FanHong2454
New member
Giờ mua đồ ở siêu thị mà xin túi nilon? Chuẩn bị móc ví nhé! Nhiều quốc gia như Singapore, Nhật Bản, Pháp, Hàn Quốc đã bắt đầu thu phí túi nilon, đồng thời thả thính người dân dùng túi riêng bằng cách giảm giá khi đổi chai cũ. Chiêu này nghe có vẻ đơn giản nhưng hiệu quả bất ngờ đấy!
Singapore: Chỉ 1k/túi mà effect khủng khiếp
Từ tháng 7/2023, Singapore bắt đầu "chặn đầu" túi nilon ở hơn 400 siêu thị lớn - chiếm tận 2/3 thị phần bán lẻ luôn á. Mức phí chỉ từ 0,05 SGD (khoảng hơn 1.000 đồng) thôi nhưng đủ làm dân tình thay đổi hành vi: ai cũng tranh thủ mang túi tái sử dụng, vừa tiết kiệm vừa bảo vệ môi trường ️
Không chỉ dừng ở siêu thị đâu nhé! Singapore còn cấm luôn đồ nhựa dùng một lần ở các khu ăn uống công cộng, lắp đặt máy lọc nước khắp nơi từ nhà ga, bến xe đến sân vận động để giảm thiểu nước đóng chai. Từ 2021, các công ty phải báo cáo lượng bao bì dùng hàng năm. Đến 2026 sẽ còn căng hơn với chính sách trách nhiệm nhà sản xuất về bao bì và chai nhựa nữa đó!
Nhật Bản: Từ Olympic đến đời thường
Từ tháng 7/2020, Nhật áp dụng thu phí túi nilon ở mọi siêu thị, trung tâm thương mại, cửa hàng tiện lợi (trừ túi phân hủy sinh học). Với văn hóa kỷ luật nổi tiếng, người Nhật nhanh chóng thích nghi với quy định này.
Đỉnh cao nhất phải kể đến Olympic Tokyo 2020 - Nhật đã dẫn đầu trong việc giảm thiểu rác thải nhựa dùng một lần. Ban tổ chức dùng bao bì sinh học thay thế và khuyến khích khán giả mang bình nước cá nhân. Đúng kiểu flex bảo vệ môi trường trên sân khấu quốc tế luôn!
Pháp: Tham vọng "zero plastic" 2040
Pháp không đùa chơi với Luật Chống rác thải và Kinh tế tuần hoàn, mục tiêu loại bỏ hoàn toàn nhựa dùng một lần vào năm 2040. Từ 2021, họ cấm hộp xốp đựng đồ ăn và phát nước đóng chai miễn phí trong công sở.
Các siêu thị phải dành tối thiểu 20% diện tích để bán hàng không bao bì - khách có thể mang chai lọ đến refill. Đổi chai cũ, dùng lại thì được giảm giá; còn ai xin túi nilon thì... trả phí cao nhen! Pháp chọn lối đi "vừa đòn vừa kẹo", kết hợp luật pháp với chiến dịch thay đổi hành vi cực kỳ khéo léo.
Hàn Quốc: Từ cấm cứng đến mềm mỏng
Từ 2019, Hàn Quốc cấm phát túi nhựa dùng một lần ở siêu thị, mở rộng sang cửa hàng tiện lợi, nhà hàng từ 2022. Nhưng plot twist: việc thi hành gặp nhiều vấn đề! Năm 2023, Bộ Môi trường phải tạm dừng lệnh cấm vì dân phản ứng gay gắt về chất lượng ống hút, cốc giấy kém và hệ thống logistics tái chế chưa xong.
Dù vậy, họ vẫn giữ lộ trình giảm nhựa. Mục tiêu đến 2025: giảm 20% rác nhựa từ bao bì thực phẩm, bắt buộc dùng vật liệu có chứng nhận sinh thái, phạt đến 3 triệu won nếu vi phạm. Các doanh nghiệp phải báo cáo lượng nhựa sử dụng hàng năm.
Hàn Quốc còn thử nghiệm hệ thống đặt cọc: khách phải trả thêm 300 won cho mỗi cốc dùng một lần ở Jeju và Sejong, được hoàn lại nếu trả đúng cách. Tuy nhiên, cấm hoàn toàn ở quán cà phê, nhà hàng vẫn khó vì... tốn tiền thuê người rửa cốc quá! Giáo sư Lee Jai-young (ĐH Seoul) cho rằng chi phí này khá cao đối với các quán.
Vì thế, Hàn Quốc đang chuyển sang "khuyến khích tự nguyện" - ký cam kết với chuỗi nhượng quyền, kêu gọi không cung cấp cốc giấy, ống hút nhựa nếu khách không yêu cầu.
Bí kíp thành công: Linh hoạt + đồng bộ
Không thể chỉ dựa vào lệnh cấm hay hành chính đơn thuần được! Kinh nghiệm quốc tế cho thấy chính sách thành công đều kết hợp giữa chế tài ràng buộc và khuyến khích tích cực.
Ở Pháp, dùng túi nilon thì phải trả phí cao, nhưng mang chai lọ refill lại được giảm giá. Ở Hàn Quốc, chính sách đặt cọc - hoàn tiền vừa răn đe vừa thúc đẩy tiêu dùng có trách nhiệm, hình thành thói quen tái sử dụng thay vì vứt bỏ.
Ngoài biện pháp tài chính, còn cần hỗ trợ kỹ thuật và chi phí chuyển đổi - đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ. Các mô hình quốc tế thành công đều có sự đồng hành từ nhà nước hoặc tổ chức trung gian trong việc cung cấp vật liệu thay thế giá hợp lý, hoặc hỗ trợ tiếp cận tín dụng xanh.
Để giảm thiểu nhựa dùng một lần thực sự lan tỏa tại Việt Nam, cần xây dựng hệ sinh thái cung ứng bao bì sinh học và chính sách hỗ trợ phù hợp với năng lực của từng nhóm doanh nghiệp.
Việt Nam thì sao?
PGS.TS Lưu Đức Hải - Chủ tịch Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam cho rằng cần áp dụng mức thuế suất cao đối với sản phẩm nhựa khó phân hủy để tăng chi phí sử dụng và giảm động lực tiêu dùng.
Bên cạnh đó, ông Hải nhấn mạnh cần ban hành tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng, đảm bảo chất lượng và độ an toàn cho các sản phẩm thay thế như túi sinh học, túi vải, hộp giấy..., giúp doanh nghiệp và người tiêu dùng yên tâm chuyển đổi.
Ngày 10/7/2025, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua nghị quyết quan trọng về giảm phát thải nhựa, phù hợp với Nghị định 08/2022 của Chính phủ. Lộ trình triển khai tại Hà Nội đã được đề ra cụ thể, tạo áp lực để phát triển thị trường bao bì sinh học trong nước.
Nguồn: soha.vn