TieuManHihi
New member
Trăng máu là một hiện tượng thiên văn siêu đỉnh luôn á! Nhưng mà bạn đã hiểu rõ về nó chưa nè? Và khi nào thì có thể ngắm được ở Việt Nam? Cùng tìm hiểu ngay thôi!
Chỉ mới hơn 10 năm trở lại đây thôi, Trăng máu đã trở thành một thuật ngữ hot rần rần. Vậy nó là hiện tượng gì mà hype thế? Và sao lại gọi là "máu" nghe rùng rợn vậy?
Thuật ngữ "Trăng máu" được dùng để chỉ "hiện tượng Nguyệt thực toàn phần" đó bạn ơi. Lúc đó, Mặt Trăng sẽ có màu đỏ au như máu nên mới được gọi là hiện tượng Trăng máu (hay Huyết Nguyệt) thế đấy.
Trước tiên phải nói rõ là Mặt Trăng không có màu gì cả nha. Nó sáng là do bề mặt phản xạ lại ánh sáng từ Mặt Trời thôi.
Khi hiện tượng Nguyệt thực toàn phần diễn ra, Mặt Trời, Trái Đất và Mặt Trăng cùng nằm trên một đường thẳng, trong đó Trái Đất sẽ nằm ở giữa, và che khuất ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến Mặt Trăng. Về lý thuyết thì lúc đó, Mặt Trăng sẽ tối thui luôn vì không có ánh sáng từ Mặt Trời chiếu đến.
Nhưng mà thực tế thì một số tia sáng từ Mặt Trời vẫn chiếu đến được Mặt Trăng một cách gián tiếp thông qua bầu khí quyển của Trái Đất, và phủ lên nó những ánh sáng màu đỏ, cam hoặc vàng đẹp mê ly.
Cụ thể là khi tia sáng Mặt trời đi qua bầu khí quyển của Trái Đất, một số màu trong quang phổ ánh sáng - những màu có bước sóng ngắn như màu xanh lam - bị lọc ra và tán xạ. Các màu có bước sóng dài như cam, đỏ đi xuyên qua bầu khí quyển, và bị khúc xạ tại rìa Trái Đất sẽ chiếu xuống bề mặt Mặt Trăng khiến nó có màu sắc này.
Tùy thuộc vào thành phần của khí quyển mà các màu sắc khác nhau của quang phổ ánh sáng bị lọc ra, nên Mặt Trăng cũng có thể trông như có màu vàng, cam hoặc nâu khi nguyệt thực toàn phần xảy ra nữa đó.
Hiện tượng Nguyệt thực toàn phần hay Trăng máu không phải là hiện tượng hiếm lắm đâu nha. Trung bình thì nó sẽ xảy ra theo chu kỳ 2,5 năm một lần.
Bên cạnh hiện tượng Trăng máu còn có một hiện tượng đặc biệt hơn nữa, gọi là Siêu Trăng máu. Vậy hiện tượng này là gì cơ?
Để hiểu về hiện tượng Siêu Trăng máu, trước hết phải tìm hiểu về hiện tượng Siêu Trăng đã.
Theo nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng, Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất theo một quỹ đạo có hình elip. Vì vậy, mỗi tháng, Mặt Trăng sẽ đi qua perigee (điểm gần Trái đất nhất) và apogee (điểm xa Trái đất nhất). Khi Mặt Trăng ở gần Trái Đất nhất, chúng ta sẽ thấy nó to hơn bình thường, nên được gọi là Siêu Trăng.
Siêu Trăng và Trăng máu là hai hiện tượng riêng biệt, không phải lúc nào cũng xảy ra cùng một lúc. Tuy nhiên, khi chúng xảy ra đồng thời thì chúng ta sẽ có hiện tượng Siêu Trăng máu - epic vãi!
Hiện tượng Siêu Trăng máu xảy ra gần nhất là vào ngày 26/05/2021. Siêu Trăng máu tiếp theo sẽ xảy ra vào ngày 08/10/2033.
Trong năm 2022, hiện tượng Nguyệt thực toàn phần hay Trăng máu sẽ xảy ra vào 2 thời điểm là ngày 16/05/2022 và ngày 08/11/2022.
Tuy nhiên, tại Việt Nam, chúng ta chỉ có thể quan sát được hiện tượng này vào ngày 08/11/2022. Và địa điểm quan sát rõ nhất là tại Hà Nội luôn nè!
Cụ thể, chúng ta có thể ngắm Trăng máu rõ nhất trong hơn 1 tiếng đồng hồ, từ 17 giờ 16 phút đến 18 giờ 41 phút.
Không giống như khi quan sát Nhật thực, bạn có thể quan sát Nguyệt thực toàn phần hay Trăng máu hoàn toàn bằng mắt thường mà không cần kính đặc biệt gì cả. Việc này hoàn toàn an toàn cho mắt vì bạn đang nhìn vào Mặt Trăng (ánh sáng Mặt Trời được phản xạ) chứ không phải nhìn trực tiếp vào ánh sáng Mặt Trời.
Ngoài ra, để quan sát rõ hơn thì bạn có thể sử dụng ống nhòm hoặc kính thiên văn nha.
Từ xa xưa, con người đã quan tâm đến sự vận động và biến chuyển của Mặt Trăng, Mặt Trời rồi. Và khi hiện tượng Trăng máu diễn ra, người xưa cũng có nhiều cách lý giải khác nhau lắm.
Trăng máu có ý nghĩa gì? Mỗi nền văn hóa và tôn giáo lại có cách giải thích khác nhau. Tuy nhiên, hầu hết chúng đều mang ý nghĩa tiêu cực lắm á!
Người Inca cổ đại giải thích hiện tượng này là do một con báo đốm tấn công và ăn thịt Mặt Trăng luôn á. Họ tin rằng con báo đốm sau đó sẽ chuyển sự chú ý sang Trái Đất, vì vậy mọi người sẽ hét lên, lắc giáo, bắt chó sủa và hú lên, hy vọng sẽ gây ra đủ tiếng ồn để xua đuổi con báo đốm.
Ở Lưỡng Hà cổ đại, người ta tin rằng "Trăng máu" là một sự đe dọa trực tiếp vào nhà vua. Do đó, vào ngày trước khi xảy ra hiện tượng này, họ sẽ đưa vị vua của họ đi ẩn náu và tìm một người khác để thay thế. Sau khi Nguyệt thực qua đi, vị vua đích thực sẽ quay trở lại còn người đóng thế sẽ biến mất một cách bí ẩn - drama thật!
Còn đối với người Hindu, Nguyệt thực là kết quả của việc quỷ Rahu uống thuốc trường sinh bất tử. Hai vị thần Mặt Trời và Mặt Trăng ngay lập tức chặt đầu Rahu, nhưng do đã được uống thuốc tiên nên đầu của Rahu vẫn bất tử. Để tìm cách trả thù, đầu của Rahu đuổi theo Mặt Trời và Mặt Trăng để nuốt chửng.
Ở Ấn Độ, nhiều người tin rằng nguyệt thực là điềm xấu. Thức ăn và nước uống sẽ được đậy kín trong thời gian này. Ngoài ra, họ cũng thực hiện các nghi lễ tẩy rửa. Đặc biệt, những phụ nữ mang thai được khuyên là không nên ăn và làm các công việc gia đình trong thời gian này để tránh ảnh hưởng đến thai nhi.
Còn theo Hồi giáo, Mặt Trời và Mặt Trăng tượng trưng cho sự tôn kính sâu sắc đối với thánh Allah. Vì vậy trong thời gian diễn ra nguyệt thực, những lời cầu nguyện đặc biệt được tụng niệm bao gồm cả Salat-al-khusuf, "lời cầu nguyện về nguyệt thực". Nó vừa cầu xin sự tha thứ vừa khẳng định lại sự vĩ đại của thánh Allah.
Cơ Đốc giáo thì gắn hiện tượng Nguyệt thực với cơn thịnh nộ của Chúa, và thường liên kết chúng với việc Chúa Giê-su bị đóng đinh.
Thực ra, thuật ngữ "Trăng máu" mới trở nên phổ biến vào năm 2013 sau khi cuốn sách "Bốn Mặt Trăng Máu" của bộ trưởng Cơ đốc giáo John Hagee được phát hành. Trong đó, ông truyền bá niềm tin về Ngày tận thế với sự kiện một chuỗi 4 lần Nguyệt thực toàn phần xảy ra liên tiếp trong hai năm 2014 - 2015.
Hagee cũng lưu ý rằng cả 4 lần đều rơi vào các ngày lễ của người Do Thái, điều này chỉ xảy ra 3 lần trước đây - mỗi lần dường như được đánh dấu bởi những sự kiện tồi tệ.
Rõ ràng niềm tin này đã được thực tế chứng minh là sai lầm rồi nhưng thuật ngữ "Trăng máu" vẫn được truyền thông sử dụng thường xuyên và trở thành một từ đồng nghĩa đáng lo ngại cho Nguyệt thực toàn phần luôn.
Vào năm 1504, trong chuyến đi xuyên Đại Tây Dương lần thứ 4 của mình, Christopher Columbus và đoàn thủy thủ của ông đã bị mắc cạn tại bờ biển phía bắc của Jamaica.
Lúc đầu, những người bản xứ Arawaks rất vui vẻ chào đón và cung cấp thức ăn cho họ để đổi lấy những món đồ lặt vặt. Tuy nhiên, sau đó, họ nhanh chóng mất dần hứng thú với những vị khách lạ mặt. Căng thẳng lên đến đỉnh điểm khi một nhóm thủy thủ đoàn của Columbus đánh nhau và giết một số người Arawaks.
Việc cung cấp thực phẩm đã chấm dứt hoàn toàn. Đối mặt với nạn đói (hoặc tệ hơn, một cái chết đau đớn dưới tay của những người bản địa), Columbus cần một cách để tự cứu lấy mình và thủy thủ đoàn. Và ông đã tìm thấy nó trong một niên giám thiên văn của nhà toán học người Đức Regiomontanus.
Regiomontanus - tên thật là Johannes Müller von Königsberg - đã qua đời hơn một phần tư thế kỷ trước đó, nhưng bản tóm tắt dữ liệu thiên văn của ông vẫn là cuốn sách quý giá của các nhà thám hiểm. Nó ghi lại những tính toán chính xác về chuyển động của Mặt Trời, Mặt Trăng và các hành tinh, cũng như Nhật thực, Nguyệt thực cho đến năm 1506.
Khi Columbus nhận ra rằng sẽ có Nguyệt thực toàn phần vào ngày 29/02/1504, ông biết chính xác mình phải làm gì. Vài ngày trước đó, ông đã hẹn gặp thủ lĩnh của người Arawaks. Columbus nói rằng vì họ từ chối cung cấp thức ăn cho người của ông, nên Chúa của ông rất tức giận, và ông có thể chứng minh điều đó. Chúa sẽ thể hiện sự phẫn nộ lên Mặt Trăng, biến nó thành màu đỏ như máu.
Nguồn: soha.vn