LinhDethuong
New member
Nói đến phim cung đấu hay lịch sử nhà Thanh, ai cũng nhớ ngay đến thời hoàng kim của Khang Hy, Càn Long đúng không nào? Còn Hoàng đế Gia Khánh thì... hơi bị "mờ nhạt" Nhưng thật ra, triều đại này chính là bước ngoặt "trời ơi đất hỡi" của nhà Thanh đấy các bạn ơi!
## Làm vua mà... không được quyền gì hết trơn
Chuyện là Gia Khánh (tên thật là Vĩnh Diễm, sau đổi thành Ngung Diễm) được bố là Càn Long chọn làm người kế vị vì giỏi cưỡi ngựa bắn cung, lại hiểu văn hóa nữa. Lúc lên ngôi năm 36 tuổi thì tưởng là "lên đời" rồi, nhưng thực tế là... làm vua "bình phong" thôi các bạn ạ
Tại sao ư? Vì ông Càn Long tuy thoái vị nhưng vẫn giữ chức Thái Thượng Hoàng, ngày đêm vẫn ngồi nghe triều chính. Gia Khánh chỉ được ngồi cạnh nghe theo thôi, mà mọi người toàn bẩm tấu với bố ông chứ chẳng ai coi ông là vua cả. Tưởng tượng cảnh đó mà thấy tủi cho ông luôn
Còn nhớ Hòa Thân - "ông trùm tham nhũng" được Càn Long siêu cưng không? Ông này kiêm luôn mấy chức Lại Bộ, Hộ Bộ Thượng Thư gì gì đó. Khác với hình ảnh "phèn" trong phim, Hòa Thân ngoài đời là người đẹp trai, nói năng khéo léo, đọc vị tâm lý Càn Long chuẩn không cần chỉnh. Gia Khánh biết ông ta có vấn đề nhưng chẳng làm được gì cả vì... chưa có quyền mà
## Cuối cùng cũng được "cầm quyền" rồi!
Mãi đến năm 1799, khi Càn Long qua đời (hưởng thọ 88 tuổi), Gia Khánh mới chính thức "lên đồng". Việc đầu tiên? Xử Hòa Thân luôn! Ông liệt kê 20 tội danh của Hòa Thân, tịch thu tài sản (số lượng khủng khiếp luôn nha), rồi ban cho một dải khăn trắng để Hòa Thân tự... xử. End game cho ông trùm tham nhũng vậy đó
Lên làm vua thật sự rồi, Gia Khánh siêu muốn được mọi người kính trọng, không muốn sống mãi dưới cái bóng của bố nữa. Ông chủ trương:
- Sống giản dị, tiết kiệm
- Cấm thái giám, cung nữ tiếp xúc với quan lại bên ngoài
- Bảo vệ Tử Cấm Thành nghiêm ngặt
Nhưng mà... tiết kiệm hơi quá đà luôn á Kiểu như Trung Quốc là nước sản xuất lụa mà ông bắt mọi người mặc vải bông vì thấy lụa quá xa xỉ. Nghe thì hay nhưng thực ra lại làm kinh tế suy thoái nữa chứ!
## Drama "Bạch Liên Giáo" và "Thiên Lý Giáo"
Thời Gia Khánh có hai cuộc nổi dậy siêu to khổng lồ. Đầu tiên là Bạch Liên Giáo - một nhóm dân gian phản kháng. Năm 1800, thủ lĩnh là Lưu Chi Hiệp bị bắt rồi. Để dân chúng chăm chỉ làm việc, Gia Khánh còn giải thích "Mười sáu điều thánh chỉ" do Khang Hy ban hành để giáo dục đạo đức luôn.
Nhưng drama thật sự là cuộc nổi loạn của Thiên Lý Giáo năm 1813! Đây là tổ chức hùng mạnh nhất, do Lê Văn Thành (tự xưng "Đại Minh Đại Thuận Lý Chân Chủ") cầm đầu. Ông này ban đầu học nghề thợ mộc, sau phát hiện mình có "năng lực đặc biệt" nên làm thầy bói chuyên nghiệp
Thủ lĩnh thứ hai là Lâm Thanh - người bất mãn với triều đình. Ông ta còn móc nối được 6 thái giám trong cung làm nội gián nữa! Họ "tẩy não" mấy thái giám cấp thấp (vốn hay bị đánh đập) rằng gia nhập Thiên Lý Giáo sẽ "bất khả xâm phạm", dao súng không thấm gì cả.
Mùa thu năm 1813, Gia Khánh đi săn ở Mộc Lan, có dẫn theo con trai thứ hai là Miên Ninh. Nhưng lo cho việc học của con nên cho về trước. Và đây chính là lúc Miên Ninh "show hàng" luôn! Khi quay về Tử Cấm Thành, ông chứng kiến thái giám cấu kết với Thiên Lý Giáo nổi loạn, đã tự tay bắn chết 2 người trong số họ
Mất đi những người dũng cảm nhất, lũ giặc này liền mất tinh thần và bị bắt hết. Cuộc nổi loạn chỉ kéo dài khoảng 2 tháng thôi. Sau đó Miên Ninh được phong Hòa Thạc Trí Thân vương còn Gia Khánh thì viết chỉ dụ "tự soi" vì cảm thấy mình không hiểu được sao lại xảy ra chuyện này trong cung của mình
## Người Mãn Châu sa đoạ và drama với người Anh
Gia Khánh phát hiện giới quý tộc Mãn Châu (mấy ông hoàng tử, quan đại thần) không biết kiếm tiền, chỉ biết ăn chơi hưởng lạc - chơi chim, chọi dế, ca hát nhảy múa. Hết tiền thì họ kết hôn với doanh nhân giàu người Hán để "ăn bám"
Gia Khánh thấy vậy nên cấm người Mãn và Hán kết hôn với nhau năm 1813. Nhưng lũ quý tộc này phản đối gay gắt vì họ không có việc làm, giờ cấm luôn con đường kiếm tiền duy nhất thì sống sao? Cuối cùng Gia Khánh quyết định cho họ về quê, xây thành phố mới bên ngoài cổng phía đông Thịnh Kinh, mỗi người cho một ngôi nhà để họ học lại lối sống của tổ tiên
Còn một drama nữa là với phái đoàn Amherst của Anh năm 1808. Họ đến Trung Quốc với đoàn hơn 70 người siêu hoành tráng. Quan chức Trung Quốc yêu cầu họ phải "ba quỳ chín lạy" nhưng người Anh kiên quyết từ chối, chỉ muốn bắt tay và hôn tay thôi. Quan TQ thì thấy ghê tởm, hai bên bí tắc luôn
Đến ngày hẹn gặp vua, phái đoàn Anh được đưa vào một căn phòng cũ nát trong vườn Viên Minh để chờ. Họ vừa vào thì thấy đám hoàng tử, quan lại ùa vào xem như xem "trò xiếc" vậy. Phái đoàn Anh tức điên lên mắng luôn
Hòa Thế Thái vội báo với Gia Khánh là mấy người này bị bệnh hết. Gia Khánh cử thái y đến khám thì phát hiện họ hoàn toàn khỏe mạnh. Lòng tự tôn của vua bị tổn thương nặng nề nên ra lệnh đuổi họ về nước luôn mà không cho gặp mặt. Phái đoàn Amherst chỉ nhận được mấy món quà rồi ra về trong bực bội
## Vua tiết kiệm có tấm lòng nhân từ
Xuyên suốt cuộc đời làm vua, Gia Khánh cứ mãi loanh quanh với những việc nhỏ nhặt. Từ lúc mới lên ngôi đến sinh nhật thứ 60, ông vẫn cứ nhắc đi nhắc lại: "đừng tặng ngọc Như Ý nữa, lãng phí tiền lắm!"
Nhưng phải công nhận là ông là vua có tấm lòng tốt đấy! Thời Gia Khánh, dân số tăng thêm 49 triệu người trong hơn 20 năm. Ông thường xuyên giảm thuế, cứu trợ người nghèo đói. Lý do tiết kiệm vậy là để dành tiền lo cho dân chúng chứ không phải keo kiệt nhé.
Có một việc cảm động là xung quanh khu vườn hoàng gia có dựng cọc gỗ để đánh dấu vùng cấm dân vào. Nhưng vì dân số tăng, đất canh tác không đủ nên người dân thường trèo qua cọc vào làm ruộng. Theo luật thì phải trừng phạt, nhưng Gia Khánh biết được lý do thì quyết định... dời cọc vào sâu hơn để giải phóng thêm đất cho dân canh tác Ấm lòng quá đi!
Miếu hiệu của Gia Khánh là "Nhân Tông Hoàng đế" - chữ "Nhân" (nhân từ) đúng với tính cách của ông thật. Ngày 6/10/1819, ông mừng thọ 60 tuổi. Đầu năm 1820, em trai út Vĩnh Lân qua đời, ông rất buồn vì trước giờ đi tế tổ ai cũng có em trai bên cạnh, giờ chỉ còn một mình.
Cuối cùng, Gia Khánh qua đời vì trúng gió ngày 25/7/1820. Xe chở quan tài mất 10 ngày mới về đến Bắc Kinh và 8 tháng sau được chôn cất tại Xương Lăng. Niên hiệu "Gia Khánh" do Càn Long đặt, mang ý nghĩa "đất nước thịnh vượng, người dân hòa bình" ️
Nguồn: soha.vn
## Làm vua mà... không được quyền gì hết trơn
Chuyện là Gia Khánh (tên thật là Vĩnh Diễm, sau đổi thành Ngung Diễm) được bố là Càn Long chọn làm người kế vị vì giỏi cưỡi ngựa bắn cung, lại hiểu văn hóa nữa. Lúc lên ngôi năm 36 tuổi thì tưởng là "lên đời" rồi, nhưng thực tế là... làm vua "bình phong" thôi các bạn ạ
Tại sao ư? Vì ông Càn Long tuy thoái vị nhưng vẫn giữ chức Thái Thượng Hoàng, ngày đêm vẫn ngồi nghe triều chính. Gia Khánh chỉ được ngồi cạnh nghe theo thôi, mà mọi người toàn bẩm tấu với bố ông chứ chẳng ai coi ông là vua cả. Tưởng tượng cảnh đó mà thấy tủi cho ông luôn
Còn nhớ Hòa Thân - "ông trùm tham nhũng" được Càn Long siêu cưng không? Ông này kiêm luôn mấy chức Lại Bộ, Hộ Bộ Thượng Thư gì gì đó. Khác với hình ảnh "phèn" trong phim, Hòa Thân ngoài đời là người đẹp trai, nói năng khéo léo, đọc vị tâm lý Càn Long chuẩn không cần chỉnh. Gia Khánh biết ông ta có vấn đề nhưng chẳng làm được gì cả vì... chưa có quyền mà
## Cuối cùng cũng được "cầm quyền" rồi!
Mãi đến năm 1799, khi Càn Long qua đời (hưởng thọ 88 tuổi), Gia Khánh mới chính thức "lên đồng". Việc đầu tiên? Xử Hòa Thân luôn! Ông liệt kê 20 tội danh của Hòa Thân, tịch thu tài sản (số lượng khủng khiếp luôn nha), rồi ban cho một dải khăn trắng để Hòa Thân tự... xử. End game cho ông trùm tham nhũng vậy đó
Lên làm vua thật sự rồi, Gia Khánh siêu muốn được mọi người kính trọng, không muốn sống mãi dưới cái bóng của bố nữa. Ông chủ trương:
- Sống giản dị, tiết kiệm
- Cấm thái giám, cung nữ tiếp xúc với quan lại bên ngoài
- Bảo vệ Tử Cấm Thành nghiêm ngặt
Nhưng mà... tiết kiệm hơi quá đà luôn á Kiểu như Trung Quốc là nước sản xuất lụa mà ông bắt mọi người mặc vải bông vì thấy lụa quá xa xỉ. Nghe thì hay nhưng thực ra lại làm kinh tế suy thoái nữa chứ!
## Drama "Bạch Liên Giáo" và "Thiên Lý Giáo"
Thời Gia Khánh có hai cuộc nổi dậy siêu to khổng lồ. Đầu tiên là Bạch Liên Giáo - một nhóm dân gian phản kháng. Năm 1800, thủ lĩnh là Lưu Chi Hiệp bị bắt rồi. Để dân chúng chăm chỉ làm việc, Gia Khánh còn giải thích "Mười sáu điều thánh chỉ" do Khang Hy ban hành để giáo dục đạo đức luôn.
Nhưng drama thật sự là cuộc nổi loạn của Thiên Lý Giáo năm 1813! Đây là tổ chức hùng mạnh nhất, do Lê Văn Thành (tự xưng "Đại Minh Đại Thuận Lý Chân Chủ") cầm đầu. Ông này ban đầu học nghề thợ mộc, sau phát hiện mình có "năng lực đặc biệt" nên làm thầy bói chuyên nghiệp
Thủ lĩnh thứ hai là Lâm Thanh - người bất mãn với triều đình. Ông ta còn móc nối được 6 thái giám trong cung làm nội gián nữa! Họ "tẩy não" mấy thái giám cấp thấp (vốn hay bị đánh đập) rằng gia nhập Thiên Lý Giáo sẽ "bất khả xâm phạm", dao súng không thấm gì cả.
Mùa thu năm 1813, Gia Khánh đi săn ở Mộc Lan, có dẫn theo con trai thứ hai là Miên Ninh. Nhưng lo cho việc học của con nên cho về trước. Và đây chính là lúc Miên Ninh "show hàng" luôn! Khi quay về Tử Cấm Thành, ông chứng kiến thái giám cấu kết với Thiên Lý Giáo nổi loạn, đã tự tay bắn chết 2 người trong số họ
Mất đi những người dũng cảm nhất, lũ giặc này liền mất tinh thần và bị bắt hết. Cuộc nổi loạn chỉ kéo dài khoảng 2 tháng thôi. Sau đó Miên Ninh được phong Hòa Thạc Trí Thân vương còn Gia Khánh thì viết chỉ dụ "tự soi" vì cảm thấy mình không hiểu được sao lại xảy ra chuyện này trong cung của mình
## Người Mãn Châu sa đoạ và drama với người Anh
Gia Khánh phát hiện giới quý tộc Mãn Châu (mấy ông hoàng tử, quan đại thần) không biết kiếm tiền, chỉ biết ăn chơi hưởng lạc - chơi chim, chọi dế, ca hát nhảy múa. Hết tiền thì họ kết hôn với doanh nhân giàu người Hán để "ăn bám"
Gia Khánh thấy vậy nên cấm người Mãn và Hán kết hôn với nhau năm 1813. Nhưng lũ quý tộc này phản đối gay gắt vì họ không có việc làm, giờ cấm luôn con đường kiếm tiền duy nhất thì sống sao? Cuối cùng Gia Khánh quyết định cho họ về quê, xây thành phố mới bên ngoài cổng phía đông Thịnh Kinh, mỗi người cho một ngôi nhà để họ học lại lối sống của tổ tiên
Còn một drama nữa là với phái đoàn Amherst của Anh năm 1808. Họ đến Trung Quốc với đoàn hơn 70 người siêu hoành tráng. Quan chức Trung Quốc yêu cầu họ phải "ba quỳ chín lạy" nhưng người Anh kiên quyết từ chối, chỉ muốn bắt tay và hôn tay thôi. Quan TQ thì thấy ghê tởm, hai bên bí tắc luôn
Đến ngày hẹn gặp vua, phái đoàn Anh được đưa vào một căn phòng cũ nát trong vườn Viên Minh để chờ. Họ vừa vào thì thấy đám hoàng tử, quan lại ùa vào xem như xem "trò xiếc" vậy. Phái đoàn Anh tức điên lên mắng luôn
Hòa Thế Thái vội báo với Gia Khánh là mấy người này bị bệnh hết. Gia Khánh cử thái y đến khám thì phát hiện họ hoàn toàn khỏe mạnh. Lòng tự tôn của vua bị tổn thương nặng nề nên ra lệnh đuổi họ về nước luôn mà không cho gặp mặt. Phái đoàn Amherst chỉ nhận được mấy món quà rồi ra về trong bực bội
## Vua tiết kiệm có tấm lòng nhân từ
Xuyên suốt cuộc đời làm vua, Gia Khánh cứ mãi loanh quanh với những việc nhỏ nhặt. Từ lúc mới lên ngôi đến sinh nhật thứ 60, ông vẫn cứ nhắc đi nhắc lại: "đừng tặng ngọc Như Ý nữa, lãng phí tiền lắm!"
Nhưng phải công nhận là ông là vua có tấm lòng tốt đấy! Thời Gia Khánh, dân số tăng thêm 49 triệu người trong hơn 20 năm. Ông thường xuyên giảm thuế, cứu trợ người nghèo đói. Lý do tiết kiệm vậy là để dành tiền lo cho dân chúng chứ không phải keo kiệt nhé.
Có một việc cảm động là xung quanh khu vườn hoàng gia có dựng cọc gỗ để đánh dấu vùng cấm dân vào. Nhưng vì dân số tăng, đất canh tác không đủ nên người dân thường trèo qua cọc vào làm ruộng. Theo luật thì phải trừng phạt, nhưng Gia Khánh biết được lý do thì quyết định... dời cọc vào sâu hơn để giải phóng thêm đất cho dân canh tác Ấm lòng quá đi!
Miếu hiệu của Gia Khánh là "Nhân Tông Hoàng đế" - chữ "Nhân" (nhân từ) đúng với tính cách của ông thật. Ngày 6/10/1819, ông mừng thọ 60 tuổi. Đầu năm 1820, em trai út Vĩnh Lân qua đời, ông rất buồn vì trước giờ đi tế tổ ai cũng có em trai bên cạnh, giờ chỉ còn một mình.
Cuối cùng, Gia Khánh qua đời vì trúng gió ngày 25/7/1820. Xe chở quan tài mất 10 ngày mới về đến Bắc Kinh và 8 tháng sau được chôn cất tại Xương Lăng. Niên hiệu "Gia Khánh" do Càn Long đặt, mang ý nghĩa "đất nước thịnh vượng, người dân hòa bình" ️
Nguồn: soha.vn