Tìm ra nhiễm sắc thể giới tính siêu cổ đại 248 triệu năm ở bạch tuộc - tới giờ mới biết!

Các nhà khoa học vừa "flex" thành tựu khủng: tìm ra nhiễm sắc thể giới tính lâu đời nhất từng được biết đến ở bạch tuộc và mực, từ 455 triệu đến 248 triệu năm trước luôn á! Sớm hơn kỷ lục cũ tới 180 triệu năm nha các bạn ơi

c546e6222f3a2897decb.jpg


Phát hiện này cho thấy bạch tuộc và mực có thể là những "OG" (original gangster) đầu tiên biết dùng bản thiết kế di truyền để xác định giới tính, thay vì phải nhờ cậy môi trường bên ngoài.

Nói về nhiễm sắc thể giới tính thì hẳn ai cũng biết rồi đúng không? Ở người mình có X và Y. Nam giới thường có XY, nữ giới có XX (có vài biến thể kiểu XXX hay XXY nhưng không ảnh hưởng nhiều lắm).

Trước giờ, các nhà khoa học vẫn "đang nhầm" không biết động vật thân mềm như mực và bạch tuộc có dùng nhiễm sắc thể để quyết định giới tính không. Vì sao ư? Vì lũ này có cả tá cách sinh sản khác nhau luôn, có loài lưỡng tính, có loài còn đổi giới tính theo thời gian cơ

Bạch tuộc thì chỉ có một giới tính thôi, nhưng mà là gen hay môi trường quyết định thì vẫn là "ẩn số". Giống như một số loài bò sát và cá, nhiệt độ có thể quyết định con nó sẽ là đực hay cái ấy.

Năm 2015, lần đầu tiên các nhà nghiên cứu hoàn thành trình tự gen đầy đủ của loài cephalopod - cụ thể là bạch tuộc hai đốm California (Octopus bimaculoides). Nhưng bằng chứng này vẫn chưa "chắc cú" lắm, nên team của Andrew Kern ở Đại học Oregon quyết định làm lại cho chuẩn xác hơn.

Plot twist: họ phát hiện nhiễm sắc thể số 17 ít gen hơn hẳn các nhiễm sắc thể khác ở con cái. Khi so sánh với con đực trước đó thì nhiễm sắc thể 17 của nó lại bình thường phết

Đây chính là "hint" cho thấy nhiễm sắc thể 17 có liên quan đến sự khác biệt giới tính! Để chắc chắn, team nghiên cứu giải trình tự thêm 4 con bạch tuộc nữa (2 đực 2 cái) và confirm: con cái chỉ có 1 bản sao nhiễm sắc thể 17, con đực có 2. Vậy là bạch tuộc không dùng hệ thống XY/XX như người mà dùng ZZ/Z0 nha!

Các nhà nghiên cứu viết: "Đây là khoảng thời gian dài đáng kinh ngạc để một nhiễm sắc thể giới tính được bảo tồn"

Trước nghiên cứu này, kỷ lục thuộc về cá tầm với nhiễm sắc thể giới tính khoảng 180 triệu năm tuổi thôi, theo Nature News.

7d70f618652ee1c793d0.jpg


Nguồn: soha.vn
 
Back
Top