Chuyện chuyển sang dạy bằng tiếng Anh đang là bước đi "xịn sò" giúp Việt Nam mình hòa nhập và cạnh tranh trên đấu trường quốc tế đây! Nhưng thành công hay không thì phải xem cách chúng ta chuẩn bị cho đội ngũ thầy cô thế nào nhé. Cùng nghe ông Jonny Western, Chủ nhiệm Chương trình sáng kiến mới, và Tiến sĩ Jennifer Howard, Chủ nhiệm Chương trình dự bị đại học, Khoa tiếng Anh và Chuyển tiếp đại học, Đại học RMIT Việt Nam chia sẻ nào!
Những năm gần đây, các quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam, đang càng ngày càng nhận ra việc giảng dạy bằng tiếng Anh (EMI - English-medium instruction) trong hệ thống giáo dục quan trọng như thế nào Xu hướng này chủ yếu đến từ việc cần nâng cao khả năng cạnh tranh toàn cầu và "level up" trình độ tiếng Anh cho các bạn học sinh.
Trước giờ ở Việt Nam, tiếng Anh thường được dạy như môn ngoại ngữ thôi nên chỉ tập trung vào việc học ngôn ngữ. Tuy nhiên, kế hoạch của Chính phủ đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học vào năm 2035 đang đánh dấu bước ngoặt "bom tấn" hướng tới giảng dạy bằng tiếng Anh luôn! Định hướng này đã được khẳng định trong nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt là Kết luận số 91-KL/TW của Bộ Chính trị về "đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong thời kỳ mới".
Tuy nhiên, muốn hiện thực hóa chính sách này thì phải chuẩn bị kỹ lắm mới được. Thành công hay không sẽ phụ thuộc vào việc Việt Nam chuẩn bị đội ngũ giáo viên ra sao, cũng như thu hẹp khoảng cách về nguồn lực và đào tạo. Chuyển đổi này đặt ra nhiều thách thức "hardcore" với ngành giáo dục, nhất là trong công tác chuẩn bị giáo viên đấy!
Theo ông Jonny Western và Tiến sĩ Jennifer Howard từ RMIT Việt Nam, thành công của mô hình EMI ở Việt Nam sẽ phụ thuộc rất nhiều vào việc chuẩn bị cho đội ngũ giáo viên. Hai chuyên gia này sẽ chia sẻ về những thách thức và giải pháp để xây dựng năng lực cho thầy cô khi triển khai EMI nhé!
EMI và vai trò ngày càng "chất" của giáo viên
Để triển khai EMI hiệu quả, thầy cô cần có một bộ kỹ năng "full" gồm: năng lực ngôn ngữ, chuyên môn giảng dạy và hiểu về các phương pháp sư phạm tiên tiến
Năng lực ngôn ngữ chính là yếu tố "key" đối với giảng viên dạy EMI. Một giáo viên có thể giỏi chuyên môn bằng tiếng Việt, nhưng để dạy hiệu quả, họ phải đủ tự tin truyền tải kiến thức chuyên ngành bằng tiếng Anh. Nếu thiếu năng lực ngôn ngữ, thầy cô có thể vô tình dùng ngôn ngữ không chuẩn, ảnh hưởng đến kết quả học tập của học trò. Để đảm bảo hiệu quả cho học sinh trong các lớp EMI, giáo viên cần "xịn" cả tiếng Anh giao tiếp lẫn tiếng Anh học thuật.
Tuy nhiên, chỉ giỏi tiếng Anh thôi thì chưa đủ đâu nhé! Bên cạnh kỹ năng tiếng Anh, thầy cô cần có kiến thức chuyên môn sâu. Việc nắm vững nội dung môn học giúp thầy cô truyền tải khái niệm rõ ràng và tự tin giải đáp mọi thắc mắc của học trò. Khi tiếng Anh được dạy như một ngoại ngữ, mục tiêu chính là phát triển khả năng tiếng Anh nên ngôn ngữ được đặt trong các bối cảnh để thu hút người học. Còn trong lớp học EMI, ngôn ngữ chỉ là phương tiện giao tiếp, trọng tâm là giúp học sinh tiếp thu kiến thức môn học. Đây là điểm khác biệt quan trọng, đòi hỏi thầy cô phải hiểu thấu đáo các chủ đề giảng dạy trong lớp.
Ngoài nội dung, cách thức truyền đạt cũng quan trọng không kém! Phương pháp giảng dạy hiệu quả chính là chìa khóa thu hút học sinh và tạo môi trường học tập tích cực Các kỹ thuật như học tập hợp tác, tham gia chủ động và đánh giá định kỳ đều có thể nâng cao khả năng tiếp thu và ghi nhớ của học sinh.
Đặc biệt quan trọng là năng lực phân hóa nội dung bài giảng để đáp ứng nhu cầu đa dạng của người học. Khi dạy bằng tiếng Anh cho lớp học có trình độ ngôn ngữ không đồng đều, thầy cô cần điều chỉnh tài liệu cho phù hợp. Điều này giúp tất cả học sinh đạt được mục tiêu học tập và tiến bộ rõ rệt. Nếu không phân hóa, học sinh có trình độ tiếng Anh thấp có thể gặp khó khăn, trong khi những bạn có năng lực cao hơn lại không phát huy hết tiềm năng.
Xây dựng chiến lược đào tạo quốc gia để EMI thành công "thật sự"
Để hiện thực hóa mục tiêu của đề án EMI, việc phát triển năng lực cho đội ngũ giáo viên thông qua các chương trình đào tạo toàn diện cùng cơ chế bảo đảm chất lượng là siêu quan trọng!
Hợp tác với các chuyên gia hàng đầu thế giới có thể giúp thiết kế những chương trình đào tạo giáo viên và đào tạo đội ngũ nòng cốt hiệu quả. Một yếu tố quan trọng của các chương trình này là đảm bảo khả năng tiếp cận cho mọi giáo viên trên cả nước. Các mô hình đào tạo đổi mới, chẳng hạn như kết hợp hay trực tuyến, có thể giúp mở rộng cơ hội tiếp cận cho thầy cô khắp mọi miền đất nước, đưa hoạt động bồi dưỡng chuyên môn chất lượng cao đến với giáo viên ở vùng sâu, vùng xa
Ngay cả những chương trình đào tạo được thiết kế tốt nhất cũng cần đi kèm với hệ thống tiêu chuẩn chất lượng rõ ràng. Điểm "cốt lõi" là tạo điều kiện để thầy cô được rèn luyện ngôn ngữ một cách bài bản. Mục tiêu là giúp họ phát triển toàn diện kỹ năng tiếng Anh, đủ để giao tiếp tự tin và hiệu quả. Điều này sẽ tạo điều kiện để họ tương tác thực chất với người học. Bên cạnh đó, cần xây dựng văn hóa học thuật trong cộng đồng giảng dạy, trong đó việc sử dụng tiếng Anh cần được công nhận và khuyến khích.
Triển khai các biện pháp bảo đảm chất lượng là yếu tố quan trọng để duy trì chuẩn mực cao trong triển khai EMI. Điều này bao gồm việc xác lập các tiêu chí rõ ràng về năng lực ngôn ngữ, kiến thức chuyên môn và hiệu quả sư phạm. Các hình thức đánh giá định kỳ cùng cơ chế phản hồi sẽ giúp bảo đảm thầy cô đáp ứng được các chuẩn mực này và không ngừng "nâng cấp" kỹ năng theo thời gian.
Dù việc triển khai EMI tại các trường học ở Việt Nam còn gặp nhiều thách thức, đây cũng là cơ hội để ngành giáo dục đổi mới và phát triển đấy! Tư duy tiến bộ của Việt Nam cùng vai trò chiến lược của những cơ sở giáo dục uy tín trong hệ thống đang tạo nền tảng để tiến tới thành công. Tương lai của EMI tại Việt Nam sẽ không chỉ phụ thuộc vào chính sách, mà còn nằm ở cách chúng ta hỗ trợ và chuẩn bị cho đội ngũ giáo viên – những người giữ vai trò trung tâm trong quá trình chuyển đổi này
Nguồn: svvn.tienphong.vn