HuouNho3712
New member
Khi cả thế giới đóng băng vì Covid-19, một điều kỳ diệu đã xảy ra ở Ấn Độ - nhưng đáng buồn là nó lại không phải tin vui để ăn mừng
Ngày 24/3, Ấn Độ chính thức thả "bom tấn" với lệnh phong tỏa khủng nhất hành tinh, ảnh hưởng đến cả 1,3 tỷ người dân. Mục tiêu ban đầu? Chặn đứng đại dịch Covid-19 - thứ đã "càn quét" cả những nước có y tế xịn sò hơn nhiều. Tính đến lúc đó, Ấn Độ đã ghi nhận hơn 3000 ca F0 và 86 ca tử vong.
Dù việc áp dụng lệnh này gây tranh cãi ầm ĩ về nhân quyền và kinh tế (đặc biệt với người nghèo), nhưng plot twist là: nó vô tình giải quyết luôn một vấn đề "đeo bám" người Ấn Độ hàng chục năm nay - ô nhiễm không khí! ️
**Khi đất nước "đóng băng", bầu trời bỗng... sáng rực**
Phong tỏa = toàn bộ dân số phải "social distancing" hardcore, không được ra ngoài trừ trường hợp khẩn cấp. Nhà máy đóng cửa, chợ nghỉ, đền chùa khoá then, giao thông công cộng ngưng hẳn, công trường xây dựng đình chỉ. Và rồi điều kỳ diệu đã xảy ra!
Dữ liệu cho thấy PM 2.5 (bụi mịn siêu nguy hiểm, nhỏ hơn 2,5 micromet) và khí NO2 giảm "sập sàn" ở nhiều thành phố lớn. Lần đầu tiên sau cả chục năm, người dân của đất nước có tận 21 thành phố lọt top 30 nơi ô nhiễm nhất thế giới (số liệu 2019 từ WAQ) mới được thấy bầu trời xanh thật sự là gì
Tại thủ đô New Delhi, Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và không khí sạch ghi nhận: PM 2.5 giảm tới **71%** chỉ sau 1 tuần - từ 91 microgram/m3 (ngày 20/3) xuống còn 26 (ngày 27/3). Để so sánh, WHO quy định trên 25 đã là "nguy hiểm" rồi nhé!
NO2 từ xe cộ và nhà máy? Cũng giảm 71% luôn! Mumbai, Chennai, Kolkata, Bangalore đều chứng kiến không khí cải thiện "thần tốc"
"Tôi đã không thấy màu trời xanh tại Delhi trong suốt 10 năm qua" - Jyoti Pande Lavakare (đồng sáng lập Care for Air) chia sẻ. "Đó là điểm sáng hiếm hoi trong cơn khủng hoảng này. Ít nhất chúng tôi cũng có thể ra ngoài và hít thở một cách an toàn."
**Kỷ lục khí thải thấp nhất, nhưng không phải để mừng**
Ngay trước khi lệnh phong tỏa chính thức (25/3), những đợt tạm dừng hoạt động trước đó đã tạo hiệu ứng domino.
Chuyên gia Gufran Beig từ SAFAR (Hệ thống nghiên cứu chất lượng không khí do Bộ khoa học Ấn Độ vận hành) cho biết: trong 3 tuần đầu tháng 3, nồng độ NO2 đã giảm 40-50% tại Mumbai, Pune và Ahmedabad so với cùng kỳ 2018-2019.
"Việc giảm thiểu khí thải do nhiên liệu hóa thạch đã dần giảm được ô nhiễm môi trường" - Beig nhận định.
Ngày 22/3, Ấn Độ chứng kiến lượng khí thải từ phương tiện giao thông thấp **kỷ lục** (theo CREA). PM2.5 và PM10 cũng giảm mạnh.
"Rất nhiều khả năng kỷ lục ngày 22/3 sẽ bị phá vỡ khi môi trường ngày càng sạch hơn sau đó" - Sunil Dahiya, chuyên gia CREA tại New Delhi dự đoán.
Xu hướng này cũng xảy ra ở các nước phong tỏa như Trung Quốc và châu Âu. Nhưng theo Dahiya, đây không phải tin vui đâu nha.
"Đây là tình huống khó khăn mà cả thế giới phải đối mặt. Ô nhiễm quả là có giảm, nhưng chúng ta không thể đánh đổi nó bằng sự đau khổ của quá nhiều người. Chúng ta chỉ có thể sử dụng đợt phong tỏa này như một bài học cho tương lai thôi."
**Bài học máu và nước mắt**
Với Ấn Độ, đây là bài học đắt giá nhưng cần thiết vô cùng.
Tháng 11/2019, hàng trăm người tuần hành phản đối tại New Delhi khi bầu trời bị bao phủ trong làn khói vàng nâu suốt nhiều ngày. Lúc đó ô nhiễm đến mức trường học đóng cửa, hàng không đình trệ, ảnh hưởng cả miền bắc Ấn Độ.
4 tháng sau, Covid-19 vô tình "giải cứu" bầu trời. Nhưng hậu quả của việc sống chung với ô nhiễm quá lâu đã để lại "di chứng" ngầm khi Covid-19 - bệnh về hô hấp - xuất hiện.
Ấn Độ là một trong những nước có tỉ lệ bệnh hô hấp cao nhất thế giới, đứng đầu về số ca lao phổi. Trong khi đó theo WHO, nhóm nguy cơ cao nhất với Covid-19 là người cao tuổi và người có bệnh nền hô hấp như hen suyễn.
"Tỉ lệ mắc bệnh hô hấp rất cao, kể cả người trẻ. Họ bị hen suyễn mãn tính đến mức máy xông mũi trở thành vật dụng siêu bình thường với các gia đình có điều kiện" - Lavakare chia sẻ.
**Đầu tư cho mai sau, chứ không phải hôm qua!**
Trên phạm vi toàn cầu, số người chết mỗi năm vì ô nhiễm không khí lên tới 7 triệu (WHO) - ngang một đại dịch luôn đó! Lavakare đánh giá, chuyện xảy ra những ngày phong tỏa là "hồi chuông cảnh tỉnh" cho Ấn Độ.
"Rõ ràng, đây không phải là cách nên làm để giảm khí thải, nhưng nó là minh chứng cho thấy ô nhiễm không khí là sản phẩm của con người. Nó sẽ tạo động lực rất lớn, cho thấy chúng ta phải làm gì để giảm ô nhiễm."
Dahiya thì coi virus corona là "cơ hội vàng" để Ấn Độ cân nhắc đầu tư vào năng lượng sạch.
"Ấn Độ là đất nước dựa rất nhiều vào nhiên liệu hóa thạch. Để giải quyết ô nhiễm, chúng ta phải nhắm vào đó."
"Khi dịch bệnh chấm dứt, sẽ thật thú vị để xem liệu chúng ta sẽ đầu tư bao nhiêu cho tương lai sạch hơn. Liệu chúng ta sẽ quay lại guồng xoay cũ với công nghiệp dựa hoàn toàn vào nhiên liệu hóa thạch, hay hướng đến lựa chọn bền vững hơn cho tương lai?"
Nguồn: soha.vn