MinMimi6470
New member
Chill trước đã, tưởng tượng việc khoan lỗ vào đầu nghe kinh dị vậy thôi chứ đây là một trong những phẫu thuật lâu đời nhất của nhân loại đấy! Trepanation - thủ thuật khoan một lỗ vào hộp sọ để lộ màng não ra ngoài - đã tồn tại ít nhất 10.000 năm rồi nha. Nghe kinh dị nhưng thực ra nó là một phương pháp y tế "huyền thoại" từ thời cổ đại và vẫn còn được áp dụng đến tận bây giờ luôn!
Hồi xưa người ta khoan sọ bằng gì? Nghe mà rợn người!
Thời cổ đại, người ta dùng toàn đồ nghề "hardcore" như đá lửa, obsidian (đá núi lửa đen nhánh á) hay đá thường để cạo hoặc khoan qua hộp sọ cho đến khi lộ màng dura - lớp màng bao quanh não. Thủ tục này được thực hiện khắp nơi trên thế giới luôn: từ châu Âu, châu Á, đến Nam Mỹ và châu Phi.
Người Hy Lạp và La Mã thì xịn hơn, họ phát minh ra terebra serrata - một dụng cụ mà bác sĩ phải lăn giữa hai tay để khoan xuyên qua sọ. Nghe mà tưởng tượng thôi đã thấy đau rồi! Nhưng mà công cụ này sau này trở thành nguồn cảm hứng cho các thiết bị phẫu thuật thần kinh hiện đại như lỗ burr và máy khoan điện đấy.
Tại sao phải khoan sọ? Lý do đủ thứ trên đời!
Mỗi nền văn hóa có một lý do khác nhau để thực hiện trepanation nè:
• Chữa động kinh
• Ngăn "ma quỷ chiếm hồn" (vibe thời xưa mà )
• Phục vụ nghi lễ tâm linh để "nâng cấp bản thân"
• Tin rằng cho não "hít thở" không khí sẽ chữa được bệnh
Điều crazy nhất là một số phương pháp cạo lớp xương ra khỏi sọ còn tồn tại đến thời Phục hưng Ý và thậm chí vẫn xuất hiện trong một số nghi lễ tâm linh thời hiện đại!
Năm kiểu khoan sọ thời xưa và tỷ lệ sống sót bất ngờ
Có 5 phương pháp chính để khoan sọ thời cổ đại: cạo, cắt hình chữ nhật giao nhau, khoan vòng tròn rồi nâng đĩa xương ra. Nghe thì nguy hiểm vô cùng với đủ thứ rủi ro từ nhiễm trùng, chấn thương não đến tử vong.
Nhưng plot twist đây: tỷ lệ sống sót cao bất ngờ, từ 40% đến 90% tùy vào skill của "bác sĩ"! Respect cho các "surgeon" thời xưa vì làm bằng tay không mà vẫn cứu được người!
Khoan sọ vì tâm linh hay y tế?
Nhiều nền văn hóa tin rằng cho hộp sọ tiếp xúc với không khí sẽ chữa lành bệnh tật. Thậm chí có evidence cho thấy việc này được làm vì lý do tâm linh hoặc nghi lễ nhiều hơn.
Chuyên gia Miguel A. Faria, Jr. cho rằng mục đích chính là để "thay đổi hành vi" của con người. Một số hộp sọ được khai quật ở Nga thời kỳ đồ đồng cho thấy bệnh nhân có thể tham gia nghi lễ để "level up" bản thân hoặc đạt được sức mạnh siêu nhiên. Main character energy thật sự!
Trepanation phổ biến khắp thế giới từ thời nào?
Bằng chứng khảo cổ cho thấy trepanation xuất hiện ở siêu nhiều nơi:
• Châu Âu: Hippocrates - "ông tổ" y học Hy Lạp - đã ghi chép về phương pháp này từ thế kỷ thứ 5 TCN để chữa chấn thương sọ não
• Trung Quốc: Từng được nghĩ là hiếm nhưng các phát hiện gần đây chứng minh nó đã được thực hiện từ thời kỳ đồ đá mới đến thời kỳ đồ sắt
• Nam Thái Bình Dương: Dùng vỏ sò mài sắc (resourceful ghê!)
• Peru: Dùng dao nghi lễ
• Đông Phi: Còn thực hiện đến tận thế kỷ 20!
Trepanation thời hiện đại: Vẫn còn nhưng an toàn hơn nhiều!
Ngày nay, phiên bản hiện đại của trepanation gọi là craniotomy, vẫn được dùng trong bệnh viện để điều trị các tình trạng nghiêm trọng như khối u não. Tuy nhiên, nó chỉ được thực hiện dưới sự giám sát của các chuyên gia y tế để giảm thiểu rủi ro như co giật, đột quỵ hoặc hôn mê.
Cảnh báo: Đừng tự khoan sọ tại nhà!
Điều crazy là một số nhóm siêu hình hiện đại tự nguyện thực hiện trepanation, tin rằng nó giúp nâng cao sức khỏe tinh thần. Một số người claim rằng nó cải thiện giấc mơ và tinh thần của họ.
Nhưng các chuyên gia y tế cảnh báo: ĐỪNG BAO GIỜ TỰ LÀM ĐIỀU NÀY! Ngay cả trong điều kiện y tế được kiểm soát, các ca phẫu thuật mở hộp sọ cũng có nguy cơ cực cao. Đây không phải trend TikTok để thử nhé các bạn!
Kết luận: Từ thủ thuật cổ đại đến hiện đại
Trepanation dù là thủ tục cổ xưa hay hiện đại vẫn tiếp tục gây tò mò và là chủ đề của nhiều nghiên cứu. Tuy nhiên, những rủi ro liên quan khiến phương pháp này không còn phù hợp với nhu cầu y tế hiện đại nữa, ngoại trừ những trường hợp cụ thể yêu cầu phẫu thuật thần kinh thật sự.
Nguồn: kenh14.vn
Hồi xưa người ta khoan sọ bằng gì? Nghe mà rợn người!
Thời cổ đại, người ta dùng toàn đồ nghề "hardcore" như đá lửa, obsidian (đá núi lửa đen nhánh á) hay đá thường để cạo hoặc khoan qua hộp sọ cho đến khi lộ màng dura - lớp màng bao quanh não. Thủ tục này được thực hiện khắp nơi trên thế giới luôn: từ châu Âu, châu Á, đến Nam Mỹ và châu Phi.
Người Hy Lạp và La Mã thì xịn hơn, họ phát minh ra terebra serrata - một dụng cụ mà bác sĩ phải lăn giữa hai tay để khoan xuyên qua sọ. Nghe mà tưởng tượng thôi đã thấy đau rồi! Nhưng mà công cụ này sau này trở thành nguồn cảm hứng cho các thiết bị phẫu thuật thần kinh hiện đại như lỗ burr và máy khoan điện đấy.
Tại sao phải khoan sọ? Lý do đủ thứ trên đời!
Mỗi nền văn hóa có một lý do khác nhau để thực hiện trepanation nè:
• Chữa động kinh
• Ngăn "ma quỷ chiếm hồn" (vibe thời xưa mà )
• Phục vụ nghi lễ tâm linh để "nâng cấp bản thân"
• Tin rằng cho não "hít thở" không khí sẽ chữa được bệnh
Điều crazy nhất là một số phương pháp cạo lớp xương ra khỏi sọ còn tồn tại đến thời Phục hưng Ý và thậm chí vẫn xuất hiện trong một số nghi lễ tâm linh thời hiện đại!
Năm kiểu khoan sọ thời xưa và tỷ lệ sống sót bất ngờ
Có 5 phương pháp chính để khoan sọ thời cổ đại: cạo, cắt hình chữ nhật giao nhau, khoan vòng tròn rồi nâng đĩa xương ra. Nghe thì nguy hiểm vô cùng với đủ thứ rủi ro từ nhiễm trùng, chấn thương não đến tử vong.
Nhưng plot twist đây: tỷ lệ sống sót cao bất ngờ, từ 40% đến 90% tùy vào skill của "bác sĩ"! Respect cho các "surgeon" thời xưa vì làm bằng tay không mà vẫn cứu được người!
Khoan sọ vì tâm linh hay y tế?
Nhiều nền văn hóa tin rằng cho hộp sọ tiếp xúc với không khí sẽ chữa lành bệnh tật. Thậm chí có evidence cho thấy việc này được làm vì lý do tâm linh hoặc nghi lễ nhiều hơn.
Chuyên gia Miguel A. Faria, Jr. cho rằng mục đích chính là để "thay đổi hành vi" của con người. Một số hộp sọ được khai quật ở Nga thời kỳ đồ đồng cho thấy bệnh nhân có thể tham gia nghi lễ để "level up" bản thân hoặc đạt được sức mạnh siêu nhiên. Main character energy thật sự!
Trepanation phổ biến khắp thế giới từ thời nào?
Bằng chứng khảo cổ cho thấy trepanation xuất hiện ở siêu nhiều nơi:
• Châu Âu: Hippocrates - "ông tổ" y học Hy Lạp - đã ghi chép về phương pháp này từ thế kỷ thứ 5 TCN để chữa chấn thương sọ não
• Trung Quốc: Từng được nghĩ là hiếm nhưng các phát hiện gần đây chứng minh nó đã được thực hiện từ thời kỳ đồ đá mới đến thời kỳ đồ sắt
• Nam Thái Bình Dương: Dùng vỏ sò mài sắc (resourceful ghê!)
• Peru: Dùng dao nghi lễ
• Đông Phi: Còn thực hiện đến tận thế kỷ 20!
Trepanation thời hiện đại: Vẫn còn nhưng an toàn hơn nhiều!
Ngày nay, phiên bản hiện đại của trepanation gọi là craniotomy, vẫn được dùng trong bệnh viện để điều trị các tình trạng nghiêm trọng như khối u não. Tuy nhiên, nó chỉ được thực hiện dưới sự giám sát của các chuyên gia y tế để giảm thiểu rủi ro như co giật, đột quỵ hoặc hôn mê.
Cảnh báo: Đừng tự khoan sọ tại nhà!
Điều crazy là một số nhóm siêu hình hiện đại tự nguyện thực hiện trepanation, tin rằng nó giúp nâng cao sức khỏe tinh thần. Một số người claim rằng nó cải thiện giấc mơ và tinh thần của họ.
Nhưng các chuyên gia y tế cảnh báo: ĐỪNG BAO GIỜ TỰ LÀM ĐIỀU NÀY! Ngay cả trong điều kiện y tế được kiểm soát, các ca phẫu thuật mở hộp sọ cũng có nguy cơ cực cao. Đây không phải trend TikTok để thử nhé các bạn!
Kết luận: Từ thủ thuật cổ đại đến hiện đại
Trepanation dù là thủ tục cổ xưa hay hiện đại vẫn tiếp tục gây tò mò và là chủ đề của nhiều nghiên cứu. Tuy nhiên, những rủi ro liên quan khiến phương pháp này không còn phù hợp với nhu cầu y tế hiện đại nữa, ngoại trừ những trường hợp cụ thể yêu cầu phẫu thuật thần kinh thật sự.
Nguồn: kenh14.vn