Chill đã, story thu điện thoại ở trường cấp 2, cấp 3 giờ đang lan sang cả bậc đại học rồi đó các bạn ơi!
Học viện Khoa học và Công nghệ Quảng Châu vừa rồi có động thái gây sốc: bắt sinh viên phải để điện thoại sang chế độ im lặng rồi bỏ vào hộp chỉ định trước khi lớp bắt đầu luôn. Vi phạm là ảnh hưởng điểm tổng kết, còn nặng hơn thì xử lý theo quy chế nhà trường nha. Trường Hàng không thuộc Đại học Hàng không Vũ trụ Bắc Kinh (Beihang University) cũng chơi lớn không kém: sinh viên năm 2 phải nộp điện thoại trước giờ học, còn tân sinh viên năm nhất thì bắt buộc để điện thoại ở... ký túc xá luôn á!
Phải công nhận là điện thoại thực sự làm mình mất focus đấy. Ai mà chưa từng thấy tay ngứa ngáy muốn check phone dù chẳng có gì khẩn cấp đâu? Cảm giác đó khiến việc tập trung 100% hay "chìm đắm" vào bài giảng trở nên khó hơn rất nhiều. Trong lớp học - nơi mà việc hiểu bài và ghi nhớ là yếu tố cực kỳ quan trọng, thì việc bị xao nhãng kiểu này chắc chắn ảnh hưởng đến hiệu suất học tập rồi. Nên việc nhà trường quản lý việc dùng điện thoại trong lớp cũng có lý do chính đáng của nó. Thực tế, nhiều trường cấp 2, cấp 3 đã áp dụng chính sách thu điện thoại từ lâu rồi.
Nhưng mà đợi đã, áp dụng cách quản lý này ở bậc đại học có hơi... over không nhỉ? Sinh viên đại học đã là người trưởng thành rồi mà, các trường nên tôn trọng tính trưởng thành đó như thế nào đây? Liệu có cách giáo dục nào hợp lý hơn không?
Việc thu giữ điện thoại, thậm chí bắt tân sinh viên để thiết bị ở ký túc xá cho thấy nhà trường đang áp dụng phong cách quản lý khá "cứng". Dù những biện pháp này có thể giảm sự xao nhãng trong lớp, nhưng chúng cũng có nguy cơ biến môi trường đại học ngày càng giống... trường cấp 3, nơi sinh viên bị coi là những người cần được nhắc nhở và kiểm soát liên tục.
Thực ra, hiện tượng các trường đại học ở Trung Quốc ngày càng mang "vibe trường phổ thông" đang trở nên phổ biến lắm đó. Ví dụ như các nhóm chat online của phụ huynh sinh viên đại học ấy. Hello, sinh viên đại học đã là người trưởng thành rồi nha! Mọi thông báo chính thức từ trường nên gửi thẳng cho họ, các vấn đề hàng ngày cũng nên trao đổi trực tiếp với sinh viên chứ không phải phụ huynh. Nếu ba mẹ vẫn phải tham gia vào cả những chuyện giao tiếp cơ bản này thì điểm khác biệt giữa đại học và phổ thông ở đâu?
Gần đây, thuật ngữ "chuyển tiếp từ phổ thông lên đại học" ngày càng hot tại Trung Quốc. Một số cơ sở đào tạo tổ chức các "khóa học bắc cầu" trong kỳ nghỉ hè sau kỳ thi đại học để giúp sinh viên thích nghi với bậc đại học sớm hơn. Dù các cơ sở này chắc chắn có hơi "thổi phồng" nỗi lo để kích cầu, nhưng xu hướng này phản ánh một thói quen xã hội rộng lớn hơn: coi đại học chỉ là phần kéo dài của phổ thông, và xem sinh viên là đối tượng cần được huấn luyện cũng như giám sát từ đầu.
Nhưng thực ra, việc bồi dưỡng năng lực tự quản lý và tinh thần trách nhiệm cá nhân ở sinh viên phải là một phần không thể thiếu của giáo dục đại học đấy nha! Mục tiêu của giáo dục đại học không phải là đảm bảo sinh viên chỉ tập trung khi có người giám sát, mà là giúp họ hiểu được ý nghĩa của trách nhiệm cá nhân thông qua những lựa chọn độc lập và lặp đi lặp lại.
Khi sinh viên tốt nghiệp và đi làm, sẽ không ai thu điện thoại của họ trước giờ làm việc, cũng chẳng ai liên tục theo dõi xem họ có đang focus hay không đâu nhé. Biết khi nào nên chill và khi nào cần full tập trung cho công việc tự nó đã là một kỹ năng quan trọng rồi!
Hơn nữa, khi sinh viên thường xuyên bị điện thoại làm mất tập trung trong giờ học, ta cần đặt câu hỏi: bao nhiêu phần trăm là do thiếu khả năng tự kiểm soát, và bao nhiêu phần trăm là do chính lớp học thiếu sức hút? Hay có khi môn học đó đơn giản bị coi là không cần thiết? Người ta thường thấy sinh viên y khoa trong các lớp thực hành lâm sàng lắng nghe chăm chú và ghi chép cẩn thận, hiếm khi bị điện thoại làm xao nhãng. Lý do là họ hiểu rõ mục đích của bài học và nhận thức được giá trị mà họ sẽ nhận được từ đó. Đây là lời nhắc nhở dành cho các trường đại học: Không thể xem nhẹ khả năng thu hút của một lớp học khi bàn về vấn đề quản lý lớp đâu nha!
Một lớp học thú vị, hữu ích và đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của sinh viên sẽ khiến họ tự nguyện cất điện thoại đi. Ngược lại, nếu nội dung nhạt như nước ốc và phương pháp giảng dạy đơn điệu, việc thu điện thoại có thể chỉ chuyển sự xao nhãng từ hành động công khai sang trạng thái mất tập trung ngầm về mặt tư duy thôi. Hơn nữa, trong kỷ nguyên AI, sinh viên có thể tiếp cận ngay lập tức một lượng thông tin khổng lồ. Nếu giảng viên chỉ đọc theo sách giáo khoa trên lớp, không mang lại điều gì vượt trội hơn so với những gì AI có thể cung cấp và thiếu vắng những insight cá nhân hay tư duy phản biện, thì thật khó trách nếu sinh viên để tâm trí "trôi dạt" về phía chiếc điện thoại của mình.
Điều thực sự thu hút sinh viên chính là những yếu tố mà AI không thể thay thế: cá tính, trải nghiệm, sự va chạm giữa các luồng tư tưởng và sự "hiện diện" sống động của con người đang đứng trên bục giảng.
Vì vậy, sau khi thu điện thoại của sinh viên, người ta có thể tự hỏi: "Bước tiếp theo là gì?". Việc thu điện thoại chỉ đơn thuần là một biện pháp hành chính, nó không giải quyết được những kỳ vọng của sinh viên đối với lớp học hay hoàn thành sứ mệnh cốt lõi của trường đại học. Điều thực sự đáng để các cơ sở giáo dục đại học đầu tư công sức chính là làm sao để lớp học trở nên đáng để tham dự và giúp sinh viên dần hình thành năng lực tự chịu trách nhiệm.
Nguồn: svvn.tienphong.vn