MiSusu9715
New member
Cái sự phẫn nộ của đám đông trước tội ác thì cần thiết thật, nhưng đừng nghĩ đó là cách thay thế luật pháp nhé! Vô tình hay cố ý, người ta sẽ vô tình làm cuộc sống nạn nhân thêm rối ren mất
Kenh14.vn xin trích đầy đủ bài viết của tác giả Lương Thế Huy, thạc sĩ Luật và Tính dục (Law and Sexuality) tại trường đại học UCLA School of Law.
Giải quyết các vụ xâm hại nhân phẩm không thể chỉ nhăm nhăm vào việc trừng phạt thôi, kiểu lôi được thủ phạm ra xử cho nặng tay, rồi đánh trống khua chiêng bố cáo khắp thiên hạ từng cập nhật nhỏ xíu. Sao cơ? Vì nạn nhân và gia đình, từ đầu đến cuối, sẽ luôn là người ở lại hứng chịu những tổn thương từ cả sự bất công lẫn cái quá trình "phục hồi công lý" ấy gây ra.
Công lý ≠ dùng truyền thông phơi bày hết tổn thương ra ngoài
Phải công nhận là giờ không ai "trốn" được truyền thông đâu. Nếu bạn là người nhà, là nạn nhân, chắc chắn bạn không muốn hàng ngày hàng giờ các chi tiết, các hình ảnh "đã làm mờ" của mình cứ lên báo, lên mạng mãi. Tác giả mượn ý chị Hoàng Hường (phó viện trưởng viện nghiên cứu Kinh tế, Xã Hội và Môi trường iSEE) rằng "hình làm mờ với người lạ chứ không mờ với chính cháu và gia đình"
Cho dù bạn dùng máy tính bôi đen từ đầu đến chân đi nữa, thì những khung cảnh, chuyển động, âm thanh, ký ức vẫn rõ mồn một với nạn nhân và gia đình họ.
Công lý không có nghĩa là phơi bày hết tổn thương ra. Không có kiểu "mưu cầu công lý" nào như cả chục phóng viên quây quần đứa trẻ bị hiếp dâm, bị đánh đập rồi thản nhiên hỏi "em kể lại ngày hôm đó xảy ra gì được không?", hay cố gắng xoáy sâu kiểu "khoan đã em nói hắn đè em ra nhưng hắn có đưa gì vào cơ thể em không?". Ôi thôi
Không phải nạn nhân không nhớ hay bỏ sót đâu, họ bỏ qua chi tiết nào là vì họ không muốn nhắc đến nó như một cơ chế tự bảo vệ mình thôi.
Hành trình "tìm kiếm công lý" phải theo luật pháp, chứ đừng "tự biên tự diễn" làm nạn nhân thêm tổn thương
Không tự nhiên mà luật Việt Nam, học từ nhiều hệ thống pháp luật khác, quy định 11 tội danh phải có sự đồng ý của nạn nhân mới truy tố được, đa phần là tội liên quan đến xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
Tại sao cơ?
Vì quá trình "tìm kiếm công lý" có thể hủy hoại nhân phẩm, danh dự nạn nhân thêm một hay nhiều lần nữa. Việc cơ quan điều tra lấy cung vài lần, báo chí tìm đến nhà phỏng vấn chục lần, và hàng trăm lần phải lục lọi lại chi tiết trong quá khứ khiến tổn thương rất khó lành
Nếu bạn là người đi ăn nhà hàng, bạn có muốn ngồi sau lớp kính trong suốt, đeo tai nghe, chứng kiến thợ đồ tể chích điện, xẻ thịt con vật còn sống, rồi đầu bếp vặt lông, chặt khúc, sau đó chế biến và đưa bạn ăn không?
Món ăn thơm phức đẹp đẽ trên bàn chính là công lý, là bản án làm hài lòng công luận. Nhưng để có nó, hệ thống công lý phải xử lý tất cả thứ nhơ nhớp, bẩn thỉu như băng ghi hình, lời khai, mẫu xét nghiệm, hung khí...
Người quan sát có thể đứng ngoài cuộc, nhưng nạn nhân sẽ luôn phải chứng kiến tất cả. (Ví dụ này có lẽ không phù hợp với quan điểm quyền động vật, nhưng tác giả thấy nó liên hệ tốt với nhiều người nên tạm dùng)
Trong các hướng dẫn quốc tế về bảo vệ trẻ em trong quá trình tư pháp, nguyên tắc hàng đầu trong vụ việc liên quan nạn nhân hay nhân chứng trẻ em là phải thiết lập hệ thống tư pháp "lấy trẻ em làm trung tâm" và vì lợi ích tốt nhất của trẻ.
Có rất nhiều nguyên tắc, ví dụ như: sự hỗ trợ xuyên suốt với 01 chuyên gia, nhân viên công tác xã hội để trợ giúp trẻ vượt qua khó khăn (lưu ý số lượng, không phải nhiều là tốt), phòng thẩm vấn, cơ sở vật chất dành riêng hoặc chú trọng tâm lý trẻ em, trẻ chỉ tới tòa khi thật sự cần thiết (rất nhiều vụ xử mà trẻ và gia đình không cần có mặt, nhất là khi có thủ phạm ở đó).
Nếu nạn nhân và gia đình tuyên bố không kiện, không tiết lộ thêm thông tin, hãy tôn trọng họ
Chúng ta cần tôn trọng sự sẵn sàng theo đuổi "công lý" của nạn nhân và gia đình. Chỉ mới vài thông tin chưa rõ ràng, đã có bài viết trên mạng chỉ trích gia đình bé gái bị dâm ô mong muốn "không tố giác vì sợ ảnh hưởng tâm lý bé gái" là họ đang "dung dưỡng cái ác", "không nghĩ tới nạn nhân khác", thậm chí "ích kỷ" (!?) vì không chịu làm ngọn cờ đầu trừ gian diệt ác, chỉ muốn "dĩ hòa vi quý"
Việc thực thi công lý cần thiết, nhưng cần thiết hơn là nó không gây thêm bất công, đau khổ nào nữa. Trong các hệ thống công lý biết lấy nhân phẩm làm trọng, các thủ tục sẽ giảm nhẹ hết mức ảnh hưởng lên nạn nhân.
Nhưng trong nhiều trường hợp, nạn nhân và gia đình sẽ cân nhắc và chọn giải pháp tốt nhất cho mình. Vì dù sao, ngày mai họ vẫn còn cả cuộc đời phải sống tiếp, còn công luận chỉ cần thấy thủ phạm thân bại danh liệt trong 48 giờ là đủ rồi.
Cuối cùng, việc ứng xử với thủ phạm đều có thể trượt theo hai chiều cực đoan: giận dữ tột độ, hoặc cợt nhả đùa cợt
Việc cả xã hội "truy sát" thủ phạm có thể gây tác động tâm lý cực lớn lên nạn nhân, đặc biệt trẻ em. Nạn nhân khi chưa đủ tuổi ý thức đầy đủ, nhìn thấy người làm chuyện xấu với mình bị cả xã hội truy lùng, chửi bới sẽ nảy sinh câu hỏi, nỗi sợ rằng phải chăng người đó đã làm chuyện gì đó rất khủng khiếp với mình
Nó như cảm giác bạn méc cô giáo về việc bị bạn cùng lớp trêu ghẹo, ngày hôm sau cô thông báo đã đuổi học bạn kia. Phản ứng của người lớn là chỉ dấu về sự nguy hiểm với trẻ nhỏ.
Chúng ta không cố làm nhẹ bản chất việc xấu, nhưng chúng ta phải làm nhẹ hết sức ảnh hưởng của nó lên nạn nhân. Đây không phải nhân văn với thủ phạm, mà là bảo vệ những người yếu thế hơn.
Chiều hướng bông đùa tiếu lâm hóa vụ việc cũng là hiện tượng khá phổ biến. Sau vụ xả súng tại New Zealand, có cậu bé đập quả trứng gà sống lên mặt nghị sĩ kì thị người nhập cư Hồi giáo khi đang phát biểu về vụ việc.
Hình ảnh này rất tức cười và hả dạ nhiều người. Rồi có chiến dịch nhỏ ủng hộ, tung hô "egg boy". Việc này khá giống những gì mọi người đang làm với nghi phạm dâm ô thang máy: trào lưu check-in nhà riêng nghi phạm, các biếm họa, truyện cười, trò chơi khăm...
Hệ quả tiềm ẩn của việc hài hước hóa này là nó có thể làm ta quên đi sự nghiêm trọng, nhạy cảm của vụ việc, và thay vì dành công sức góp phần khôi phục cuộc sống bình thường cho nạn nhân, chúng ta dồn sức làm đảo lộn cuộc sống thủ phạm
Quan điểm cá nhân của tác giả là vẫn ủng hộ sự hài hước nhất định, vì tiếng cười đôi khi là vũ khí rất mạnh của kẻ yếu để chống lại quyền lực và cái xấu, và phong trào nghiêm túc đến mấy cũng cần mang lại ít nhiều "tiếng cười" cho người hành động vượt qua căng thẳng, tiếp tục chiến đấu. Ai cũng thích sự sáng tạo trong việc đấu tranh chống cái xấu. Nhưng sa đà vào nó như mục tiêu duy nhất thì sẽ sai lệch.
Nguồn: kenh14.vn
Kenh14.vn xin trích đầy đủ bài viết của tác giả Lương Thế Huy, thạc sĩ Luật và Tính dục (Law and Sexuality) tại trường đại học UCLA School of Law.
Giải quyết các vụ xâm hại nhân phẩm không thể chỉ nhăm nhăm vào việc trừng phạt thôi, kiểu lôi được thủ phạm ra xử cho nặng tay, rồi đánh trống khua chiêng bố cáo khắp thiên hạ từng cập nhật nhỏ xíu. Sao cơ? Vì nạn nhân và gia đình, từ đầu đến cuối, sẽ luôn là người ở lại hứng chịu những tổn thương từ cả sự bất công lẫn cái quá trình "phục hồi công lý" ấy gây ra.
Công lý ≠ dùng truyền thông phơi bày hết tổn thương ra ngoài
Phải công nhận là giờ không ai "trốn" được truyền thông đâu. Nếu bạn là người nhà, là nạn nhân, chắc chắn bạn không muốn hàng ngày hàng giờ các chi tiết, các hình ảnh "đã làm mờ" của mình cứ lên báo, lên mạng mãi. Tác giả mượn ý chị Hoàng Hường (phó viện trưởng viện nghiên cứu Kinh tế, Xã Hội và Môi trường iSEE) rằng "hình làm mờ với người lạ chứ không mờ với chính cháu và gia đình"
Cho dù bạn dùng máy tính bôi đen từ đầu đến chân đi nữa, thì những khung cảnh, chuyển động, âm thanh, ký ức vẫn rõ mồn một với nạn nhân và gia đình họ.
Công lý không có nghĩa là phơi bày hết tổn thương ra. Không có kiểu "mưu cầu công lý" nào như cả chục phóng viên quây quần đứa trẻ bị hiếp dâm, bị đánh đập rồi thản nhiên hỏi "em kể lại ngày hôm đó xảy ra gì được không?", hay cố gắng xoáy sâu kiểu "khoan đã em nói hắn đè em ra nhưng hắn có đưa gì vào cơ thể em không?". Ôi thôi
Không phải nạn nhân không nhớ hay bỏ sót đâu, họ bỏ qua chi tiết nào là vì họ không muốn nhắc đến nó như một cơ chế tự bảo vệ mình thôi.
Hành trình "tìm kiếm công lý" phải theo luật pháp, chứ đừng "tự biên tự diễn" làm nạn nhân thêm tổn thương
Không tự nhiên mà luật Việt Nam, học từ nhiều hệ thống pháp luật khác, quy định 11 tội danh phải có sự đồng ý của nạn nhân mới truy tố được, đa phần là tội liên quan đến xúc phạm danh dự, nhân phẩm.
Tại sao cơ?
Vì quá trình "tìm kiếm công lý" có thể hủy hoại nhân phẩm, danh dự nạn nhân thêm một hay nhiều lần nữa. Việc cơ quan điều tra lấy cung vài lần, báo chí tìm đến nhà phỏng vấn chục lần, và hàng trăm lần phải lục lọi lại chi tiết trong quá khứ khiến tổn thương rất khó lành
Nếu bạn là người đi ăn nhà hàng, bạn có muốn ngồi sau lớp kính trong suốt, đeo tai nghe, chứng kiến thợ đồ tể chích điện, xẻ thịt con vật còn sống, rồi đầu bếp vặt lông, chặt khúc, sau đó chế biến và đưa bạn ăn không?
Món ăn thơm phức đẹp đẽ trên bàn chính là công lý, là bản án làm hài lòng công luận. Nhưng để có nó, hệ thống công lý phải xử lý tất cả thứ nhơ nhớp, bẩn thỉu như băng ghi hình, lời khai, mẫu xét nghiệm, hung khí...
Người quan sát có thể đứng ngoài cuộc, nhưng nạn nhân sẽ luôn phải chứng kiến tất cả. (Ví dụ này có lẽ không phù hợp với quan điểm quyền động vật, nhưng tác giả thấy nó liên hệ tốt với nhiều người nên tạm dùng)
Trong các hướng dẫn quốc tế về bảo vệ trẻ em trong quá trình tư pháp, nguyên tắc hàng đầu trong vụ việc liên quan nạn nhân hay nhân chứng trẻ em là phải thiết lập hệ thống tư pháp "lấy trẻ em làm trung tâm" và vì lợi ích tốt nhất của trẻ.
Có rất nhiều nguyên tắc, ví dụ như: sự hỗ trợ xuyên suốt với 01 chuyên gia, nhân viên công tác xã hội để trợ giúp trẻ vượt qua khó khăn (lưu ý số lượng, không phải nhiều là tốt), phòng thẩm vấn, cơ sở vật chất dành riêng hoặc chú trọng tâm lý trẻ em, trẻ chỉ tới tòa khi thật sự cần thiết (rất nhiều vụ xử mà trẻ và gia đình không cần có mặt, nhất là khi có thủ phạm ở đó).
Nếu nạn nhân và gia đình tuyên bố không kiện, không tiết lộ thêm thông tin, hãy tôn trọng họ
Chúng ta cần tôn trọng sự sẵn sàng theo đuổi "công lý" của nạn nhân và gia đình. Chỉ mới vài thông tin chưa rõ ràng, đã có bài viết trên mạng chỉ trích gia đình bé gái bị dâm ô mong muốn "không tố giác vì sợ ảnh hưởng tâm lý bé gái" là họ đang "dung dưỡng cái ác", "không nghĩ tới nạn nhân khác", thậm chí "ích kỷ" (!?) vì không chịu làm ngọn cờ đầu trừ gian diệt ác, chỉ muốn "dĩ hòa vi quý"
Việc thực thi công lý cần thiết, nhưng cần thiết hơn là nó không gây thêm bất công, đau khổ nào nữa. Trong các hệ thống công lý biết lấy nhân phẩm làm trọng, các thủ tục sẽ giảm nhẹ hết mức ảnh hưởng lên nạn nhân.
Nhưng trong nhiều trường hợp, nạn nhân và gia đình sẽ cân nhắc và chọn giải pháp tốt nhất cho mình. Vì dù sao, ngày mai họ vẫn còn cả cuộc đời phải sống tiếp, còn công luận chỉ cần thấy thủ phạm thân bại danh liệt trong 48 giờ là đủ rồi.
Cuối cùng, việc ứng xử với thủ phạm đều có thể trượt theo hai chiều cực đoan: giận dữ tột độ, hoặc cợt nhả đùa cợt
Việc cả xã hội "truy sát" thủ phạm có thể gây tác động tâm lý cực lớn lên nạn nhân, đặc biệt trẻ em. Nạn nhân khi chưa đủ tuổi ý thức đầy đủ, nhìn thấy người làm chuyện xấu với mình bị cả xã hội truy lùng, chửi bới sẽ nảy sinh câu hỏi, nỗi sợ rằng phải chăng người đó đã làm chuyện gì đó rất khủng khiếp với mình
Nó như cảm giác bạn méc cô giáo về việc bị bạn cùng lớp trêu ghẹo, ngày hôm sau cô thông báo đã đuổi học bạn kia. Phản ứng của người lớn là chỉ dấu về sự nguy hiểm với trẻ nhỏ.
Chúng ta không cố làm nhẹ bản chất việc xấu, nhưng chúng ta phải làm nhẹ hết sức ảnh hưởng của nó lên nạn nhân. Đây không phải nhân văn với thủ phạm, mà là bảo vệ những người yếu thế hơn.
Chiều hướng bông đùa tiếu lâm hóa vụ việc cũng là hiện tượng khá phổ biến. Sau vụ xả súng tại New Zealand, có cậu bé đập quả trứng gà sống lên mặt nghị sĩ kì thị người nhập cư Hồi giáo khi đang phát biểu về vụ việc.
Hình ảnh này rất tức cười và hả dạ nhiều người. Rồi có chiến dịch nhỏ ủng hộ, tung hô "egg boy". Việc này khá giống những gì mọi người đang làm với nghi phạm dâm ô thang máy: trào lưu check-in nhà riêng nghi phạm, các biếm họa, truyện cười, trò chơi khăm...
Hệ quả tiềm ẩn của việc hài hước hóa này là nó có thể làm ta quên đi sự nghiêm trọng, nhạy cảm của vụ việc, và thay vì dành công sức góp phần khôi phục cuộc sống bình thường cho nạn nhân, chúng ta dồn sức làm đảo lộn cuộc sống thủ phạm
Quan điểm cá nhân của tác giả là vẫn ủng hộ sự hài hước nhất định, vì tiếng cười đôi khi là vũ khí rất mạnh của kẻ yếu để chống lại quyền lực và cái xấu, và phong trào nghiêm túc đến mấy cũng cần mang lại ít nhiều "tiếng cười" cho người hành động vượt qua căng thẳng, tiếp tục chiến đấu. Ai cũng thích sự sáng tạo trong việc đấu tranh chống cái xấu. Nhưng sa đà vào nó như mục tiêu duy nhất thì sẽ sai lệch.
Nguồn: kenh14.vn