Dạo này drama về nghề trợ lý nghệ sĩ đang gây bão MXH nặng đó! Không phải scandal to hay phát ngôn sốc gì đâu, mà từ những chuyện nghe qua thì… bình thường lắm: đi mua truyện tranh, chuẩn bị đồ cá nhân, chăm sóc boss (pet nhé!), bị chửi công khai hay làm không lương. Nghe xong là thấy một câu hỏi tưởng ez nhưng lại khó trả lời vcl: những việc này có phải thuộc mô tả công việc không, hay là dấu hiệu của toxic culture đã bị "bình thường hoá" rồi?
Nhiều người nghĩ làm trợ lý nghệ sĩ là công việc xịn, được làm việc gần người nổi tiếng, vào hậu trường showbiz, networking khủng. Nhưng sự thật là đây là một trong những vị trí "vô hình" nhất đó! Giá trị công việc nằm ở những thứ không ai nhìn thấy. Lịch trình smooth, ghi hình đúng giờ, nghệ sĩ xuất hiện đẹp long lanh - tất cả đều nhờ hàng tá detail nhỏ được chuẩn bị từ trước, và trợ lý chính là người gánh team!
Một bạn từng làm trợ lý nghệ sĩ share: trong nghề này gần như không có từ "đó không phải việc của tôi", vì bất cứ sự cố nào cũng có thể thành trách nhiệm của trợ lý. Chính vì thế mà scope công việc cứ expand hoài, từ việc chuyên môn như quản lý lịch trình, làm việc với đối tác, đến việc cá nhân như chuẩn bị đồ, mua sắm hay xử lý những nhu cầu phát sinh trong đời sống thường ngày của nghệ sĩ.
Ở mức độ nào đó, việc trợ lý support công việc cá nhân không phải là chuyện quá lạ hay phi lý. Lịch trình nghệ sĩ thường dày đặc và áp lực cao, có người thay mặt xử lý các việc ngoài lề để họ focus vào công việc chính là điều dễ hiểu. Nhưng khi mọi việc đều có thể "ném" cho trợ lý, ranh giới giữa support hợp lý và over the line bắt đầu mờ nhạt quá trời!
Một trợ lý được cho là của một nữ ca sĩ nổi tiếng Vbiz cho biết ban đầu những việc ngoài chuyên môn chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời, nhưng dần dần lại thành trách nhiệm mặc định luôn. Lúc đó vấn đề không còn nằm ở bản thân công việc nữa, mà nằm ở việc không có tiêu chuẩn nào để xác định đâu là giới hạn hợp lý cả. Những việc như đi mua đồ cá nhân hay chăm sóc pet, bản thân chúng không sai, nhưng khi đi kèm áp lực về thời gian, phải tự bỏ tiền túi, hoặc thậm chí là cách ứng xử thiếu respect, thì story không còn đơn giản nữa rồi!
Đặt trong context rộng hơn của ngành truyền thông - giải trí, có thể thấy đây không phải case đơn lẻ đâu. Trước đó từng có bài đăng tuyển thực tập sinh gây tranh cãi khi yêu cầu làm gần như full-time nhưng không lương, hoặc chỉ có mức hỗ trợ thấp lè tè, đổi lại là cơ hội "được gặp người nổi tiếng" và "tham gia sự kiện". Dù ở hai vị trí khác nhau, điểm chung giữa thực tập sinh và trợ lý nghệ sĩ là họ đều đang trade off quyền lợi vật chất để lấy cơ hội tiếp cận ngành và networking.
Một người từng làm thực tập sinh trong lĩnh vực này thừa nhận nhiều bạn trẻ bước vào nghề với tâm lý chỉ cần "được làm trong nghề" là đủ rồi, nhưng thực tế những giá trị kinh nghiệm không thể thay thế hoàn toàn nhu cầu sống cơ bản được. Khi mindset đánh đổi này trở nên phổ biến, nó vô hình tạo ra một chuẩn mực mới, nơi làm nhiều hơn nhưng nhận ít hơn dần được coi là... bình thường!
Yếu tố khiến những bất cập này khó nhận diện và thay đổi nằm ở "quyền lực mềm" tồn tại trong ngành. Mối quan hệ giữa nghệ sĩ và trợ lý, hay giữa senior và junior, không lúc nào cũng được thiết lập bằng điều khoản rõ ràng mà thường dựa trên trust cá nhân và kỳ vọng về cơ hội tương lai. Trong bối cảnh đó, bên nắm giữ cơ hội luôn có vị thế mạnh hơn, còn bên kia dù nhận ra vấn đề vẫn khó từ chối hoặc speak up.
Một người trong nghề share rằng ngay cả khi feel công việc vượt quá giới hạn, việc quit cũng không phải lựa chọn dễ dàng, vì showbiz có phạm vi hẹp và các mối quan hệ liên kết cao. Sự im lặng vì thế không hoàn toàn là chấp nhận, mà đôi khi là cách để giảm thiểu risk. Nhưng khi im lặng kéo dài, những điều bất hợp lý rất dễ bị xem là... bình thường luôn!
Trong các cuộc tranh luận, không ít ý kiến kiểu: nếu không chịu được áp lực hay cách làm việc thì nghỉ thôi. Ở góc độ cá nhân, đây là quan điểm có lý, vì mỗi người đều có quyền quyết định môi trường làm việc phù hợp. Tuy nhiên, approach này chỉ giải quyết được case cụ thể chứ không đụng đến root cause. Nếu một môi trường vận hành dựa trên tiêu chuẩn mơ hồ, việc thay người sẽ không làm thay đổi bản chất của system đó.
Sự thật là nghề trợ lý nghệ sĩ hiện vẫn đang tồn tại trong một grey area về định nghĩa, khi chưa có job description chuẩn mực, chưa có ranh giới rõ ràng giữa công việc và đời sống cá nhân, cũng như chưa có quy chuẩn ứng xử được thừa nhận rộng rãi. Trong bối cảnh đó, mỗi nghệ sĩ và mỗi trợ lý buộc phải tự thiết lập rule riêng, và khi hai hệ quy chiếu này không match, conflict là điều khó tránh!
Cũng cần nhìn nhận là không phải mọi relationship giữa nghệ sĩ và trợ lý đều toxic đâu nhé! Thực tế có nhiều case hai bên hợp tác dựa trên respect và thấu hiểu, trợ lý không chỉ là người support mà còn trở thành partner lâu dài luôn.
Trong showbiz, đã thấy rất nhiều case trợ lý đồng hành gắn bó với nghệ sĩ siêu thân thiết, sau đó lên làm quản lý và được hưởng nhiều đặc quyền, bonus khủng. Đáng chú ý, không ít case từ vị trí trợ lý đã có bước ngoặt lớn về cuộc sống, thậm chí được công chúng biết đến rộng rãi, tiêu biểu như Thuý Kiều – trợ lý của Ngọc Trinh.
Xuất thân từ cuộc sống giản dị tại Trà Vinh, Thuý Kiều bén duyên với công việc trợ lý và nhanh chóng trở thành người đồng hành thân thiết của Ngọc Trinh. Không chỉ dừng ở mối quan hệ công việc, cả hai gắn bó như chị em, với việc Thuý Kiều được sống cùng trong biệt thự, theo chân đi du lịch nhiều nơi và được support chăm chút ngoại hình. Nhờ đó, cô thường xuyên xuất hiện trong những khung hình sang chảnh, từ resort cao cấp đến du thuyền, thậm chí trở thành gương mặt quen thuộc qua các vlog triệu view, cho thấy một khía cạnh khác của nghề trợ lý - nơi quyền lợi và sự gắn bó có thể mở ra những cơ hội vượt ngoài expectation ban đầu. Và tất nhiên, ở đó chưa thấy sự đấu tố, hận thù và bất mãn nào cả!
Quay lại câu hỏi ban đầu nhé, việc trợ lý thực hiện những công việc như mua đồ cá nhân hay chăm pet không phải là điều sai trong mọi hoàn cảnh đâu. Nhưng vấn đề cốt lõi chưa bao giờ nằm ở việc họ làm gì, mà nằm ở cách họ được treat khi thực hiện những công việc đó. Một công việc có thể đòi hỏi nhiều hơn mô tả ban đầu, có thể vất vả và áp lực, nhưng không vì thế mà đi kèm với sự thiếu respect!
Nguồn: kenh14.vn
Nhiều người nghĩ làm trợ lý nghệ sĩ là công việc xịn, được làm việc gần người nổi tiếng, vào hậu trường showbiz, networking khủng. Nhưng sự thật là đây là một trong những vị trí "vô hình" nhất đó! Giá trị công việc nằm ở những thứ không ai nhìn thấy. Lịch trình smooth, ghi hình đúng giờ, nghệ sĩ xuất hiện đẹp long lanh - tất cả đều nhờ hàng tá detail nhỏ được chuẩn bị từ trước, và trợ lý chính là người gánh team!
Một bạn từng làm trợ lý nghệ sĩ share: trong nghề này gần như không có từ "đó không phải việc của tôi", vì bất cứ sự cố nào cũng có thể thành trách nhiệm của trợ lý. Chính vì thế mà scope công việc cứ expand hoài, từ việc chuyên môn như quản lý lịch trình, làm việc với đối tác, đến việc cá nhân như chuẩn bị đồ, mua sắm hay xử lý những nhu cầu phát sinh trong đời sống thường ngày của nghệ sĩ.
Ở mức độ nào đó, việc trợ lý support công việc cá nhân không phải là chuyện quá lạ hay phi lý. Lịch trình nghệ sĩ thường dày đặc và áp lực cao, có người thay mặt xử lý các việc ngoài lề để họ focus vào công việc chính là điều dễ hiểu. Nhưng khi mọi việc đều có thể "ném" cho trợ lý, ranh giới giữa support hợp lý và over the line bắt đầu mờ nhạt quá trời!
Một trợ lý được cho là của một nữ ca sĩ nổi tiếng Vbiz cho biết ban đầu những việc ngoài chuyên môn chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời, nhưng dần dần lại thành trách nhiệm mặc định luôn. Lúc đó vấn đề không còn nằm ở bản thân công việc nữa, mà nằm ở việc không có tiêu chuẩn nào để xác định đâu là giới hạn hợp lý cả. Những việc như đi mua đồ cá nhân hay chăm sóc pet, bản thân chúng không sai, nhưng khi đi kèm áp lực về thời gian, phải tự bỏ tiền túi, hoặc thậm chí là cách ứng xử thiếu respect, thì story không còn đơn giản nữa rồi!
Đặt trong context rộng hơn của ngành truyền thông - giải trí, có thể thấy đây không phải case đơn lẻ đâu. Trước đó từng có bài đăng tuyển thực tập sinh gây tranh cãi khi yêu cầu làm gần như full-time nhưng không lương, hoặc chỉ có mức hỗ trợ thấp lè tè, đổi lại là cơ hội "được gặp người nổi tiếng" và "tham gia sự kiện". Dù ở hai vị trí khác nhau, điểm chung giữa thực tập sinh và trợ lý nghệ sĩ là họ đều đang trade off quyền lợi vật chất để lấy cơ hội tiếp cận ngành và networking.
Một người từng làm thực tập sinh trong lĩnh vực này thừa nhận nhiều bạn trẻ bước vào nghề với tâm lý chỉ cần "được làm trong nghề" là đủ rồi, nhưng thực tế những giá trị kinh nghiệm không thể thay thế hoàn toàn nhu cầu sống cơ bản được. Khi mindset đánh đổi này trở nên phổ biến, nó vô hình tạo ra một chuẩn mực mới, nơi làm nhiều hơn nhưng nhận ít hơn dần được coi là... bình thường!
Yếu tố khiến những bất cập này khó nhận diện và thay đổi nằm ở "quyền lực mềm" tồn tại trong ngành. Mối quan hệ giữa nghệ sĩ và trợ lý, hay giữa senior và junior, không lúc nào cũng được thiết lập bằng điều khoản rõ ràng mà thường dựa trên trust cá nhân và kỳ vọng về cơ hội tương lai. Trong bối cảnh đó, bên nắm giữ cơ hội luôn có vị thế mạnh hơn, còn bên kia dù nhận ra vấn đề vẫn khó từ chối hoặc speak up.
Một người trong nghề share rằng ngay cả khi feel công việc vượt quá giới hạn, việc quit cũng không phải lựa chọn dễ dàng, vì showbiz có phạm vi hẹp và các mối quan hệ liên kết cao. Sự im lặng vì thế không hoàn toàn là chấp nhận, mà đôi khi là cách để giảm thiểu risk. Nhưng khi im lặng kéo dài, những điều bất hợp lý rất dễ bị xem là... bình thường luôn!
Trong các cuộc tranh luận, không ít ý kiến kiểu: nếu không chịu được áp lực hay cách làm việc thì nghỉ thôi. Ở góc độ cá nhân, đây là quan điểm có lý, vì mỗi người đều có quyền quyết định môi trường làm việc phù hợp. Tuy nhiên, approach này chỉ giải quyết được case cụ thể chứ không đụng đến root cause. Nếu một môi trường vận hành dựa trên tiêu chuẩn mơ hồ, việc thay người sẽ không làm thay đổi bản chất của system đó.
Sự thật là nghề trợ lý nghệ sĩ hiện vẫn đang tồn tại trong một grey area về định nghĩa, khi chưa có job description chuẩn mực, chưa có ranh giới rõ ràng giữa công việc và đời sống cá nhân, cũng như chưa có quy chuẩn ứng xử được thừa nhận rộng rãi. Trong bối cảnh đó, mỗi nghệ sĩ và mỗi trợ lý buộc phải tự thiết lập rule riêng, và khi hai hệ quy chiếu này không match, conflict là điều khó tránh!
Cũng cần nhìn nhận là không phải mọi relationship giữa nghệ sĩ và trợ lý đều toxic đâu nhé! Thực tế có nhiều case hai bên hợp tác dựa trên respect và thấu hiểu, trợ lý không chỉ là người support mà còn trở thành partner lâu dài luôn.
Trong showbiz, đã thấy rất nhiều case trợ lý đồng hành gắn bó với nghệ sĩ siêu thân thiết, sau đó lên làm quản lý và được hưởng nhiều đặc quyền, bonus khủng. Đáng chú ý, không ít case từ vị trí trợ lý đã có bước ngoặt lớn về cuộc sống, thậm chí được công chúng biết đến rộng rãi, tiêu biểu như Thuý Kiều – trợ lý của Ngọc Trinh.
Xuất thân từ cuộc sống giản dị tại Trà Vinh, Thuý Kiều bén duyên với công việc trợ lý và nhanh chóng trở thành người đồng hành thân thiết của Ngọc Trinh. Không chỉ dừng ở mối quan hệ công việc, cả hai gắn bó như chị em, với việc Thuý Kiều được sống cùng trong biệt thự, theo chân đi du lịch nhiều nơi và được support chăm chút ngoại hình. Nhờ đó, cô thường xuyên xuất hiện trong những khung hình sang chảnh, từ resort cao cấp đến du thuyền, thậm chí trở thành gương mặt quen thuộc qua các vlog triệu view, cho thấy một khía cạnh khác của nghề trợ lý - nơi quyền lợi và sự gắn bó có thể mở ra những cơ hội vượt ngoài expectation ban đầu. Và tất nhiên, ở đó chưa thấy sự đấu tố, hận thù và bất mãn nào cả!
Quay lại câu hỏi ban đầu nhé, việc trợ lý thực hiện những công việc như mua đồ cá nhân hay chăm pet không phải là điều sai trong mọi hoàn cảnh đâu. Nhưng vấn đề cốt lõi chưa bao giờ nằm ở việc họ làm gì, mà nằm ở cách họ được treat khi thực hiện những công việc đó. Một công việc có thể đòi hỏi nhiều hơn mô tả ban đầu, có thể vất vả và áp lực, nhưng không vì thế mà đi kèm với sự thiếu respect!
Nguồn: kenh14.vn