Chào các tân sinh viên K2024! Hôm nay mình xin mang đến một buổi "tâm sự" cực kỳ chất lượng với tiến sĩ Khúc Thế Anh, giảng viên Viện Ngân hàng - Tài chính, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Anh sẽ chia sẻ những tips "xịn xò" về quản lý tài chính để các bạn không phải "khóc thét" khi chưa hết tháng đã hết tiền nhé!
Sinh viên bây giờ "đau ví" như thế nào?
TS. Khúc Thế Anh chỉ ra một điều khá "đau não": sinh viên hiện tại có đặc điểm là thu ít mà chi nhiều Nguồn thu chính vẫn là từ gia đình, đi làm thêm thì ít ỏi lắm. Nhưng các khoản chi thì... vô vàn luôn! Từ những khoản cố định như tiền nhà, điện nước, mạng, ăn uống... đến những khoản "bất ngờ" như trà sữa, liên hoan với hội bạn (ai cũng hiểu mà nhỉ ).
So với anh chị đi làm (22 tuổi trở lên), sinh viên có ít nguồn thu hơn nhưng tỷ trọng chi tiêu lại cao hơn nhiều.
Vấn đề này ảnh hưởng cực lớn đến việc quản lý tài chính cá nhân đấy! Rất nhiều bạn "chưa hết tháng đã hết tiền" vì quản lý các khoản thu chi không tốt. Với ngân sách hạn hẹp nhưng các khoản chi hay phát sinh, cách phù hợp nhất là phải cân đối các nguồn thu chi. Tức là thay vì tính thu trước rồi mới chi, thì sinh viên nên tính ngược lại: chi tiêu là bao nhiêu, thu là bao nhiêu rồi mới cân đối tổng số tiền.
Những "cạm bẫy" phổ biến khiến sinh viên "toang" ví tiền
Qua quá trình giảng dạy, TS. Khúc Thế Anh nhận thấy vấn đề phổ biến nhất là các bạn không lập kế hoạch tài chính, hoặc có lập nhưng... không thực hiện Các bạn không xác định rõ số tiền cần tiêu hàng tháng là bao nhiêu và nguồn thu của mình thế nào. Thế là cuối tháng "âm tiền" là chuyện thường ngày!
Một vấn đề khác: nếu thu lớn hơn chi, các bạn thường ít để tâm đến số tiền dư đó, dù có thể tiết kiệm hoặc đầu tư.
Còn một góc nhìn nữa khá "trúng tim": sinh viên ít khi (và sợ) nhìn lại các khoản chi tiêu của mình. Lý do là vì ngại hoặc sợ nhìn vào số tiền mình đã tiêu, và không biết có thể rút kinh nghiệm gì cho tương lai không.
Thời đại số: Vừa tiện vừa... "nguy hiểm"?
Hiện giờ thanh toán qua internet banking, thẻ ngân hàng, ví điện tử quá dễ dàng. Mọi giao dịch từ nhỏ nhất đều có thể thực hiện qua app, nhưng điều này cũng dẫn đến nguy cơ tiêu xài quá mức.
TS. Khúc Thế Anh gợi ý: Các bạn có thể sử dụng các ứng dụng quản lý tài chính cá nhân (không chỉ của ngân hàng mà còn từ các công ty công nghệ tài chính khác) để lưu trữ thông tin tài chính. Các ứng dụng này sẽ cho bạn biết thực tế số tiền mình có ở thời điểm hiện tại là bao nhiêu để cân đối các khoản chi tiêu hay đầu tư.
Một số ứng dụng còn cho phép gửi tiết kiệm tích lũy để hưởng lãi. Nếu có tiền nhàn rỗi, bạn có thể gửi tiếp để sinh lời. Dù lãi suất không cao, số tiền gửi không lớn, nhưng nó sẽ giúp bạn quản lý tốt hơn số tiền của mình.
Cảnh giác với tín dụng đen và lừa đảo!
Trong thời đại số, việc tiếp cận thông tin tài chính dễ dàng hơn, nhưng cũng nảy sinh nhiều thông tin không chính xác hoặc lừa đảo. Sinh viên, với ít kinh nghiệm, rất dễ bị thu hút bởi các hình thức lừa đảo, tín dụng đen.
TS. Khúc Thế Anh chia sẻ: Nhiều bạn hay hỏi sẽ làm gì khi thiếu tiền. Trong khi đó, trên Facebook, TikTok... các quảng cáo về vay tiền rất nhiều và các nguồn thông tin về tín dụng đen cũng không hiếm.
Để phòng tránh được tín dụng đen, trước hết phải xuất phát từ việc quản lý các dòng tiền. Ngoài ra, nếu bắt buộc phải vay tiền, các bạn nên tìm đến các tổ chức được cấp phép bởi Ngân hàng Nhà nước, và có thể tra cứu thông tin trên mạng. Các đánh giá của người dùng trước trên AppStore hay CH Play cũng nên được cân nhắc. Tốt nhất là các bạn nên đọc các đánh giá 1 sao trước để thấy những mặt trái của các ứng dụng vay tiền nhanh.
Giáo dục tài chính cần được đưa vào trường học từ sớm
Quản lý tài chính cá nhân là kỹ năng cần thiết, nhưng lại chưa được đưa vào giảng dạy chính thức trong nhiều chương trình đào tạo ở các trường đại học. Nhiều sinh viên chỉ bắt đầu quan tâm khi đã phải đối mặt với khó khăn tài chính trong thực tế.
TS. Khúc Thế Anh nhận định: Việc giáo dục tài chính cần được đưa vào chương trình giảng dạy của các nhà trường từ sớm. Các nước có nền tài chính phát triển trên thế giới đều đã giảng dạy các nội dung liên quan đến tài chính cá nhân từ cấp hai hoặc cấp ba. Các bạn học sinh đã được học cách tiếp cận với tiền, quản lý và sử dụng tiền theo từng mục đích và hoàn cảnh. Điều này sẽ hình thành nên các thói quen về tài chính cũng như quản lý tài chính.
Việc tham gia các chương trình game show về quản lý tài chính cá nhân sẽ tạo ra sự lan tỏa cho các bạn sinh viên. Tuy vậy, một số khái niệm vẫn tương đối xa lạ với các bạn sinh viên không phải khối kinh tế. Do vậy, việc đưa các kiến thức về tài chính cá nhân vào các chuyên đề hoặc các học phần cho sinh viên đại học rất cần thiết. Điều này sẽ giúp cho sinh viên có thể quản lý tài chính cho chính mình thời điểm hiện tại, và quản lý tài chính gia đình sau này.
Lời khuyên "chân thành" cho các bạn sinh viên
TS. Khúc Thế Anh thường hay khuyên các bạn sinh viên phải lập kế hoạch về tài chính cá nhân. Các khoản thu của các bạn là bao nhiêu, các khoản chi gồm những gì. Các bạn cần cố gắng cân đối thu chi. Anh rất đồng cảm với các bạn nếu các khoản tiền bị âm, nhưng cần phải tìm nguồn để cân đối. Nếu số tiền còn dư, các bạn nên gửi tiết kiệm qua app của các ngân hàng, hoặc thử đầu tư.
Cuối tháng hoặc một thời điểm nào đó, các bạn phải xem xét các khoản thu và chi của mình để thấy khoản nào lớn nhất, và cần phải điều chỉnh ra sao. Việc tạo ra thói quen tài chính và sau đó là kỷ luật tài chính rất quan trọng trong việc quản lý dòng tiền của các bạn sau này.
Trân trọng cảm ơn anh!
Nguồn: svvn.tienphong.vn