Các chuyên gia môi trường đang "ném đá" vào cách công bố của Sở TN&MT Hà Nội về việc thủy ngân "bằng 0" sau vụ cháy Công ty Rạng Đông. Họ cho rằng cách nói này sai bét về mặt khoa học luôn! Thực ra là thiết bị test nhanh không đủ "xịn" để phát hiện thủy ngân nồng độ thấp chứ không phải là không có thủy ngân nha các bạn!
"Không thể có chuyện thủy ngân bằng 0 trong môi trường" - chuyên gia lên tiếng
Chiều 31/8, Sở TN&MT Hà Nội thông báo kết quả test nhanh môi trường trong và ngoài khu vực cháy tại Công ty Rạng Đông. Họ lấy mẫu tại 5 vị trí: đất vườn hoa nhà máy, đất rìa vườn hoa trung tâm, đất gốc cây sát đường nội bộ và 2 mẫu tro ở khu vực cháy. Kết quả cho thấy nồng độ thủy ngân (Hg) đều bằng 0 ug/m3 (microgam/mét khối).
Nhưng mà plot twist nè: nhiều chuyên gia môi trường đang side eye kết quả này lắm đó!
TS Hoàng Dương Tùng - nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường giải thích rõ luôn: mỗi thiết bị test nhanh chỉ phát hiện được thủy ngân trong một khoảng nhất định thôi. Các thiết bị này chỉ báo "dương tính" khi nồng độ thủy ngân nằm trong dải đó, và thường phải ở mức rất cao. Còn nồng độ thấp hơn thì thiết bị test nhanh "bó tay" luôn á!
May thay, sau vụ cháy Rạng Đông, trời Hà Nội có hai trận mưa "vàng ơi là vàng" ️, nhờ đó nồng độ thủy ngân trong môi trường giảm đáng kể. Chính vì vậy, dùng thiết bị test nhanh chắc chắn không ra kết quả rồi!
TS Tùng nhấn mạnh: không thể nói "thủy ngân bằng 0" được! Phải nói cho đúng là thiết bị test nhanh không phát hiện ra thủy ngân. Muốn có kết quả chuẩn chỉnh phải lấy mẫu đem về phòng thí nghiệm phân tích mới được nha!
Ông cũng chia sẻ thêm, quan trắc thủy ngân - đặc biệt là thủy ngân trong không khí - là kỹ thuật khó và đắt đỏ lắm luôn. Ngày xưa Việt Nam phải gửi mẫu ra nước ngoài để nhờ phân tích. Mấy năm gần đây, nhờ dự án quan trắc thủy ngân ở Đông Nam Á, Việt Nam mới tiếp cận và làm chủ được kỹ thuật này.
Hiện tại Trung tâm quan trắc môi trường miền Bắc thuộc Tổng cục Môi trường đang là đơn vị "cầm trịch" kỹ thuật này. Họ đã lấy mẫu đất, nước, không khí quanh khu vực cháy để phân tích rồi đó!
TS Tùng còn nhấn mạnh: các chất gây ô nhiễm luôn có trong môi trường, vấn đề là hàm lượng bao nhiêu, có vượt ngưỡng an toàn không thôi.
Các đơn vị phân tích thường kết luận hàm lượng chất gây ô nhiễm nằm trong hay ngoài ngưỡng an toàn theo quy chuẩn chứ ai mà kết luận "bằng 0" đâu các bạn ơi!
Ông Hoàng Văn Thức - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho biết, Trung tâm quan trắc môi trường miền Bắc đã lấy rất nhiều mẫu đất, nước, không khí xung quanh nơi cháy để đưa về lab phân tích. Dự kiến trong ngày 3/9 sẽ có kết quả. (Hồi hộp quá đi à! )
Ô nhiễm nguồn nước và bề mặt mới đáng lo
Mặc dù chưa có kết quả phân tích cuối cùng từ Tổng cục Môi trường, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng môi trường không khí không đáng lo lắm đâu nha!
Chuyên gia môi trường Đào Nhật Đình nói rằng, nhờ hai cơn mưa "vàng ơi" ngay sau sự cố nên không khí được cải thiện nhiều và không còn ô nhiễm nữa (trừ khu vực ngay trong kho Rạng Đông - nơi còn đống tro tàn sau vụ cháy nổ).
Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng xác nhận môi trường không khí không đáng lo nhờ được mưa "tắm rửa" tự nhiên. Tuy nhiên, vấn đề đáng lo nằm ở nguồn nước và bề mặt đấy!
Chuyên gia Nguyễn Anh Tuấn phân tích: cơn mưa vàng đã giảm nguy cơ ngộ độc thủy ngân cấp tính. Nhưng mà... mưa làm thủy ngân từ không khí lắng xuống đất, nước (sông, hồ), nhà cửa, đường xá, làm tăng nguy cơ ngộ độc mãn tính - ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe và môi trường.
Tuy nhiên TS Nguyễn Anh Tuấn cũng có tin vui: thủy ngân phát tán từ vụ cháy là thủy ngân oxit (thủy ngân vô cơ) - dạng ít độc tính nhất trong các loại thủy ngân.
Các chuyên gia còn góp ý là cơ quan chức năng nên khoanh vùng ảnh hưởng theo hướng gió chứ không phải vùng bán kính như hiện giờ. Theo Bộ TN&MT, tối 28/8 (lúc cháy), gió thổi theo hướng Đông Bắc.
Chuyên gia Đào Nhật Đình nhận định: nếu gió theo hướng đó thì vùng ảnh hưởng có thể sang phía bên kia đường vành đai 3. "Nhưng mà theo video và ảnh tôi thấy, gió có thể thổi theo hướng Bắc và Tây Bắc. Nếu vậy thì vùng ảnh hưởng nhất là khu vực quanh hồ Hạ Đình đó!" - ông chia sẻ.
Lo ngại ô nhiễm Nhà máy nước Hạ Đình
Tin cháy Rạng Đông khiến người dân lo lắng về Nhà máy nước Hạ Đình nằm gần đó. Chuyên gia Đào Nhật Đình cho biết nhà máy này có thể bị ảnh hưởng một phần và phải vệ sinh giàn mưa.
Nhưng các bạn yên tâm nha! Nước cung cấp đến người dân đã qua lọc rồi. Ông Hoàng Văn Thức - Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho biết cơ quan chức năng đã lấy nhiều mẫu ở Nhà máy nước Hạ Đình để phân tích, sẽ công bố khi có kết quả.
Trường ĐH KHTN Hà Nội tự đánh giá nguy cơ ô nhiễm
Trước nguy cơ ô nhiễm sau vụ cháy Rạng Đông, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên Hà Nội đã chủ động thành lập tổ chuyên gia để đánh giá tình hình.
Sau khi mô phỏng lan truyền chất ô nhiễm từ đám cháy dựa trên số liệu khí tượng và các kịch bản giả định, kết quả cho thấy: Trường ĐHKHTN và KTX Mễ Trì là hai trong số những khu vực ít chịu ảnh hưởng nhất (nếu có ô nhiễm). Nice!
Nguồn: soha.vn