Cộng đồng mạng đang riot cực mạnh khi một anh nghệ sĩ dùng AI vẽ tranh rồi... đoạt giải nhất luôn. Vậy giờ định nghĩa "nghệ thuật" là sao nè?
Tại triển lãm nghệ thuật bang Colorado dành cho các tác phẩm hội họa, một drama cực căng đã nổ ra. Theo nhận định của đám đông trong và ngoài cuộc, người chịu thiệt nhất chính là toàn bộ cộng đồng nghệ sĩ đang ngày đêm cày cuốc sáng tạo.
Anh Jason Allen - người vừa ẵm giải nhất cuộc thi - đã tạo ra tác phẩm của mình theo một cách... chẳng ai ngờ được. Anh dùng phần mềm MidJourney - một công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) vẽ tranh theo mô tả của người dùng - để tạo nên tác phẩm đoạt giải. Nhưng mà phải nói đỡ cho anh Allen chút, vì anh không có ý định "lén lút" chiếm giải bằng sự hỗ trợ từ AI đâu nhé!
Ngay từ khi nộp bài dự thi, Jason Allen đã thẳng thắn nói rõ mình sử dụng công cụ MidJourney để vẽ tranh, và anh đã bỏ ra nhiều tuần liền để research và hoàn thiện những từ khóa (thuật ngữ gọi là các "prompt") để máy tính cho ra tác phẩm cuối cùng. Không những thế, Allen còn dùng cả Photoshop để chỉnh sửa tranh nữa, rồi mới submit tới cuộc thi.
Nhưng suy cho cùng thì lời giải thích của Jason Allen không thể che lấp được sự thật tối thượng: sau khi được ban giám khảo đánh giá một cách kỹ lưỡng, tác phẩm tạo ra bởi một công cụ trí tuệ nhân tạo đã được rate cao hơn tất cả các bức tranh được vẽ bằng phương pháp truyền thống. Mind-blowing!
Thay vì cầm cọ hay dùng bảng vẽ kỹ thuật số, Jason Allen sử dụng MidJourney - công cụ AI vẽ tranh theo mô tả của con người đang làm náo loạn các cộng đồng yêu nghệ thuật. User chỉ cần nhập vào những từ khóa cụ thể, MidJourney sẽ lục tìm trong data khổng lồ những hình ảnh match với từ khóa đó, rồi thông qua một quy trình phức tạp của thuật toán máy tính, tác phẩm cuối cùng thành hình. Độ phức tạp, hay nói cách khác là các chi tiết trong tranh sẽ phụ thuộc vào số lượng từ khóa được nhập vào.
Bức tranh đoạt giải của Jason Allen có tên "Théâtre D'opéra Spatial", tạm dịch là "Không gian Nhà hát Thính phòng" đẹp xuất sắc luôn, và đã giành giải nhất trong hạng mục "tranh kỹ thuật số". Giống như mọi thành công gây tranh cãi khác từ xưa đến nay, thành tích của Jason Allen tạo ra hai làn sóng trái chiều, và trên mạng xã hội, những comment tiêu cực lây lan nhanh như virus vậy.
Lọc qua vô số những bình luận không hay ho, chúng ta có thể tóm gọn được ý chính của đám đông đang bất bình, và đồng thời hiểu được nỗi lo lắng của công chúng khi quy trình tự động hóa đang ngày càng xịn sò.
Việc một công cụ vẽ tranh vô tri vô giác giật giải từ tay những nghệ sĩ bằng xương bằng thịt tiếp tục khiến mọi người hoang mang về tương lai thất nghiệp. Hơn nữa, tự động hóa không còn đơn giản là những cỗ máy làm những công việc lặp đi lặp lại nhàm chán, mà giờ đã là những hệ thống AI giàu data đang từng bước tiến tới cảnh giới của "Sáng tác". Cá nhân đang làm mờ ranh giới giữa "người" và "máy" lại không hề lúng túng trước làn sóng chỉ trích dư luận.
"Tôi sẽ không xin lỗi đâu", anh Jason Allen khẳng định rất chắc nịch khi phỏng vấn với tờ New York Times. "Tôi đã giành giải nhất, và không phá vỡ bất cứ luật lệ nào cả". Đúng thật, Allen đã openly thừa nhận việc sử dụng công cụ AI khi nộp tác phẩm dự thi. Có hai vị giám khảo không hề biết MidJourney là cái gì, nhưng họ khẳng định vẫn sẽ trao giải cho Jason Allen ngay cả khi đã được giải thích về công cụ mới mẻ này.
"Khái niệm đạo đức không nằm ở công nghệ", anh Allen nói. "Nó nằm ở con người. Việc này sẽ không sớm dừng lại đâu. Nghệ thuật đã chết rồi anh bạn ơi. Game over. AI đã thắng. Con người đã thua". Phát ngôn gây sốc!
Những phát biểu mang tính đối đầu của Jason Allen không làm dịu được những cái đầu nóng đã đang bất bình về quy trình sáng tạo nghệ thuật. Nhưng mà phải hỏi lại, ranh giới của nghệ thuật là đâu, chẳng phải đó là cách mỗi người cảm nhận trước cái đẹp sao?
Quyền sáng tác, hay nói cách khác là hành động sáng tạo vốn dĩ thuộc về con người. Chắc chắn việc một cỗ máy tạo ra tác phẩm hội họa đoạt giải sẽ làm lung lay nhiều khái niệm kinh điển. Một trong những câu hỏi đầu tiên được đặt ra trong case này, là liệu có fair không khi mang công cụ siêu xịn ra để tranh giải trong cuộc thi giữa người với người?
Câu trả lời cho các vấn đề hóc búa sẽ dần dần lộ diện theo thời gian, và chúng ta - những người định nghĩa các sự vật, sự việc xung quanh mình - sẽ trực tiếp quyết định lối đi đúng đắn cho tương lai, nơi công nghệ đang len lỏi ngày một sâu vào đời sống hàng ngày.
Nguồn: kenh14.vn