Nhắc đến lễ hội đèn trời là nhiều người nghĩ ngay đến Chiang Mai, nhưng mà ngay tại miền Tây Nam Bộ mình, cứ đến rằm tháng 10 âm lịch là có một đêm trăng chill phết luôn nha! Dưới vầng trăng tròn như đĩa, đồng bào Khmer thả những ngọn đèn lung linh xuống mặt nước, gửi theo lời cầu nguyện mưa thuận gió hòa đầy xúc động
Ban ngày thì sôi động với hình ảnh những chiếc thuyền gỗ nặng cả 4 tấn (bạn đọc không nhầm đâu, 4 TẤN luôn!) lao vút trên mặt sông, mỗi chiếc chở đến 60 tay chèo. Nhưng khi đêm về, chính những con người ấy lại thành kính quỳ trước mâm lễ trong sân chùa, người lớn đút từng miếng cốm dẹp vào miệng trẻ nhỏ rồi ân cần hỏi các em ước điều gì. Đó chính là lễ Ok Om Bok siêu trứ danh của đồng bào Khmer, cách TP.HCM chừng 130 km thôi nha!
Ban ngày chanh sả với những chiếc ghe khổng lồ 4 tấn
Vào ban ngày thì không khí rộn ràng nhất phải kể đến cuộc đua ghe ngo - hoạt động thu hút đông nhất luôn. Nhưng đây không chỉ đơn thuần là đua tốc độ đâu nha! Theo các nhà nghiên cứu thì hoạt động này còn mang ý nghĩa đưa tiễn và tạ ơn thần Nước sau một năm mùa màng bội thu cực ý nghĩa
Chiếc ghe đã khiến người xem phải trầm trồ rồi, chưa cần đua đã impressive lắm rồi. Ghe ngo của nam thường dài từ 28-30m, có tài liệu ghi nhận dao động từ 20-35m luôn, chiều ngang khoảng 1-1,2m, đủ sức chở từ 40 đến 60 người một lúc!
Nhưng con số đáng nể nhất lại nằm ở cách làm ra nó. Ghe được đóng hoàn toàn bằng gỗ sao xịn sò. Phần thân ghép từ 5 miếng gỗ dài 15m, hai đầu ghe là hai khối gỗ nguyên, mỗi khối dài 7,5m. Một nghệ nhân chính cùng hai người thợ giỏi phải mất hơn một tháng mới đóng xong một chiếc, tốn khoảng 200 triệu đồng luôn á! Sau khi hoàn thiện thì mỗi chiếc ghe nặng khoảng 4 tấn
4 tấn gỗ đó không thuộc về một cá nhân nào hết nha. Với người Khmer thì ghe ngo đại diện cho cả phum sóc (làng xóm ấy), được cất giữ cẩn thận ở chùa và chỉ đem ra đua trong những ngày lễ quan trọng. Các ngôi chùa phải chuẩn bị từ cả tháng trước bằng cách tuyển chọn những tay chèo khỏe nhất và cho tập luyện kỹ lưỡng cực kỳ
Xen giữa những hiệp đua căng thẳng còn có trò kéo co, đập nồi, đẩy gậy, đi cà kheo kết hợp bóng chuyền thanh niên dân tộc, cùng khu hội chợ đặc sản Khmer vô cùng náo nhiệt nữa nha!
Khi đêm xuống là lúc nghi thức xúc động nhất bắt đầu
Khoảnh khắc thiêng liêng nhất chỉ thực sự đến khi trăng lên cao và sáng rõ. Bà con phum sóc cùng nhau tập trung ở sân chùa để quỳ trước mâm lễ có cốm dẹp cùng các loại nông sản, vị chủ lễ thắp hương và đọc lời khấn tạ ơn.
Sau đó là một nghi thức mà ai chứng kiến cũng khắc cốt ghi tâm luôn á! Người lớn sẽ ân cần đút từng miếng cốm dẹp vào miệng trẻ nhỏ và hỏi các em có ước muốn gì, với niềm tin mãnh liệt rằng những điều ước ấy sẽ được thần linh phù hộ. Xúc động phết đúng không nàoooo
Chính nghi thức này đã tạo nên tên gọi của cả lễ hội đó! Ok Om Bok thường được gọi là lễ cúng Trăng, nhưng cái tên Khmer của nó lại giản dị hơn nhiều. Trong tiếng Khmer, "Ok" nghĩa là đút, còn "Om Bok" nghĩa là cốm dẹp, nên tên lễ hội có thể hiểu đơn giản là hành động đưa cốm dẹp vào miệng thôi!
Tại sao lại chọn rằm tháng 10?
Lễ hội bắt nguồn từ tín ngưỡng thờ Thần Mặt Trăng. Với một dân tộc sống chủ yếu bằng nghề nông thì Mặt Trăng là vị thần điều hòa thời tiết và che chở mùa màng, nên họ quan niệm rằng mưa gió thuận hòa thì lúa mới đầy kho.
Đêm rằm tháng 10 là lúc mùa mưa khép lại, gió Đông Bắc đưa chút se lạnh về và mùa thu hoạch chính thức bắt đầu. Người dân thành kính dâng nông sản mới để tạ ơn trời đất, thần linh và Mặt Trăng, cầu cho năm sau no đủ và bình an
Ok Om Bok là một trong ba lễ hội lớn nhất của người Khmer cùng với Chôl Chnam Thmây (Tết năm mới) và Sen Dolta (lễ báo hiếu tổ tiên). Lễ hội được tổ chức ở nhiều tỉnh như Sóc Trăng, Kiên Giang, Bạc Liêu, Cần Thơ, An Giang, nhưng Trà Vinh mới là nơi đông vui và trọn vẹn nhất, đặc biệt là quanh khu danh thắng Ao Bà Om. Lễ hội này đã vinh dự được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2014 nha!
Cảnh hoa đăng lung linh trên Ao Bà Om đỉnh của chóp ️
Khi trời về khuya hơn thì mọi ánh nhìn đều đổ về Ao Bà Om. Theo quan niệm dân gian thì đèn gió bay lên sẽ mang ước nguyện của con người đến Thần Mặt Trăng. Nghi thức này từng được yêu thích đến mức trong một khảo sát, có khoảng 19,8% du khách chọn thả đèn gió là điều họ thích nhất luôn!
Tuy nhiên vài sự cố cháy nổ những năm gần đây đã khiến hoạt động này bị hạn chế vì yếu tố an toàn chung rồi Hình ảnh đặc trưng của lễ hội bây giờ là hoa đăng với hàng ngàn ánh nến lung linh trôi trên mặt ao phẳng lặng, giữa bóng sao và dầu cổ thụ hàng trăm năm tuổi - cũng đẹp mê ly luôn nha! Việc có được thả đèn gió hay không sẽ hoàn toàn do ban tổ chức và chính quyền địa phương quyết định theo từng năm, nên bạn tuyệt đối đừng tự mang đèn tới thả nha!
Note kỹ lịch trình năm nay đi thôiii
Mùa lễ hội năm 2026 đã có lịch trình cụ thể rồi nè! Tuần lễ Văn hóa Thể thao và Du lịch chào mừng Lễ hội Ok Om Bok sẽ diễn ra từ ngày 18-24/11 tại tỉnh Vĩnh Long, và đêm lễ hội dự kiến bắt đầu lúc 19h ngày 24/11 tại Khu di tích Ao Bà Om. Chương trình sẽ bao gồm nghi thức cúng trăng, màn diễu hành của các chùa quanh ao, kết hợp thả hoa đăng và đèn nước cực chill
Sau đợt sáp nhập tỉnh thì Trà Vinh hiện thuộc Vĩnh Long nên khi tra cứu bạn nên tìm cả hai tên để tránh nhầm lẫn nha! Lịch giải đua ghe ngo thường chỉ được công bố sát ngày, nên nếu muốn xem đúng phần đua thì bạn cần theo dõi kỹ thông báo của ban tổ chức. Nhìn lại năm 2025 thì giải mở rộng đã diễn ra trên sông Long Bình vào ngày 3-4/11 luôn!
Một hành trình hợp lý thường kéo dài 2-3 ngày. Ngày đầu bạn có thể dạo Ao Bà Om, chùa Âng và Bảo tàng Văn hóa Khmer, buổi tối dự đêm hội và xem thả hoa đăng. Ngày thứ hai dành cho lễ hội đua ghe ngo và tham quan chùa Hang, chùa Cò cùng các món địa phương như bánh ống (phải thử nha!). Nếu còn thời gian thì ngày thứ ba bạn có thể ra Cồn Chim hoặc biển Ba Động chill thêm
Nguồn: kenh14.vn