thì dùng để phủ gốc cây lâu năm, phủ mặt luống cây rau màu. Riêng rơm đã bị mốc ủ hoai mục hoàn toàn được sử dụng làm phân bón hữu cơ. Tất cả các loại rơm và phụ phẩm hay chất thải từ trồng nấm và chăn nuôi nên được tái sử dụng tuần hoàn làm phân bón hữu cơ luôn.
Với gốc rạ, khuyến khích áp dụng các biện pháp thúc đẩy phân hủy gốc rạ trong điều kiện không bị ngập nước như cày vùi, băm hay làm dập gốc rạ, phun chế phẩm sinh học phân hủy rơm rạ.
**Thí điểm đo tín chỉ carbon - "trend" mới của giới nông dân**
Với Quy trình thí điểm đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) trong canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL, ông Mai Văn Trịnh - Viện trưởng Viện Môi trường nông nghiệp, Bộ NN&MT cho biết, quy trình áp dụng thí điểm cho hoạt động canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp thuộc các tỉnh vùng ĐBSCL và các vùng khác tùy thuộc điều kiện cụ thể. Dự kiến trong vụ Đông Xuân 2025-2026 triển khai thí điểm quy mô 300.000ha luôn nè!
Quy trình MRV gồm 6 bước: Chuẩn bị - Đăng ký - Thiết lập đường cơ sở - Đo đạc - Báo cáo - Thẩm định. Bước cuối cùng gồm các nội dung: Xác minh (được thực hiện bởi bên thứ ba độc lập được Bộ NN&MT ủy quyền); kiểm tra hồ sơ, dữ liệu MRV và các cuộc khảo sát thực địa; đánh giá tính chính xác, đầy đủ, minh bạch của các báo cáo; phát hành báo cáo xác minh - cơ sở để cấp tín chỉ carbon...
"Quy trình MRV mang tính đa phương pháp, đáp ứng từ mức cơ bản đến nâng cao. Thời gian tới, chắc chắn sẽ có nhiều hoạt động để nhân rộng, làm cơ sở lượng hóa giảm phát thải của các mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Việc triển khai MRV nhằm phục vụ cho báo cáo đóng góp do quốc gia tự quyết định trong biến đổi khí hậu (NDC). Đồng thời, đánh giá chất lượng giảm phát thải để đáp ứng cho các chương trình trao đổi tín chỉ carbon hoặc trao đổi song ngành" - ông Trịnh cho hay.
**Chuyển đổi xanh - tương lai của nền nông nghiệp Việt**
Theo Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam, việc công bố 2 quy trình trên là cơ sở để các địa phương vùng ĐBSCL vận dụng vào thực tiễn, tạo điều kiện cho các tổ chức quốc tế cùng hợp tác triển khai Đề án 1 triệu ha. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là bước khởi đầu cho việc chuyển đổi phương thức sản xuất lúa gạo Việt Nam từ truyền thống sang sản xuất xanh, thông minh, tuần hoàn và phát thải thấp. Nghe thì có vẻ "xịn sò" nhưng thực ra là hướng đi đúng đắn cho tương lai đó nha!
Ông Trần Thanh Nam đề nghị các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân phối hợp đồng bộ, từng bước đưa các quy trình trở thành chuẩn mực mới trong sản xuất lúa ở ĐBSCL. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ các địa phương áp dụng quy trình từ vụ Đông Xuân 2025-2026.
Các Sở NN&MT vùng ĐBSCL cần rà soát, lựa chọn vùng nguyên liệu phù hợp, gắn áp dụng quy trình với các dự án khác, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững. Các đơn vị liên quan phối hợp các tổ chức quốc tế hoàn thiện khung kiểm chứng giảm phát thải, đồng bộ với hệ thống MRV quốc gia; xây dựng mô hình hợp tác xã phát thải thấp, thúc đẩy chuỗi liên kết và tín chỉ carbon trong nông nghiệp.
Nguồn: soha.vn
**Quản lý rơm rạ thế nào cho đúng chuẩn?**
Điểm mấu chốt của quy trình này chính là KHÔNG được đốt rơm, cũng không được vùi rơm trong ruộng ngập nước để giảm ô nhiễm. Đây là một trong những nội dung siêu quan trọng trong quy trình sản xuất lúa phát thải thấp đó các bạn!
Quy trình sản xuất lúa chất lượng cao và phát thải thấp vùng ĐBSCL được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành ngày 10/11/2025. Quy trình này bao quát toàn bộ từ A đến Z các khâu sản xuất lúa luôn: từ nhóm kỹ thuật canh tác, quản lý thu hoạch, xử lý sau thu hoạch cho đến quản lý rơm rạ.
Các nội dung được xây dựng chặt chẽ, đồng bộ và tạo thành một hệ thống hướng dẫn hoàn chỉnh để áp dụng cho sản xuất lúa trong Đề án Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL.
Quy trình này áp dụng cho các tổ chức (câu lạc bộ, tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp) và cá nhân (nông hộ, trang trại) tham gia sản xuất lúa theo Đề án 1 triệu ha nhé!
Ông Nguyễn Quốc Mạnh - Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho biết, quy trình này bao gồm các kỹ thuật trong làm đất, chuẩn bị giống, gieo sạ, quản lý nước giảm phát thải khí nhà kính, bón phân và phòng chống sinh vật gây hại lúa. Ngoài ra còn có kỹ thuật trong thu hoạch, sấy và bảo quản lúa theo nguyên tắc nâng cao chất lượng lúa gạo, giảm tổn thất sau thu hoạch, tiết kiệm năng lượng nữa nè!
Lộ trình áp dụng thí điểm các quy trình từ vụ Đông Xuân 2025-2026, sau đó sẽ nhân rộng toàn vùng từ năm 2027.
**Rơm rạ xử lý sao cho "xịn"?**
Đối với quản lý rơm rạ, các kỹ thuật áp dụng theo nguyên tắc tuần hoàn và giảm phát thải. Nhớ nha: tuyệt đối KHÔNG đốt rơm và KHÔNG vùi rơm trong ruộng ngập nước. Thu rơm ra khỏi ruộng bằng máy cuốn rơm và các công cụ khác, ưu tiên tái sử dụng hay tuần hoàn rơm tại địa phương.
Trường hợp không thể thu gom rơm ra khỏi ruộng do trời mưa, ngập nước, không thể vận chuyển hoặc đưa máy móc vào đồng ruộng thì phải rút nước khỏi ruộng trước khi cày/xới vùi rơm và kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học để phân hủy rơm rạ.
Với rơm khô, chất lượng phù hợp có thể sử dụng để trồng nấm hoặc sản xuất thức ăn cho đại gia súc, đệm lót sinh học, nguyên liệu đầu vào cho các hệ thống sản xuất điện sinh khối và sản xuất các vật dụng thay thế nhựa như chậu hoa... Xịn xò phết đúng không nào!
Rơm ướt hoặc đã bị hoai mục thì dùng để phủ gốc cây lâu năm, phủ mặt luống cây rau màu. Riêng rơm đã bị mốc ủ hoai mục hoàn toàn được sử dụng làm phân bón hữu cơ. Tất cả các loại rơm và phụ phẩm hay chất thải từ trồng nấm và chăn nuôi nên được tái sử dụng tuần hoàn làm phân bón hữu cơ luôn.
Với gốc rạ, khuyến khích áp dụng các biện pháp thúc đẩy phân hủy gốc rạ trong điều kiện không bị ngập nước như cày vùi, băm hay làm dập gốc rạ, phun chế phẩm sinh học phân hủy rơm rạ.
**Thí điểm đo tín chỉ carbon - "trend" mới của giới nông dân**
Với Quy trình thí điểm đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) trong canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp vùng ĐBSCL, ông Mai Văn Trịnh - Viện trưởng Viện Môi trường nông nghiệp, Bộ NN&MT cho biết, quy trình áp dụng thí điểm cho hoạt động canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp thuộc các tỉnh vùng ĐBSCL và các vùng khác tùy thuộc điều kiện cụ thể. Dự kiến trong vụ Đông Xuân 2025-2026 triển khai thí điểm quy mô 300.000ha luôn nè!
Quy trình MRV gồm 6 bước: Chuẩn bị - Đăng ký - Thiết lập đường cơ sở - Đo đạc - Báo cáo - Thẩm định. Bước cuối cùng gồm các nội dung: Xác minh (được thực hiện bởi bên thứ ba độc lập được Bộ NN&MT ủy quyền); kiểm tra hồ sơ, dữ liệu MRV và các cuộc khảo sát thực địa; đánh giá tính chính xác, đầy đủ, minh bạch của các báo cáo; phát hành báo cáo xác minh - cơ sở để cấp tín chỉ carbon...
"Quy trình MRV mang tính đa phương pháp, đáp ứng từ mức cơ bản đến nâng cao. Thời gian tới, chắc chắn sẽ có nhiều hoạt động để nhân rộng, làm cơ sở lượng hóa giảm phát thải của các mô hình canh tác lúa chất lượng cao, phát thải thấp. Việc triển khai MRV nhằm phục vụ cho báo cáo đóng góp do quốc gia tự quyết định trong biến đổi khí hậu (NDC). Đồng thời, đánh giá chất lượng giảm phát thải để đáp ứng cho các chương trình trao đổi tín chỉ carbon hoặc trao đổi song ngành" - ông Trịnh cho hay.
**Chuyển đổi xanh - tương lai của nền nông nghiệp Việt**
Theo Thứ trưởng Bộ NN&MT Trần Thanh Nam, việc công bố 2 quy trình trên là cơ sở để các địa phương vùng ĐBSCL vận dụng vào thực tiễn, tạo điều kiện cho các tổ chức quốc tế cùng hợp tác triển khai Đề án 1 triệu ha. Đây không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là bước khởi đầu cho việc chuyển đổi phương thức sản xuất lúa gạo Việt Nam từ truyền thống sang sản xuất xanh, thông minh, tuần hoàn và phát thải thấp. Nghe thì có vẻ "xịn sò" nhưng thực ra là hướng đi đúng đắn cho tương lai đó nha!
Ông Trần Thanh Nam đề nghị các địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và nông dân phối hợp đồng bộ, từng bước đưa các quy trình trở thành chuẩn mực mới trong sản xuất lúa ở ĐBSCL. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật sẽ hướng dẫn, tập huấn, hỗ trợ các địa phương áp dụng quy trình từ vụ Đông Xuân 2025-2026.
Các Sở NN&MT vùng ĐBSCL cần rà soát, lựa chọn vùng nguyên liệu phù hợp, gắn áp dụng quy trình với các dự án khác, mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận bền vững. Các đơn vị liên quan phối hợp các tổ chức quốc tế hoàn thiện khung kiểm chứng giảm phát thải, đồng bộ với hệ thống MRV quốc gia; xây dựng mô hình hợp tác xã phát thải thấp, thúc đẩy chuỗi liên kết và tín chỉ carbon trong nông nghiệp.
Nguồn: soha.vn