KiMoon1028
New member
Tưởng đâu chỉ là app xem clip chill chill, nhưng hóa ra TikTok đang âm thầm "nhồi sọ" giới trẻ theo một cách mà bạn không ngờ tới đấy!
Với gần 45 triệu người dùng tại Việt Nam, TikTok đang là một trong những "ông trùm" mạng xã hội được giới trẻ yêu thích nhất. Theo ông Lê Quang Tự Do - Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ TT&TT), trước đây app này toàn nội dung giải trí thuần túy thôi. Nhưng từ năm 2022 đến giờ, mọi thứ bắt đầu "sai sai": xuất hiện nhiều content chống phá Đảng, Nhà nước, fake news tung hoành gây thiệt hại kinh tế và bất ổn xã hội. Thêm nữa là các trend xấu, phản cảm khiến giới trẻ bắt chước theo, làm lệch lạc nhận thức, lối sống và băng hoại giá trị văn hóa dân tộc luôn.
PGS.TS Nguyễn Văn Dững, giảng viên cao cấp tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền thuộc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đã có buổi trò chuyện với VTC News về vấn đề "nóng hổi" này.
App hot nhất nhưng lại "toxic" nhất?
Thực ra TikTok đã có từ lâu rồi và phổ biến ở nhiều quốc gia với tốc độ tăng trưởng "chóng mặt" luôn á. Mỗi quốc gia lại có những mục đích chính trị, chiến lược khác nhau khi xây dựng mạng xã hội này đấy.
Mỗi nền tảng mạng xã hội đều phát triển với mục đích riêng. Facebook hay Twitter thì focus vào kết nối và hình thành lực lượng xã hội, thu thập thông tin cá nhân phục vụ đủ thứ mục tiêu. Đồng thời tạo hệ dữ liệu để kinh doanh - trực tiếp là quảng cáo, PR; gián tiếp là bán data cho các công ty khác để nghiên cứu chiến lược phát triển khách hàng, thị trường...
Còn TikTok thì ngoài những mục đích kia ra, nó còn có "mục đích ẩn" đằng sau mà mức độ "toxic" thì phải tùy góc nhìn, tùy tầm hiểu biết văn hóa mới thấy được.
Ví dụ nhé, giới trẻ thường ít người thấy nội dung TikTok là xấu độc vì họ thấy vui, nhí nhảnh, sinh động và nhất là được tham gia, được nổi tiếng, được kiếm tiền nên họ không thấy điều gì xấu cả. Thậm chí có ý kiến cho rằng không nên "drama hóa" vấn đề nữa...
Nhưng với những người quản trị quốc gia, những người có hiểu biết và tầm nhìn về văn hóa - chính trị thì mới nhận ra mục đích xấu của app này: nhằm sai khiến giới trẻ vì mục đích chính trị, văn hóa để từng bước xâm lăng văn hóa, xâm lăng chính trị và dễ dẫn đến thao túng không gian mạng quốc gia...
Mức độ "toxic" của TikTok rất khó cảm nhận vì nó không thể hiện ngay mà cần phân tích về các tầng nấc văn hóa, giá trị mới thấy tác hại lâu dài. Giống như hóa chất độc hại trong thực phẩm vậy, người dùng không "lăn đùng ra" chết ngay mà ngấm dần rồi phát sinh bệnh tật, hủy hoại dần nguồn nhân lực quốc gia đấy.
TikTok vào Việt Nam từ lâu nhưng đến giờ khi thấy các sai phạm về bản quyền, xuyên tạc chính trị, nội dung xấu độc tràn lan, chúng ta mới phải lên tiếng cảnh báo.
"Chỉ là app vui thôi mà" - Suy nghĩ nguy hiểm!
Người dùng thấy hay, vui, thấy tiện lợi, thậm chí được hướng dẫn tham gia, làm quen với công nghệ. Nhưng đằng sau đó, tác hại có thể chưa thấy rõ ngay nhưng nó đang tác động vào lối sống giới trẻ và quan niệm hệ giá trị văn hóa nền tảng, trước hết là lối sống. Đó mới là điều đáng lo!
Vấn đề này đòi hỏi tầm nhìn của nhà quản trị, tầm nhìn của nhà quản lý văn hóa – chính trị cần đi trước, nhìn xa để từ đó thiết kế chính sách phù hợp.
TikTok "hack não" giới trẻ như thế nào?
Trong cuộc sống cũng như trong công việc hay khoa học, con người quan niệm thế nào thì sẽ hành xử như vậy. Quan niệm là nhận thức, hành xử là kỹ năng. Nhận thức được hình thành trên nền tảng kiến thức, hiểu biết. Do đó, muốn cập nhật kiến thức, mở mang hiểu biết để có nhận thức đúng thì cần cập nhật thông tin, kiến thức đa chiều.
TikTok có thể thực hiện cả chu trình: đi từ kỹ năng, lôi kéo người dùng, làm giới trẻ yêu thích bằng cách ứng dụng tính năng công nghệ năng động, cập nhật, hiện đại trong thiết kế thông điệp truyền thông; rồi dùng nội dung, hướng đi của những thông điệp này tác động vào nhận thức giới trẻ và những người mê công nghệ mới.
TikTok nghiên cứu tâm lý xã hội, tâm lý đám đông, tâm lý giới trẻ và hành vi con người rất kỹ càng. Nền tảng này đưa ra những "phép thử", đánh giá, khảo sát để thăm dò nhu cầu và thị hiếu thông tin, đo lường sở thích, mức độ... của công chúng, rồi đưa ra những thông điệp, hình ảnh với mức độ tăng dần đều và lan tỏa. Từ đó, dẫn dắt, làm thay đổi nhận thức của người dùng một cách âm thầm, nhẹ nhàng, mượt mà. Người dùng đi theo một cách tự giác, tự nguyện, thậm chí thích thú vì nó sinh động, đời thường...
Có thể nói, đây là cách thức tác động cực kỳ hiệu quả vào nhận thức, lối sống, đạo đức của giới trẻ thông qua trò chơi công nghệ. Chỉ từ những video clip giải trí thú vị nhưng tác động, hệ lụy mà nó để lại cho người dùng, đặc biệt là giới trẻ rất sâu xa và nguy hiểm đấy!
6 sai phạm của TikTok: Không phải chuyện nhỏ!
Mới đây, Bộ TT&TT đã công bố 6 sai phạm của TikTok tại Việt Nam và sẽ tiến hành thanh tra toàn diện nền tảng này.
Nếu nhìn vào lợi ích quốc gia, nhất là vấn đề giáo dục đạo đức, lối sống, tư tưởng – chính trị cho giới trẻ thì những sai phạm của TikTok là vấn đề cực kỳ nghiêm trọng. TikTok dùng ngay chính không gian mạng của chúng ta - tức là "đất" của chúng ta - để thao túng nhận thức của giới trẻ, làm lệch lạc nhận thức giá trị, đặc biệt nhận thức sai về lịch sử, giá trị, giáo dục, văn hóa; từ đó dần dần thay đổi nhận thức về chủ quyền quốc gia và trách nhiệm công dân... Hiểu biết sai dẫn đến nhận thức sai lệch, khiến quan niệm giá trị lệch lạc; từ đó thay đổi hành vi, lối sống theo hướng tiêu cực để phục vụ mục đích của họ.
Nhìn rộng hơn, đặt trong bối cảnh bùng nổ thông tin trên mạng xã hội, liên quan đến vấn đề an ninh mạng quốc gia, an ninh chính trị trong công nghệ 4.0 thì đây còn là cuộc chiến tranh phi truyền thống. Nếu không sớm quyết liệt ngăn chặn, chúng ta sẽ mất đi chủ quyền trên không gian mạng và không chỉ trên không gian mạng - chúng ta sẽ dần mất đi hệ giá trị được xây dựng nhiều năm qua, xa rời những giá trị mà chúng ta cần hướng tới. Một khi giới trẻ dần quên đi lịch sử, dần xa truyền thống và mất phương hướng trong hiện tại thì sẽ bị thế lực khác thao túng, dẫn dắt...
Cấm luôn hay để yên? Đây là câu hỏi!
Các biện pháp mạnh tay là rất cần thiết, nếu có thể cấm ngay thì tốt nhất. Tuy nhiên, dựa trên tình hình thực tế, muốn cấm TikTok hoạt động tại Việt Nam phải làm từng bước.
Trước mắt, cần có sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị; trước hết là các cơ quan như Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ TT&TT, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, hệ thống nhà trường cùng các cơ quan báo chí – truyền thông.
Cùng với đó, chúng ta cần xây dựng được nền tảng công nghệ, mạng xã hội của riêng mình. Trong cuộc cách mạng 4.0, chúng ta cần phát triển nền tảng công nghệ của mình, không thể cứ lệ thuộc vào các quốc gia có nền tảng công nghệ phát triển. Không có nền tảng công nghệ, không làm chủ được công nghệ quốc gia thì sẽ dẫn đến nhiều bất cập.
Để nâng cao nhận thức của xã hội, nhất là giới trẻ, cần có góp sức của các cơ quan truyền thông, đẩy mạnh chiến dịch truyền thông trong toàn cộng đồng, gia đình, nhà trường, phân tích cho giới trẻ hiểu thì mới có khả năng tự bảo vệ mình. Sau đó là các tổ chức chính trị xã hội, đặc biệt là Đoàn Thanh niên cùng các doanh nghiệp.
Tất cả phải cùng vào cuộc thì mới có thể đấu tranh và ngăn chặn được cuộc xâm lăng sức mạnh mềm đang diễn ra, ảnh hưởng tiêu cực đến lợi ích quốc gia, đến tương lai phát triển.
> TikTok hay các mạng xã hội là bề mặt của cuộc chiến công nghệ; bên trong là cuộc chiến phức hợp, mà rõ nhất là cuộc chiến hệ giá trị, cuộc chiến chủ quyền quốc gia trên không gian mạng.
>
> PGS.TS Nguyễn Văn Dững, Giảng viên cao cấp Học viện Báo chí và Tuyên truyền
Các nước khác làm gì với TikTok?
Thế kỷ XXI là cuộc chơi công nghệ của cách mạng 5G, Big Data. Nhiều nước phương Tây có thế mạnh phát triển công nghệ cao nên họ dễ nhìn thấy rõ và xác định "đối thủ" từ sớm.
Vậy nên khi TikTok xuất hiện, họ nhận thấy được nguy cơ tiềm ẩn như lôi kéo công chúng, "câu kéo" người dân bằng hình thức thân thiện, từ đó truyền bá văn hóa, thay đổi quan niệm giá trị, tranh thủ "đồng minh" từ cộng đồng...
Mục đích của ứng dụng này không chỉ là kinh tế, đằng sau đó không phải chỉ Big Data mà còn thu thập nhiều hệ dữ liệu, từ đó tác động đến nhận thức tư tưởng và thái độ chính trị của đông đảo công chúng để phục vụ mục đích chiến lược.
Ở nhiều nước, các cơ quan chính phủ, công vụ, công viên chức nhà nước không được sử dụng TikTok. Dần dần từ đội ngũ này làm nòng cốt mới lan rộng ra trong cộng đồng; đồng thời dùng các giải pháp công nghệ khác để "kick" TikTok ra khỏi cuộc chơi.
Nguồn: soha.vn