Giữa núi việc chồng chất, mới lên nắm quyền thì ai cũng thông cảm nếu ông Joe Biden KHÔNG kịp nghĩ về chuyện... không gian đâu nhỉ
Tháng 12/1972, khi tàu Apollo 17 hạ cánh Mặt Trăng smoothly và mang về mẫu đá có mã số 76015,143 – thì chẳng ai để ý đến việc một thượng nghị sĩ mới toanh ở bang Delaware vừa được bầu.
Thượng nghị sĩ đó chính là Joseph Robinette Biden, Jr. (aka Joe Biden hiện giờ) - Còn các phi hành gia đặt chân lên Mặt Trăng là Jack Schmitt và Gene Cernan; viên đá họ nhặt được là món hàng 3,9 tỷ năm tuổi, nặng 332 gram, được lượm ở Thung lũng Taurus-Littrow trên Mặt Trăng luôn.
Fast forward đến tháng 1/2021: Jack Schmitt đã 85 tuổi - Gene Cernan đã mất - Joe Biden trở thành tổng thống thứ 46 của Mỹ và viên đá 76015,143 đang nằm ngay ngắn trên kệ trong Phòng Bầu dục mới được decor lại của ông, sau khi chính ông Biden "xin mượn" mẫu vật Mặt Trăng từ NASA để flex trong căn phòng quyền lực này.
Đó là dấu hiệu tốt đó nha! Ít nhất là với hội mê khám phá vũ trụ nói chung và team NASA nói riêng – ai cũng mong các chương trình khám phá không gian tiếp tục lên hương trong nhiệm kỳ của tân tổng thống và hành trình Mỹ đưa người lên Mặt Trăng những năm 2020 không bị dừng giữa chừng.
Trong bối cảnh nước Mỹ đang vật lộn với kinh tế và dịch bệnh, liệu ông tổng thống mới có còn ưu tiên chương trình vũ trụ như người tiền nhiệm không? Và liệu những thành tựu vũ trụ huyền thoại ngày xưa có làm lu mờ những cố gắng tương lai?
Cùng theo dõi bài phân tích của anh Jeffrey Kluger thuộc Tạp chí TIME (Mỹ) về những dự đoán chính sách của ông Biden với vai trò ông chủ Nhà Trắng trong bài viết đăng cuối tháng 1/2021, tựa đề "The Biden Presidency Could Fundamentally Change the U.S. Space Program". Check it out nhé!
"Tôi không nghĩ Tổng thống Biden đặt một viên đá Mặt Trăng mang tính biểu tượng như thế trong văn phòng rồi sau đó lại 'quay lưng' với chương trình Mặt Trăng trong tương lai" - John Logsdon, Giáo sư danh dự tại Viện Chính sách Không gian thuộc Đại học George Washington (Mỹ), chia sẻ.
Trước đó, Washington Post cho biết Tổng thống Biden chọn viên đá Mặt Trăng đặt trong phòng làm việc với hy vọng nó sẽ "nhắc nhở người Mỹ về tham vọng và thành tựu vũ trụ đỉnh cao của các thế hệ đi trước".
Thực ra, chính sách quốc gia không hẳn được xây dựng trên những biểu tượng kiểu này. Và tổng thống mới có thể được "tha thứ" nếu ông KHÔNG nghĩ về không gian. Nhiệm kỳ của ông Biden bắt đầu giữa drama của đại dịch toàn cầu, với nền kinh tế đầy khó khăn, khủng hoảng khí hậu và bất bình đẳng chủng tộc dai dẳng... Tất cả những thứ đó khiến bạn không còn nhiều thời gian để mơ mộng về các vì sao nữa đâu
Tuy nhiên, giữa những khó khăn mà chính quyền Trump để lại, vẫn có một "di sản" đáng khen: Đó là chương trình vũ trụ Mỹ đang hoạt động mượt mà một cách đáng kinh ngạc. Thành tích ấn tượng mà NASA mới có được là đưa tàu thám hiểm tân tiến nhất, trang bị khoa học xịn sò nhất Perseverance đổ bộ sao Hỏa thành công ngày 18/2/2021. Perseverance mang theo chiếc Ingenuity - trực thăng sao Hỏa đầu tiên trong lịch sử nhân loại, sẽ thử nghiệm chuyến bay chạy bằng năng lượng đầu tiên trên Hành tinh Đỏ.
Chưa hết, NASA thực sự nghiêm túc với chương trình Mặt Trăng thế kỷ mới - Đó là Chương trình Artemis nhằm mục tiêu đưa phi hành đoàn (2 người, 1 nam, 1 nữ) đổ bộ vệ tinh tự nhiên của Trái Đất sớm nhất là năm 2024.
Chưa dừng lại ở đó, ngành công nghiệp vũ trụ tư nhân Mỹ cũng đang phát triển cực mạnh. SpaceX của Elon Musk vừa tạo nên kỷ nguyên mới của ngành du hành vũ trụ Mỹ khi đưa hai phi hành đoàn lên Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS) thành công trên tàu Crew Dragon vào ngày 30/5/2020 - kết thúc một thập kỷ "nhờ vả" Nga cho những chuyến bay đưa người lên ISS tốn hàng chục triệu USD cho "một cái ghế". "Gã khổng lồ" Boeing chuẩn bị bắt kịp cuối năm 2021 với phương tiện Starliner.
Hội đồng Vũ trụ Quốc gia (NSC) - một ban cố vấn thuộc nhánh hành pháp được thành lập lần đầu dưới thời Tổng thống Dwight Eisenhower (nhiệm kỳ 1953 đến 1961) và bị bỏ rơi sau nhiệm kỳ tổng thống George H.W. Bush (nhiệm kỳ 1989 đến 1993) - đã được hồi sinh dưới thời ông Trump. Còn nữa, ông Trump còn ký sắc lệnh thành lập Lực lượng Không gian (Space Force) như nhánh thứ sáu của quân đội Mỹ.
Không giống như rất nhiều chính sách của Trump - từng gây ra những cuộc tranh cãi dữ dội - định hướng chương trình không gian dưới thời tổng thống thứ 45 này nhận được sự ủng hộ rộng rãi - đặc biệt là sáng kiến về Chương trình Mặt trăng Artemis.
Các cuộc thăm dò năm 2020 cho thấy: 80% người Mỹ tin rằng du hành vũ trụ hỗ trợ khám phá khoa học; 78% có ấn tượng tốt về NASA; 73% cho biết NASA góp phần vào lòng tự hào và lòng yêu nước; và 71% cho biết NASA không chỉ là một cơ quan đáng mơ ước mà còn là một cơ quan rất cần thiết đối với Mỹ. Và không có kết quả thăm dò nào nằm ngoài sự chú ý của ông Biden cả.
"Quốc hội Mỹ cũng bày tỏ quan điểm ủng hộ các chương trình khám phá vũ trụ của quốc gia. Cả các ngành công nghiệp Mỹ cũng thấy được tầm quan trọng và tiềm năng tương lai của khai phá vũ trụ. Hãy chờ xem chính quyền tân tổng thống sẽ nhìn nhận và hành động thế nào để đem lại lợi ích quốc gia cho Mỹ" - Waleed Abdalati, nhà khoa học môi trường của Đại học Colorado, Mỹ cho biết.
Khách quan mà nói, đối với Washington, mọi thứ phức tạp hơn vẻ bề ngoài nhiều. Việc đưa người lên Mặt Trăng vào năm 2024 luôn là mục tiêu quá tham vọng, đặc biệt là khi phần lớn phần cứng chưa được thiết kế và chế tạo, chưa nói đến việc thử nghiệm
Nhiều người chê Lực lượng Không gian (Space Force) là lãng phí - rất nhiều tiền và nhân sự đã được chi cho một bộ máy hành chính mới khổng lồ, được giao nhiệm vụ bảo vệ các vệ tinh quân sự và tài sản không gian khác mà Không quân Mỹ đang làm rất tốt rồi.
Đến nay, ông Biden vẫn chưa nói gì về việc liệu tân tổng thống có thấy giá trị khi tiếp tục duy trì Hội đồng Vũ trụ Quốc gia (NSC) hay không; và với trọng tâm là giải quyết khủng hoảng khí hậu ở đây - ngay trên hành tinh của chúng ta - thì hoàn toàn có khả năng các sáng kiến ông Biden đưa cho NASA sẽ ưu tiên khoa học Trái Đất hơn là thám hiểm vũ trụ.
Thông thường, những dự đoán về quyết định chính sách trong nhiệm kỳ tổng thống được dựa trên những gì tân tổng thống nói trong chiến dịch tranh cử. Và khi nói đến không gian, ông Biden không nói nhiều lắm.
Khi SpaceX thành công đưa người lên ISS hồi tháng 5/2020, ông Biden nói: "Ngày nay, trong việc nâng tầm tham vọng và trí tưởng tượng của chúng ta lên bầu trời, Mỹ đã một lần nữa định hình lại tương lai của du hành vũ trụ. Chúng tôi ủng hộ công việc của NASA để đưa người Mỹ trở lại Mặt Trăng và đi xa hơn nữa đến sao Hỏa, thực hiện bước đệm tiếp theo trong khám phá Hệ Mặt trời của chúng ta".
Tổng thống Biden năm nay 78 tuổi. Có nghĩa là ông sẽ luôn nhớ về "kỷ nguyên vàng" của NASA - với các sứ mệnh Mercury, Gemini và Apollo trong những năm 1960 và 1970, với những quả tên lửa đẩy ngày càng mạnh hơn, làm bùng nổ những tham vọng vũ trụ ngày càng lớn hơn của người Mỹ và đỉnh cao là trải nghiệm siêu việt trong các chuyến đi bộ lên Mặt Trăng.
Khi được cùng dân chúng Mỹ tận hưởng những thành tựu đó trong thế kỷ 20, có thể bạn sẽ chẳng bận tâm đến điều gì khác nữa
"Tổng thống Biden là một thanh niên trẻ trong thời kỳ Apollo. Tôi chắc rằng ông nhớ các sứ mệnh vĩ đại của NASA đã đoàn kết đất nước như thế nào, tôn vinh lòng tự tôn dân tộc ra sao. Tôi cũng chắc rằng ông nhớ Apollo 8 [sứ mệnh quỹ đạo Mặt Trăng đầu tiên] đã cứu năm 1968 như thế nào" - Alan Stern, người đứng đầu sứ mệnh New Horizons của NASA đến sao Diêm Vương, kiêm cựu lãnh đạo Ban giám đốc sứ mệnh khoa học của NASA cho biết.
Đón đọc kỳ tới: "Vấn đề đầu tiên là tiền đâu" - Câu nói cửa miệng lại thành vấn đề hóc búa của cả Trump và Biden.
Chuyển ngữ từ: TIME MAGAZINE
Nguồn: soha.vn