ChangAngel
New member
Giữa lúc xe điện đang "lên ngôi" thì một loạt câu hỏi "hại não" về trạm sạc và lưới điện cũng nổi lên, khiến các nhà sản xuất phải suy tính kỹ càng
Theo Fox Business, với chiến dịch kêu gọi xài xe điện (EV) cộng thêm loạt chính sách hỗ trợ khủng từ chính phủ các nước, kỷ nguyên vàng của xe xanh đang dần hiện hữu. Ngành này sẽ tiếp tục chứng kiến cuộc "đu trend" nóng bỏng tay từ nguồn cung lithium cho đến từng con chip nhỏ xíu để sản xuất pin xe.
Năm 2021, con số 6 triệu người đã "xuống tiền" mua xe điện. Dự kiến năm 2030 sẽ tăng thêm 70% và đến 2050 có thể đạt 100% khi xe xanh trở thành trend tiêu dùng mới xịn sò
Tuy nhiên, nhìn xa hơn một tí thì mục tiêu này hơi... "ảo" đấy! Nhiều câu hỏi đang được đặt ra về khả năng "kham" của hệ thống trạm sạc và lưới điện khi phục vụ thị trường xe EV. Bởi vì, ngày xưa để xây dựng cơ sở hạ tầng cho xe xăng và động cơ đốt trong người ta cũng phải mất cả 1 thế kỷ cơ mà
Thiếu trạm sạc điện trầm trọng nha ae
Theo các chuyên gia, số lượng trạm sạc xe điện công cộng hiện giờ khó lòng "cân" được nhu cầu của thị trường đang boom. Ước tính đến cuối thập kỷ này, thế giới cần thêm tận 40 triệu điểm sạc công cộng mới đủ để cân bằng cung-cầu. Số tiền đầu tư mỗi năm từ giờ đến 2030 rơi vào khoảng 90 tỷ USD luôn đó
Thậm chí nếu tốc độ chuyển đổi không nhanh như dự kiến, thế giới vẫn phải "rút hầu bao" ra khoản tiền khá khủng cho hạ tầng trạm sạc. Theo Bloomberg NEF, nếu doanh số xe điện năm 2040 chỉ bằng 1/3 so với 2030, các "ông lớn" vẫn phải chi khoảng 600 tỷ USD để đầu tư cho trạm sạc.
Thêm vào đó, ngoài việc có quá ít trạm sạc công cộng được lắp, công suất hoạt động cũng chưa "ổn". Theo Ủy ban Châu Âu, cứ 10 xe EV thì cần 1 trạm sạc. Nhưng thực tế theo khảo sát của Volkswagen, nhiều trạm sạc tại Trung Quốc thậm chí... không hoạt động luôn Trong số 1 triệu điểm sạc, chỉ 30-40% trạm hoạt động liên tục thôi.
Lý do một phần là do quá trình phê duyệt kéo dài "muôn thuở" giữa nhiều bên: nhà sản xuất, chính quyền địa phương và các nhà cung cấp dịch vụ trung gian.
Phạm vi và tính "sẵn sàng" của trạm sạc công cộng vì thế trở thành mối lo lắng cực lớn khi người ta mua xe EV. Trong cuộc khảo sát tháng 12 của AlixPartners tại 7 quốc gia chiếm 85% doanh số xe điện toàn cầu, giá xe điện chỉ đứng thứ 3 trong top 5 lý do người dân không muốn xài xe điện. 3 lý do còn lại đều liên quan đến... vấn đề pin sạc nè
Dù vậy, xe EV vẫn có vài "điểm cộng" đấy, kiểu như có thể sạc tại nhà hoặc chỗ làm nếu chủ xe tự mua thiết bị sạc. Tại Mỹ, 70% ngôi nhà có bãi đậu xe - nơi có thể lắp trạm sạc nhỏ. Ước tính năm 2020, trạm sạc tại nhà và nơi làm việc chiếm gần 3/4 tổng lượng điện sạc ở Mỹ.
Hiện sau 1 lần sạc, trung bình xe điện chạy được khoảng 400 km. Người Mỹ trung bình đi 50km một ngày. Nghĩa là 8 ngày sau mới cần sạc lại. Họ cũng có thể dùng ổ cắm chuyên dụng giá vài trăm USD (thường được chính phủ trợ cấp) để chi phí mỗi lần sạc là rẻ nhất.
Tuy nhiên, khi xe điện ngày càng phổ biến, chỉ sạc ở nhà thôi thì chưa đủ đâu. Tại Mỹ, châu Âu và Trung Quốc, nhu cầu trạm sạc pin công cộng dự kiến sẽ tăng nhanh lắm. Loại trạm sạc qua đêm được cho là sẽ phổ biến hơn so với trạm sạc tại trung tâm mua sắm, nhà hàng, rạp phim. Chi phí lắp đặt thường từ 2.000 đến 10.000 USD cho mỗi điểm sạc.
Các trạm sạc nhanh, giúp xe đi được thêm 100-130 km chỉ sau 20 phút cũng đóng vai trò super quan trọng, đặc biệt trên đường dài. Không ai muốn chờ lâu cả, nên nhu cầu loại sạc này cũng khủng lắm. Nhưng mà chi phí lắp đặt sạc nhanh lại "trời ơi" tốn kém, ít nhất 100.000 USD
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực xe điện, xu hướng mua xe EV và sạc pin hiện đang trong giai đoạn sơ khai, nên những lo lắng trên là chưa có cơ sở rõ ràng lắm. Dù vậy, việc cần chính xác bao nhiêu trạm sạc pin công cộng cho mỗi xe EV vẫn đang là câu hỏi "bỏ ngỏ" đây
Nút thắt ở mạng lưới điện quốc gia
Không chỉ trạm sạc, mạng lưới điện toàn cầu cũng là một "bài toán khó" lớn. Bởi việc lắp nhiều trạm sạc sẽ tăng áp lực lên lưới điện quốc gia, chưa kể những trạm sạc nhanh giúp người dùng không phải ngồi chờ hàng tiếng đồng hồ.
Theo Ryan Sitton, cựu cơ quan quản lý năng lượng Texas kiêm Giám đốc điều hành của Pinnacle Believability, xu hướng xe EV trên toàn quốc có thể tăng khoảng 30% nhu cầu đối với lưới điện quốc gia. Nhu cầu điện toàn cầu theo đó sẽ tăng gấp đôi luôn.
Đây là thách thức "không phải dạng vừa", nhất là khi một số quốc gia lớn như Trung Quốc còn đang phải giải quyết tình trạng thiếu điện trầm trọng. Từ cuối tháng 9, tình trạng cắt điện luân phiên ở Trung Quốc đã lan ra 1/2 đất nước. Nhiều nhà máy phải cắt giảm sản xuất, còn đời sống người dân bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thậm chí khủng hoảng điện còn có nguy cơ làm chậm quá trình phục hồi kinh tế và tạo thêm áp lực cho chuỗi cung ứng toàn cầu
Có thể nói, trong 10-15 năm tới, nhu cầu điện có thể tăng 20-30%. Việc đáp ứng nhu cầu này chỉ bằng năng lượng sạch có thể trở thành bài toán mà chính phủ các nước khó "giải" lắm đấy.
Tiềm năng phát triển vẫn "khủng" nha
Dù vậy, tiềm năng phát triển của trạm sạc pin xe điện vẫn rất lớn. Theo tờ Economist, hiện có 3 loại hình doanh nghiệp sắp thống trị lĩnh vực sạc điện toàn cầu.
Một là các nhà sản xuất EV tự cung cấp mạng lưới sạc điện, ví dụ như Tesla. Với hơn 25.000 trạm sạc nhanh Supercharger tại hơn 2.700 địa điểm trên khắp thế giới, mạng lưới sạc này đã mang lại lợi thế cực khủng cho gã khổng lồ xe điện. Thậm chí Tesla còn dùng tiêu chuẩn CCS tại châu Âu, cho phép nhiều ô tô của hãng khác có thể sạc tại các trạm mà không cần bộ chuyển đổi. Ngoài Tesla, BMW, Ford, Huyndai cũng đang mở rộng mạng lưới sạc của mình.
Thứ hai là các doanh nghiệp chuyên về sạc xe điện. Doanh thu những công ty này tương đối nhỏ, nhưng giá trị thị trường lại đang tăng vù vù. Được đánh giá cao nhất là ChargePoint với giá trị thị trường khoảng 7 tỷ USD. Công ty này kiểm soát 44% thị trường sạc công cộng tại Mỹ và đang mở rộng sang châu Âu. evBox, một công ty Hà Lan sở hữu 300.000 điểm sạc trên toàn cầu cũng được đánh giá cao.
Thứ ba là các công ty năng lượng. Lo ngại việc kinh doanh xăng dầu thua lỗ do ảnh hưởng của lệnh hạn chế đi lại, các doanh nghiệp này dần "lấn sân" sang thị trường trạm sạc, điển hình là công ty dầu khí Royal Dutch Shell. Công ty này hiện đang lên kế hoạch triển khai 500.000 điểm sạc pin xe điện trên khắp thế giới vào năm 2025.
Hiện chính phủ các nước cũng đang "hăng hái" thúc đẩy tiêu thụ xe điện. Luật cơ sở hạ tầng mới của Mỹ dành tới 7,5 tỷ USD để lắp 500.000 trạm sạc pin công cộng vào năm 2030. Vương quốc Anh mới đây cũng yêu cầu nhiều hộ gia đình và điểm bán lẻ phải có trạm sạc riêng cho xe điện.
Trung Quốc hiện là một trong những quốc gia đi đầu trong lĩnh vực phát triển xe điện, coi trọng việc chuyển đổi điện khí hóa và nhận được nhiều hỗ trợ từ chính phủ. Mạng lưới sạc tại quốc gia này đã cho thấy sự tăng trưởng "đỉnh của chóp" với nhiều công nghệ tiên tiến khác. Theo báo cáo từ The People's Daily, dữ liệu từ Liên minh xúc tiến cơ sở hạ tầng sạc xe điện cho thấy Trung Quốc hiện cung cấp 2,22 triệu trạm sạc EV trên khắp đất nước, tăng hơn gấp đôi kể từ năm 2020.
Nguồn: soha.vn