Rụng tóc có thể là tác dụng phụ của hóa trị, liệu pháp nhắm đích, xạ trị và ghép tế bào gốc bởi chúng làm tổn thương các tế bào giúp mọc tóc.
Rụng lông, tóc là hiện tượng có thể xảy ra khắp cơ thể luôn, từ đầu, mặt, tay, chân, nách cho đến vùng mu. Tóc có thể rụng toàn bộ, từ từ, hoặc từng phần một, hoặc mỏng và thưa dần. Đôi khi bạn còn không nhận ra khiến tóc trở nên thô và khô hơn bình thường. Rụng tóc là triệu chứng liên quan đến điều trị ung thư nhưng thường chỉ tạm thời thôi! Đa số trường hợp, tóc sẽ mọc trở lại. Tuy hiếm, nhưng cũng có khả năng tóc thưa không hồi phục.
Tóc rụng vì đâu nhỉ?
Hóa trị: Không phải thuốc hóa trị nào cũng làm tóc rụng đâu nha. Những loại thuốc sau thường gây rụng hoặc thưa tóc:
• Altretamine (Hexalen)
• Carboplatin (Paraplatin)
• Cisplatin (Platinol)
• Cyclophosphamide (Neosar)
• Docetaxel (Taxotere)
• Doxorubicin (Adriamycin, Doxil)
• Epirubicin (Ellence)
• Fluorouracil (5-FU)
• Gemcitabine (Gemzar)
• Idarubicin (Idamycin)
• Ifosfamide (Ifex)
• Paclitaxel
• Vincristine (Marqibo, Vincasar)
• Vinorelbine (Alocrest, Navelbine)
Bệnh nhân nên trao đổi với bác sĩ trước khi thực hiện hóa trị, liệu pháp nhắm đích hay xạ trị để tìm hiểu xem mình có khả năng bị rụng tóc không nhé!
Dưới đây là một vài vấn đề bạn có thể muốn thảo luận về chứng rụng tóc do hóa trị:
1. Khi nào tóc bắt đầu rụng?
Tóc thường không rụng ngay lập tức đâu mà đa phần sẽ rụng sau vài tuần hoặc vài chu kỳ điều trị. Sau đó, tóc rụng có xu hướng tăng dần khi đã điều trị được 1 đến 2 tháng.
2. Tóc sẽ rụng bao nhiêu?
Lượng tóc rụng thay đổi tùy người nha. Ngay cả những người dùng cùng loại thuốc để trị cùng loại ung thư thì hiện tượng rụng tóc cũng khác nhau. Lượng tóc rụng cũng tùy thuộc vào loại và liều thuốc, vào việc bạn dùng thuốc viên, thuốc tiêm vào mạch máu hay thuốc ngoài da.
3. Khi nào tóc mọc trở lại?
Tóc sẽ bắt đầu mọc trong khoảng từ 1 đến 3 tháng sau khi hóa trị kết thúc. Thông thường sẽ mất từ 6 đến 12 tháng để tóc bạn mọc lại hoàn toàn. Khi tóc mới mọc, sợi tóc có thể mỏng hơn hoặc thô ráp hơn. Màu tóc mới có thể khác lúc trước đấy. Tóc thường sẽ trở lại bình thường sau vài năm.
Xạ trị: Xạ trị chỉ ảnh hưởng lên phần lông tóc bị chiếu tia xạ thôi. Ví dụ, nếu chiếu xạ vào vùng chậu, bạn có thể rụng lông vùng mu. Lông tóc rụng phụ thuộc vào liều và phương thức xạ trị. Chúng thường mọc lại ở những vùng được chiếu xạ sau vài tháng.
Tuy nhiên, lông tóc có thể mỏng hơn hoặc tạo cảm giác khác lúc trước. Với liều xạ trị rất cao, lông tóc có thể không mọc trở lại luôn.
Liệu pháp nhắm đích: Liệu pháp nhắm đích không gây rụng tóc hoàn toàn. Tuy nhiên, những loại thuốc sau có thể làm tóc thưa hoặc trở nên xoăn hay khô hơn bình thường:
• Afatinib (Gilotrif)
• Cetuximab (Erbitux)
• Dabrafenib (Tafinlar)
• Dasatinib (Sprycel)
• Erlotinib (Tarceva)
• Ibrutinib (Imbruvica)
• Imatinib (Gleevec, Glivec)
• Nilotinib (Tasigna)
• Panitumumab (Vectibix)
• Sonidegib (Odomzo)
• Sorafenib (Nexavar)
• Trametinib (Mekinist)
• Vemurafenib (Zelboraf)
• Vismodegib (Erivedge)
Liệu pháp hormone: Một số ít bệnh nhân điều trị theo liệu pháp hormone có thể bị thưa tóc đáng kể. Tóc bắt đầu thưa từ vài tháng đến vài năm sau khi bắt đầu dùng các thuốc như tamoxifen (Nolvadex), anastrozole (Arimidex), letrozole (Femara), fulvestrant (Faslodex), và octreotide (Sandostatin). Tuy nhiên, liệu pháp hormone thường không gây rụng tóc hoàn toàn.
Tóc ngắn làm tóc trông dày hơn đấy!
Biết cách kiểm soát tóc rụng trước, trong và sau điều trị có thể giúp bạn thích nghi với tác dụng phụ này. Đối với nhiều người, tóc rụng do điều trị ung thư không chỉ là thay đổi về vẻ ngoài. Rụng tóc có thể là một trải nghiệm thử thách về tinh thần làm ảnh hưởng đến hình ảnh bản thân và chất lượng cuộc sống.
Nói chuyện với một nhà tư vấn, một người có trải nghiệm tương tự, gia đình hay bạn bè về cảm giác liên quan đến tóc rụng có thể giúp bạn thoải mái hơn đấy. Trao đổi trước với gia đình và bạn bè, đặc biệt là trẻ nhỏ, về khả năng rụng tóc trước khi nó xảy ra cũng rất hữu ích. Biết trước những thay đổi hình dạng bên ngoài có thể giúp các bé giảm lo lắng và sợ hãi.
Một vài người khuyên cắt ngắn tóc trước khi bắt đầu điều trị. Kiểu tóc ngắn có thể làm cho tóc bạn trông dày hơn và có thể làm tóc rụng bớt vẻ trầm trọng. Khi tóc bắt đầu mọc trở lại sau đó cũng sẽ mất ít thời gian hơn để có lại kiểu tóc ngắn cũ. Để tóc mọc thành kiểu quen thuộc có thể giúp bạn làm quen và tiếp tục cuộc sống sau điều trị.
Liệu pháp mũ lạnh (Cold cap therapy): Đội mũ hoặc đồ phủ đầu với túi lạnh trước, trong và sau hóa trị có thể giúp ngăn rụng tóc do thuốc tiêm tĩnh mạch. Hơi lạnh làm co các mạch máu trên da đầu qua đó làm ít thuốc đến được chân tóc hơn.
Mũ lạnh thường có sẵn để thuê trên mạng trong suốt quá trình điều trị. Hãy trao đổi với đội ngũ chăm sóc y tế để biết cách này có hiệu quả với mình không nhé!
Thuốc: Một loại thuốc bôi bán không cần toa như minoxidil có thể hữu ích để chữa chứng thưa tóc do liệu pháp hormone hay nhắm đích. Nó còn có thể giúp ích cho những bệnh nhân không mọc lại tóc hoàn toàn sau hóa trị, ghép tế bào gốc hay xạ trị.
Đôi khi, thuốc uống như spironolactone (Aldactone) hoặc finasteride (Propecia, Proscar) có thể cải thiện mọc tóc trong những tình huống này.
Chăm sóc tóc và da đầu: Những lời khuyên sau có thể giúp bạn chăm sóc tóc và da đầu trong quá trình điều trị ung thư và sau khi tóc bắt đầu mọc lại:
• Lựa chọn loại dầu gội nhẹ không chứa nước hoa để làm sạch tóc.
• Cân nhắc không gội mỗi ngày, và không kỳ cọ mạnh tay.
• Làm khô tóc bằng cách thấm nhẹ để tránh hư tóc.
• Chọn bàn chải tóc mềm hoặc lược thưa răng và tạo kiểu tóc nhẹ nhàng.
• Dùng phương tiện chống nắng cho da đầu khi ra ngoài trời, ví dụ như bôi kem chống nắng, đội mũ hay khăn choàng.
• Che đầu trong những tháng lạnh để giữ nhiệt cho cơ thể.
• Tránh sấy tóc ở nhiệt độ cao hay kéo tóc.
• Tránh làm duỗi hay xoăn tóc bằng sản phẩm hóa chất.
• Tránh nhuộm tóc có hay không kèm biện pháp tẩy màu tóc (nhuộm vĩnh viễn hay bán vĩnh viễn) ít nhất ba tháng sau điều trị.
• Chọn bao gối mềm, dễ chịu.
• Trao đổi với đội ngũ chăm sóc trước khi dùng bất kỳ loại kem mọc tóc nào.
• Trao đổi với đội ngũ chăm sóc trước khi dùng vitamin B biotin.
Tóc giả cũng là lựa chọn tuyệt vời đấy!
• Thử tìm một nơi chuyên bán tóc giả được thiết kế cho bệnh nhân ung thư.
• Có nhiều loại tóc giả lắm. Nếu bạn muốn mẫu tóc giả trông giống như tóc của mình, thì nên chọn mua trước khi tóc bắt đầu rụng. Cách này sẽ giúp chọn được mẫu tóc giả giống với màu và kiểu tóc của bạn nhất.
• Chỉnh bộ tóc giả ở tiệm sao cho vừa khít, tránh gây kích ứng da đầu.
Tài liệu tham khảo:
1. http://www.cancer.net/navigating-cancer-care/side-effects/hair-loss-or-alopecia
2. Rugo HS, Klein P, Melin SA, Hurvitz SA, Melisko ME, Moore A, Park G, Mitchel J, Bågeman E, D'Agostino RB, Ver Hoeve ES, Esserman L, Cigler T. Association Between Use of a Scalp Cooling Device and Alopecia After Chemotherapy for Breast Cancer. JAMA. 2017;317(6):606-614. doi:10.1001/jama.2016.21038
Nguồn: soha.vn