KemPho7723
New member
Người Nga đang tranh cãi ầm ĩ về câu hỏi: Liệu nạn quấy rối tình dục có thực sự tồn tại ở đất nước họ không? Plot twist là luật pháp Nga hiện tại... chưa có khái niệm pháp lý nào về vấn đề này luôn!
Câu hỏi đặt ra là: Ở Nga, bạn có cảm thấy an toàn khi đi dạo phố, lên tàu điện ngầm hay nhâm nhi rượu ở quán bar không? Đặc biệt là khi bạn là nữ hoặc là nam duy nhất trong hội? Và liệu đồng nghiệp hay sếp của bạn có coi trọng danh tiếng hơn là những lời tán tỉnh ong bướm không?
Phần đông người Nga mới chỉ biết đến từ "quấy rối" [tình dục] lần đầu gần đây thôi, nhưng thực tế họ đã trải qua hiện tượng này nhiều ít rồi đấy. Và có cả tá lý do đằng sau câu chuyện này...
Quấy rối nhưng chill phết?
Theo nữ nhà báo Darya Komarova của Đài Liberty kể lại, đạo diễn điện ảnh nổi tiếng Stanislav Govorukhin đã thẳng thừng nói với cô: "Hãy ngủ với tôi, còn không thì đừng mơ có phỏng vấn nhé".
Đây là chuyện tháng 3/2018 đó nha. Và khi Komarova công khai chuyện này thì... chẳng có hậu quả gì cả! Một thời gian sau, vị đạo diễn cao tuổi qua đời vì bệnh và scandal này nhanh chóng bị quên lãng, không ai nhắc đến nữa.
Còn tổng biên tập của tạp chí tự do Meduza - Ivan Kolpakov - thì lại flex mạnh: "Cô là người duy nhất tại bữa tiệc này mà tôi có thể quấy rối mà chẳng sao cả". Lúc đó ông ta đã say túy lúy tại tiệc văn phòng và bắt đầu lả lơi với vợ một đồng nghiệp luôn á.
Kết quả? Kolpakov bị tạm đình chỉ chức vụ thôi. (Mà mấy tháng trước đó, website Meduza vừa tẩy chay hạ viện Nga để phản đối nghị sĩ Leonid Slutsky - người bị vài nhà báo tố quấy rối phụ nữ đấy.) Nhưng chỉ có vậy! Hội đồng quản trị của Meduza không thấy có lý do gì để sa thải vị tổng biên tập cả.
Còn nghị viện Nga thì bác bỏ luôn cáo buộc về chuyện nghị sĩ Slutsky quấy rối tình dục.
Thời gian qua ở Nga đã có hàng chục vụ đình đám về cáo buộc quấy rối và lạm dụng [tình dục], cùng hàng trăm nghìn câu chuyện mà người Nga chia sẻ trên mạng xã hội trong phong trào #MeToo (phong trào công khai tố cáo quấy rối tình dục từ Mỹ) về những điều sỉ nhục ở nơi làm việc, trên phương tiện giao thông công cộng, trên phố, trong thang máy...
Những câu chuyện này lập tức chia người Nga thành 2 phe: Team "đây là vấn đề nghiêm trọng" và team "chỉ là trò đùa của mấy nhà nữ quyền thôi".
Không phản kháng vì... ngượng quá trời!
Hôm đó, tàu điện ngầm (metro) đông nghẹt trong giờ cao điểm. Trên một toa tàu như thế, nữ sinh viên đại học ở Moscow - cô Yekaterina Andreyeva - cảm nhận rõ một nam giới phía sau có hành động khiếm nhã với cô. Cô gái lo lắng vô cùng. Một nam giới khác lớn tuổi hơn chứng kiến mọi chuyện, nhưng ông ta chỉ nhe răng cười và nói: "Chúng ta đang được cưng chiều phải không?"
Yekaterina kể với Russia Beyond: "Sau đó, mọi người đứng cạnh đó bắt đầu nhìn chằm chằm vào tôi". Chẳng ai nói một lời với 2 người đàn ông đó. Yekaterina giờ đã 32 tuổi. Trong 15 năm qua, có nhiều lần những gã đàn ông cố tình động chạm vào người cô vào giờ cao điểm buổi sáng hoặc tối. "Tôi quá bối rối nên không cất lên được lời nào để tự vệ cả" - Yekaterina tâm sự. Giờ cô cố gắng hạn chế đi phương tiện công cộng hết mức có thể.
Đa số nạn nhân quấy rối có tâm lý ngượng ngùng xấu hổ. Tâm lý này khiến họ không dám lên tiếng, đồng thời tạo ra phức cảm tự ti kéo dài nhiều năm liền.
Tại nơi làm việc đầu tiên của Yekaterina, gã quản lý thường xuyên lạm dụng cô bằng ngôn từ kiểu như khen cô có "bộ ngực vun cao và vòng eo thon thả". Tuy nhiên tất cả những lời lẽ này đều bị coi là nói đùa và xuất hiện khi có mặt các đồng nghiệp khác, nên không vấp phải sự lên án dù là nhỏ nhất từ những người đó. Còn Yekaterina thì một lần nữa... im lặng.
Quấy rối chưa phải là tội hình sự
Luật sư Roman Stepovoy ở Moscow tin rằng chuyện quấy rối có tồn tại ở Nga nhưng không phải trên quy mô toàn quốc.
Vấn đề là trong luật pháp Nga không có quy định về tội quấy rối! Mục liên quan nhất trong Bộ luật Hình sự của Nga là "cưỡng ép theo hành động mang bản chất tình dục".
Tương tự với chuyện lạm dụng. Luật sư Stepovoy nói: "Lạm dụng được xem là phạm trù tâm lý. Lạm dụng không được biết đến trong hệ thống pháp luật Nga với tư cách là khái niệm pháp lý".
Trong khi đó, theo các công đoàn và các nhà nghiên cứu tại Trường Cao đẳng Kinh tế (Nga), ngày nay có tới 30% công dân trình báo đã bị lạm dụng giới tính dưới hình thức này hay hình thức khác tại nơi làm việc. Nam giới cũng là nạn nhân đấy nhé!
Nhà báo Roman Sacharov nói: "Các nam giới bị các nữ quản lý quấy rối với mức độ cũng tương tự như các nạn nhân nữ nếu không muốn nói là hơn. Nhưng trong một xã hội như Nga, cánh mày râu cảm thấy bẽ mặt nếu thừa nhận bị các chị em quấy rối".
Theo các nhà nghiên cứu, tỷ lệ quấy rối có lẽ còn cao hơn cả con số 30%. Một số người không dám kêu ca do lo sợ hoặc tin rằng chẳng ai nghe mình cả.
Nhưng cũng có những người sống ở Nga mà chẳng gặp phải quấy rối hoặc đơn giản là không xem đó là quấy rối.
Chị Natalia Krasilnikova nói với Russia Beyond: "Tôi luôn lấy làm lạ khi đọc tin về chuyện quấy rối ở cơ quan. Trong 42 năm cuộc đời của tôi, tôi chưa bao giờ gặp phải tình trạng quấy rối tình dục hay phân biệt giới tính cả".
Trong 3 năm qua, chị làm quản lý quan hệ công chúng (PR) cho ứng dụng hẹn hò trực tuyến Mamba tại một công ty công nghệ thông tin (IT), nơi có tới 90% nhân viên là nam giới.
Hồi bé, Krasilnikova từng gặp một gã mắc chứng phô bày cơ quan sinh dục và chị đã rất kinh hãi. Thế nhưng chị vẫn không cho đó là quấy rối. Khi Krasilnikova 15 tuổi, một "ông già" trên tàu điện ngầm cố tình đụng chạm vào vùng nhạy cảm của chị, nhưng chị ngơ ngác rồi bật cười. Về sau, chị nhiều lần đi một mình tới vùng Kavkaz, một khu vực đông người Hồi giáo và chị kể rằng mình chẳng gặp vấn đề nào ở đó cả.
Theo Krasilnikova, vấn đề quấy rối đã bị phóng đại ở góc độ tâm lý.
Luật sư Stepovoy cho rằng đây là một nghịch lý khi một số người thấy nạn này tràn lan khắp đất nước trong khi người khác không thấy gì cả.
"Ai mạnh hơn, người đó đúng"
Trên trang Facebook cá nhân, nữ tác giả kiêm MC truyền hình từng đoạt vô số giải thưởng - Tatyana Tolstaya - nhớ lại câu chuyện một nam giới Mỹ mà bà quen biết bị tố quấy rối.
Vụ việc liên quan đến một nụ hôn trong tiệc văn phòng, diễn ra cách đây 10 năm. Nhưng mãi đến bây giờ người phụ nữ trẻ trong vụ này mới kể về chuyện đó như một phần trong chiến dịch #MeToo. Cô ấy nói rằng mình khi ấy cảm thấy "không thoải mái". Cuối cùng người đàn ông Mỹ kia mất việc.
Theo báo cáo của Quỹ Chính trị Saint Petersburg, có một ranh giới rõ giữa tán tỉnh và quấy rối nhưng điều này vẫn chưa được hiểu rõ cả ở Nga lẫn phần còn lại của thế giới. Điều này có thể khiến nam giới ngại ngùng, không dám làm những việc lịch sự như giữ cửa mở cho phái đẹp.
Theo cuộc thăm dó của Sky Data, hơn một nửa số người Anh được hỏi không thể phân biệt rõ hai thể loại này. Còn ở Nga thì chủ đề quấy rối vẫn còn nhiều điều mù mờ và bị xem xét bằng con mắt hoài nghi.
Dường như ở Nga, chuyện này liên quan đến vấn đề quyền thế, vấn đề gia trưởng.
Nữ doanh nhân Nga Yekaterina Inozemtseva chia sẻ: "Tôi quan sát thấy rằng khi sự độc lập của một phụ nữ tăng lên và cô mở doanh nghiệp riêng, mức độ bị quấy rối trong cuộc đời cô ấy bắt đầu giảm mạnh".
Năm 2018, Duma Quốc gia Nga đã bác bỏ một dự luật về bình đẳng giới. Dự luật này được đệ trình vào năm 2003 và việc xem xét mất tới... 15 năm!
Nữ nghị sĩ Nga Oksana Pushkina đã hứa hẹn sẽ đưa khái niệm "quấy rối" vào luật nhưng điều này cho tới nay vẫn chưa thành hiện thực.
Nguồn: kenh14.vn