Chắc bạn cũng đã quá quen thuộc với ma cà rồng, quỷ Satan hay các truyền thuyết đô thị Hàn - Trung - Thái rồi đúng không? Vậy còn ma dai, ma trành, ma đói của người Việt mình thì sao?
Tháng ngày trôi qua, những câu chuyện ma kể lể ngày xưa đang dần bị lãng quên. Và để "cứu" những truyền thuyết này, anh Văn Công Duy (29 tuổi) – một họa sĩ trẻ ở TP. HCM đã cho ra lò dự án cá nhân "Ma quỷ dân gian ký" từ năm 2020. Nghe tên đã thấy mùi bí ẩn rồi nhỉ?
"Hồi bé cứ nghe người lớn kể chuyện ma là mê lắm. Giờ thấy ma cà rồng, Satan nó phổ biến quá, trong khi ma của mình cũng xịn sò chẳng kém gì mà ít người biết. Nên mình quyết tâm làm luôn!", Duy chia sẻ.
Vấn đề là những câu chuyện này đa phần chỉ truyền miệng, không được ghi chép hệ thống cho lắm. Chỉ thỉnh thoảng xuất hiện trong Lĩnh Nam chích quái, Truyền kỳ mạn lục... Nhưng đó chính là động lực để Duy muốn "bảo lưu" kho tàng kiến thức khủng về ma quỷ của ông cha ta!
Concept của dự án này khá thú vị nè: Duy sẽ hóa thân thành một ông lão bán tò he, kể chuyện ma cho lũ trẻ trong làng nghe vào mỗi "đêm trăng". Không chỉ kể chuyện suông, mà còn chia sẻ luôn kinh nghiệm đối phó với ma quỷ và các phong tục liên quan nữa. Phong cách vẽ thì kết hợp giữa tranh Đông Hồ với line art, doodle – vừa kỳ quái vừa thuần Việt, chuẩn không cần chỉnh!
Để có đủ content, anh Duy phải lục lọi khắp các diễn đàn mạng, hỏi han bạn bè người thân, tham khảo các chuyên gia nghiên cứu. Sau đó biên soạn lại và vẽ minh họa. "Càng sợ mình càng tò mò muốn tìm hiểu về thế giới huyền bí này luôn. Nếu có cảm hứng thì 5 tiếng là xong cả nội dung lẫn tranh rồi!", anh kể.
Khó khăn nhất chính là việc tìm tư liệu vì hầu hết chỉ là truyện truyền miệng, nên có nhiều phiên bản khác nhau lắm. Nhưng cái hay là Duy không chỉ đơn thuần kể ma cho vui đâu nha!
Tôn chỉ của anh là "tái hiện ma quỷ nhưng KHÔNG truyền bá mê tín". Mỗi câu chuyện đều có lý giải khoa học hoặc ý nghĩa văn hóa đằng sau. Ví dụ như trò cầu cơ, anh giải thích bằng hiệu ứng vô thức (ideomotor effect) để mọi người hiểu chứ không mù quáng tin theo.
"Nếu chỉ kể suông không giải thích thì lỡ làm người ta sợ, rồi đi tìm thầy bói pháp sư thì tội nghiệp. Mục đích cuối cùng của những câu chuyện ma quỷ là để khuyên răn con người sống đúng đắn, biết tôn ti trật tự thôi mà!", Duy nhấn mạnh.
Vì đề tài khá nhạy cảm, hiện tại Duy vẫn chưa định xuất bản thành sách hay gì cả. Anh đang tiếp tục nghiên cứu thêm để hoàn thiện nội dung sao cho phù hợp với quy tắc cộng đồng. Nhưng mơ ước thì có: "Mong một ngày có thể ra mắt bách khoa toàn thư về ma quỷ Việt Nam, mở cả triển lãm nữa!", anh bộc bạch.
Nghe xong có thấy tự hào về văn hóa dân gian mình không? Hóa ra kho tàng ma quỷ Việt Nam cũng phong phú và ý nghĩa lắm đó nha!
Nguồn: svvn.tienphong.vn