KunXinh4945
New member
Mấy năm trở lại đây, tiki-taka đã "thống trị" thế giới bóng đá và cực nhiều đội đã cố "nhái" y chang. Nhưng thật ra, muốn thành công thì phải nắm được bí kíp cốt lõi chứ không phải copy cứng ngắc đâu nhé!
Ai đã từng tìm hiểu về tiki-taka - lối chơi gắn liền với thành công của Barcelona và ĐT Tây Ban Nha từ 2008 đến giờ - đều hiểu rằng đây thực chất là một "triết lý sống" trong bóng đá: kiểm soát hoàn toàn trái bóng bằng những đường chuyền ngắn, nhanh để dẫn đến chiến thắng. Từ triết lý này mà ra đời vô vàn chiến thuật cụ thể theo từng tình huống, ví dụ như tiền vệ trụ hay lùi sâu để nhận bóng từ thủ môn, trong khi hai trung vệ lại dạt ra cánh - vừa để "câu" tiền đạo đối phương, vừa để tạo khoảng trống trước vòng cấm cho tiền vệ lùi về.
Thực ra những "chiêu thức" nhỏ lẻ này chỉ là cách thể hiện triết lý thôi. Dĩ nhiên có rất nhiều cách để vận hành lối chơi kiểm soát bóng, dưới đây là một trong những phương pháp quan trọng nhất mà luôn áp dụng được: Tạo ra sự áp đảo về số lượng cầu thủ trong từng khu vực.
Tại sao lại cần vậy? Giải thích cực đơn giản luôn: Muốn chuyền bóng thì phải có người nhận bóng, và rõ ràng không thể đảm bảo 100% rằng một người đang bị kèm sát nách lại có thể giữ được bóng! Lật ngược lại, làm sao để dễ dàng cướp lại bóng khi mất? Không gì dễ hơn là có đủ người để kèm từng cầu thủ trong tầm chuyền của đối thủ và thêm ít nhất một người nữa để "ép" chính cầu thủ chuyền bóng.
Chính vì vậy, sự áp đảo về số lượng cầu thủ trong từng khu vực trở nên cực kỳ quan trọng. Thường thì sự áp đảo này được chú ý nhiều nhất ở khu vực giữa sân – nơi trung chuyển bóng từ hàng thủ lên hàng công. So với sơ đồ 4-4-2 cổ điển với hai tiền vệ trung tâm, việc có thêm một người sẽ tạo ra lợi thế ở khu vực giữa sân cả khi phòng ngự lẫn khi phản công.
Thế nhưng khi các sơ đồ dùng ba tiền vệ trung tâm như 4-5-1, 4-3-3 hay 4-2-3-1 ngày càng "trending" hơn, sự cân bằng về số lượng tiền vệ trung tâm đã xuất hiện thường xuyên hơn. Để "fix bug" này, các hậu vệ biên thường được yêu cầu dâng lên cao ngang các tiền vệ để bổ sung số lượng người ở khu vực giữa sân, từ đó tăng thêm lựa chọn để luân chuyển bóng giữa các vị trí.
Không chỉ vậy, việc các hậu vệ biên dâng cao còn thường xuyên tạo ra sự áp đảo về số lượng cả ở khu vực cánh nữa, khi tiền vệ/tiền đạo cánh hoàn toàn có thể "nhả" bóng lại cho hậu vệ thay vì phải "solo" rê dắt qua người. Sau này, khi các tiền vệ cánh thường được yêu cầu lùi sâu hơn khi phòng ngự, sự xuất hiện của một tiền vệ trung tâm hơi chếch sang cánh lại tiếp tục tạo ra sự áp đảo về số lượng như đã nói. Đây chính là nền tảng thành công của Arsenal trong giai đoạn 2006-2008, khi họ chinh phục tất cả bằng lối chơi kiểm soát bóng "mê hoặc lòng người". Cho đến giờ, HLV Arsene Wenger vẫn đang tiếp tục trung thành với kiểu đánh cánh này đấy!
Đó chính là lý do dẫn đến sự ra đời của vị trí "số 9 ảo", mà cầu thủ tiêu biểu đương nhiên là Lionel Messi rồi. Tiền đạo người Argentina thường xuyên lùi về để phối hợp với ba tiền vệ trung tâm, trở thành nhân tố thứ tư ở trung tuyến để áp đảo đối thủ (và vẫn còn đó hai hậu vệ biên thường dâng rất cao nữa!). ĐT Tây Ban Nha 2012 đã mang đến cho kỳ Euro một sơ đồ sử dụng tới sáu tiền vệ ở hai tuyến trên cùng, với mục đích không gì khác là tăng thêm khả năng chuyền bóng, cầm nhịp để bảo toàn sự kiểm soát.
Người Italia cũng xứng đáng để được "gọi tên" về việc quán triệt phương pháp này trong những mùa giải gần đây. Juventus bỏ đi lối chơi 4-4-2 để chuyển sang 3-5-2 và đưa Pirlo về chính là chìa khóa mang đến hai Scudetto liên tiếp vừa qua. Tại Confederations Cup 2013 vừa kết thúc, trận bán kết thứ hai đã chứng kiến việc HLV Cesare Prandelli dùng tới 4 tiền vệ trung tâm và 2 tiền vệ cánh nhằm áp đảo bộ ba Xavi-Iniesta-Busquets cũng như các "mắt xích" hai bên biên của đối thủ.
Phương pháp tạo ra sự áp đảo số lượng này đương nhiên dẫn đến điều kiện để thực hiện các phương pháp khác như pressing, phối hợp và cũng là mục đích của những sáng tạo chiến thuật về kèm người khu vực, di chuyển không bóng...
Sự thành công của lối chơi dựa trên nền tảng kiểm soát bóng đã mang lại rất nhiều thành tích cho các đội bóng, đặc biệt nếu họ có được một tập thể cầu thủ xịn. Nhìn lại những giải vô địch quốc gia tại châu Âu trong mùa giải vừa qua, những đội bóng được đánh giá là thành công đều áp dụng tối đa phương pháp này mà không hề bị coi là "đụng hàng", "copy" của Barcelona hay ĐT Tây Ban Nha, mà tiêu biểu là Bayern Munich, Borussia Dortmund, Juventus, Swansea City...
Nguồn: soha.vn