Bản thỏa thuận mới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Iran đang gây drama khủng khi bị tố "mở đường" cho Tehran kiểm soát eo biển Hormuz luôn rồi
Theo bài viết trên tờ New York Post ngày 19-6, bản ghi nhớ thỏa thuận (MOU) vừa ký giữa Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đang bị đánh giá là chứa đầy rủi ro, thậm chí còn có thể để lại hậu quả nặng nề hơn cả hiệp định hạt nhân thời Obama ngày xưa.
Và thực tế đã chứng minh: Ngay sau khi MOU được ký xong, Iran lập tức triển khai các động thái để kiểm soát Hormuz. Chỉ trong vài ngày, họ đã 2 lần tuyên bố đóng eo biển này, thậm chí còn đề xuất thu luôn "phí bảo hiểm" nữa
Điểm twist ở đây là: Động thái này của Iran không hề vi phạm cam kết đâu nhé! Bởi vì Điều 5 trong kế hoạch 14 điểm đã ghi rõ: "Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ đối thoại với Vương quốc Oman để xác định việc quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz".
Việc đưa điều khoản quản lý một tuyến đường thủy quốc tế - vốn đang tự do - vào văn bản đàm phán đang bị xem là một nước đi cực kỳ gây tranh cãi.
Còn về nghĩa vụ thì sao? Văn bản hiện tại chỉ có đúng một cam kết cốt lõi từ Iran ở Điều 7: "Cộng hòa Hồi giáo Iran tái khẳng định sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân".
Nhưng mà các chuyên gia nhận xét cụm từ "tái khẳng định" này chỉ là... lặp lại cái mà Tehran vẫn nói từ trước đến giờ thôi, chả có gì mới cả 
Thỏa thuận còn bị chê vì thiếu cơ chế ràng buộc về việc bàn giao uranium làm giàu, không hạn chế vũ khí thông thường, và chưa có giải pháp ngăn Iran tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm ở Gaza, Lebanon hay Yemen.
Trong khi đó, phần lớn nội dung kế hoạch 14 điểm lại tập trung vào các lợi ích kinh tế và chiến lược mà Iran được hưởng.
Iran sẽ được dỡ bỏ ngay các lệnh trừng phạt về dầu mỏ xuất khẩu, Hezbollah được bảo vệ khỏi hoạt động quân sự từ Israel, và có khả năng nhận quỹ tái thiết lên đến 300 tỷ USD nếu các vòng đàm phán sau đạt deal
Hiện tại, chính quyền Mỹ cho biết bản ghi nhớ này chỉ là bước khởi đầu thôi, và các biện pháp trừng phạt sẽ không được xóa bỏ hoàn toàn nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mở rộng trong vòng 60 ngày tới.
Số liệu từ Khảo sát mùa hè của Viện Reagan cho thấy động thái đối ngoại này đang không được lòng các cử tri ủng hộ phong trào MAGA của Trump. Cụ thể, chỉ có 25% cử tri tự nhận là người Cộng hòa ủng hộ phương án dàn xếp thông qua đàm phán.
Thêm vào đó, các động thái liên quan cũng đang tạo ra rạn nứt trong quan hệ giữa Washington và đồng minh thân thiết Israel.
Trước những phản ứng tiêu cực từ Israel, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã lên tiếng cảnh báo, đề nghị Tel Aviv không nên có các hành động quân sự ảnh hưởng đến mối quan hệ với "đồng minh mạnh mẽ duy nhất còn lại của họ trên thế giới"
Tuy nhiên, tiến trình thương lượng đã có dấu hiệu không ổn định khi thông tin về các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ không rõ ràng.
Nguồn: soha.vn
Theo bài viết trên tờ New York Post ngày 19-6, bản ghi nhớ thỏa thuận (MOU) vừa ký giữa Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đang bị đánh giá là chứa đầy rủi ro, thậm chí còn có thể để lại hậu quả nặng nề hơn cả hiệp định hạt nhân thời Obama ngày xưa.
Và thực tế đã chứng minh: Ngay sau khi MOU được ký xong, Iran lập tức triển khai các động thái để kiểm soát Hormuz. Chỉ trong vài ngày, họ đã 2 lần tuyên bố đóng eo biển này, thậm chí còn đề xuất thu luôn "phí bảo hiểm" nữa
Điểm twist ở đây là: Động thái này của Iran không hề vi phạm cam kết đâu nhé! Bởi vì Điều 5 trong kế hoạch 14 điểm đã ghi rõ: "Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ đối thoại với Vương quốc Oman để xác định việc quản lý và các dịch vụ hàng hải trong tương lai tại eo biển Hormuz".
Việc đưa điều khoản quản lý một tuyến đường thủy quốc tế - vốn đang tự do - vào văn bản đàm phán đang bị xem là một nước đi cực kỳ gây tranh cãi.
Còn về nghĩa vụ thì sao? Văn bản hiện tại chỉ có đúng một cam kết cốt lõi từ Iran ở Điều 7: "Cộng hòa Hồi giáo Iran tái khẳng định sẽ không mua sắm hoặc phát triển vũ khí hạt nhân".
Nhưng mà các chuyên gia nhận xét cụm từ "tái khẳng định" này chỉ là... lặp lại cái mà Tehran vẫn nói từ trước đến giờ thôi, chả có gì mới cả
Thỏa thuận còn bị chê vì thiếu cơ chế ràng buộc về việc bàn giao uranium làm giàu, không hạn chế vũ khí thông thường, và chưa có giải pháp ngăn Iran tài trợ cho các lực lượng ủy nhiệm ở Gaza, Lebanon hay Yemen.
Trong khi đó, phần lớn nội dung kế hoạch 14 điểm lại tập trung vào các lợi ích kinh tế và chiến lược mà Iran được hưởng.
Iran sẽ được dỡ bỏ ngay các lệnh trừng phạt về dầu mỏ xuất khẩu, Hezbollah được bảo vệ khỏi hoạt động quân sự từ Israel, và có khả năng nhận quỹ tái thiết lên đến 300 tỷ USD nếu các vòng đàm phán sau đạt deal
Hiện tại, chính quyền Mỹ cho biết bản ghi nhớ này chỉ là bước khởi đầu thôi, và các biện pháp trừng phạt sẽ không được xóa bỏ hoàn toàn nếu hai bên không đạt được thỏa thuận mở rộng trong vòng 60 ngày tới.
Số liệu từ Khảo sát mùa hè của Viện Reagan cho thấy động thái đối ngoại này đang không được lòng các cử tri ủng hộ phong trào MAGA của Trump. Cụ thể, chỉ có 25% cử tri tự nhận là người Cộng hòa ủng hộ phương án dàn xếp thông qua đàm phán.
Thêm vào đó, các động thái liên quan cũng đang tạo ra rạn nứt trong quan hệ giữa Washington và đồng minh thân thiết Israel.
Trước những phản ứng tiêu cực từ Israel, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance đã lên tiếng cảnh báo, đề nghị Tel Aviv không nên có các hành động quân sự ảnh hưởng đến mối quan hệ với "đồng minh mạnh mẽ duy nhất còn lại của họ trên thế giới"
Tuy nhiên, tiến trình thương lượng đã có dấu hiệu không ổn định khi thông tin về các cuộc đàm phán ở Thụy Sĩ không rõ ràng.
Nguồn: soha.vn