Tại Sirte và Jufra, Thổ Nhĩ Kỳ đang có nhiều option khác nhau để giành "miếng bánh" này mà không phải đối đầu trực diện với Nga luôn đâu nha!
Ba lý do Thổ Nhĩ Kỳ đang "mắt híp tai dài" với Libya
Cụ thể là Thổ Nhĩ Kỳ đang cực kỳ quan tâm đến chiến lược ở Libya và muốn tiến công giành lấy trục Sirte và Jufra vì những lý do sau:
Thứ nhất, Thổ Nhĩ Kỳ muốn bảo vệ các lợi ích về tài chính, năng lượng, quân sự và địa chính trị ở Libya. Hiểu nôm na là phải giữ "miếng cơm manh áo" của mình thôi!
Thứ hai, nơi đây chính là sàn đấu cho cuộc cạnh tranh quyền lực đang diễn ra cực gắt giữa Thổ Nhĩ Kỳ với các quốc gia Ả Rập (UAE, Ai Cập và Saudi Arabia). Ankara muốn flex ảnh hưởng ở khu vực Trung Đông và Bắc Phi trên quy mô rộng lớn hơn nữa.
Thứ ba, đây là một phần của chính sách Đông Địa Trung Hải mở rộng của Thổ Nhĩ Kỳ, nơi mà họ đang phải đối mặt với cả một team gồm Hy Lạp, Síp, Israel, Ai Cập và Pháp. Áp lực vãi chưởng!
Drama đang diễn ra thế nào?
Thổ Nhĩ Kỳ đã ký thỏa thuận với Chính phủ Hiệp định quốc gia (GNA) vào tháng 11 về việc phân định khu vực hàng hải ở Đông Địa Trung Hải.
Thông qua deal này, Thổ Nhĩ Kỳ đã gia tăng ranh giới trên biển ở Đông Địa Trung Hải, khiến hầu hết các cường quốc châu Âu phản đối ầm ĩ, đặc biệt là gây ra căng thẳng với Hy Lạp, Síp và Pháp.
Để đáp trả, Thổ Nhĩ Kỳ đang tăng gấp đôi sự hiện diện của quân đội và hải quân ở Đông Địa Trung Hải, coi như đây là sân nhà của mình rồi.
Ở Libya, với những chiến thắng quân sự gần đây của Thổ Nhĩ Kỳ và GNA, bản đồ xung đột đã thay đổi đáng kể theo hướng có lợi cho liên minh này. Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để bất kỳ bên nào có thể tuyên bố chiến thắng ngay được.
Dù Quân đội Quốc gia Libya (LNA) do tướng Khalifa Haftar lãnh đạo phải gánh chịu nhiều tổn thất, nhưng Nga được cho là đang tăng gấp đôi sự hiện diện quân sự tại quốc gia này nữa cơ.
Ngoài ra còn có cái plot twist về sự can thiệp của quân đội Ai Cập nếu Thổ Nhĩ Kỳ và GNA tiến hành cuộc tấn công quân sự vào Sirte và Jufra.
Vậy câu hỏi đặt ra là: mục tiêu và lựa chọn trước mắt của Thổ Nhĩ Kỳ trong giai đoạn này là gì?
Thổ Nhĩ Kỳ sẽ đi đường nào đây? ️
Đầu tiên, rất có khả năng Ankara sẽ cố gắng biến những chiến thắng quân sự của mình thành những lợi ích tài chính, chiến lược và địa chính trị một cách cụ thể, càng sớm càng tốt. Ở cấp độ chiến lược và địa chính trị, nước này sẽ cố gắng thiết lập và vận hành cả căn cứ không quân (al-Watiya) và hải quân (Misrata) nhanh nhất có thể.
Về mặt tài chính và năng lượng, Ankara khao khát đóng vai trò chính trong hoạt động thăm dò và khai thác dầu khí, và trong các dự án cơ sở hạ tầng, xây dựng cho chính quyền GNA. Nói chung là muốn ăn miếng ngon nhất!
Thứ hai, tương lai của Sirte và Jufra, gần "lưỡi liềm dầu" của Libya, đã trở thành điểm tranh cãi quan trọng giữa Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và liên minh UAE-Ai Cập.
Thổ Nhĩ Kỳ và GNA đang tiếp tục xây dựng quân đội, trong khi Thổ Nhĩ Kỳ đang kêu gọi LNA rút khỏi các khu vực này như một điều kiện tiên quyết cho bất kỳ lệnh ngừng bắn nào.
Do tính chất liên kết của các cuộc xung đột Syria và Libya, cộng với tương quan mối quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ và sự hiện diện của Moscow, Ankara sẽ cẩn thận không đối kháng hoàn toàn với Nga đâu nha. Từ quan điểm này, mục tiêu trước mắt của Ankara là hướng đến sự rút lui của LNA khỏi các khu vực này.
Chiêu "mượn tay" Mỹ của Thổ Nhĩ Kỳ
Khi nói đến quyền kiểm soát Sirte và Jufra, Thổ Nhĩ Kỳ có thể sẽ cởi mở với các lựa chọn khác nhau, thay vì để cho GNA giành quyền quản lý toàn bộ luôn.
Theo đó, chính quyền địa phương của các khu vực này hoặc sự hiện diện của một lực lượng quốc tế có thể là sự thay thế cho sự kiểm soát hoàn toàn của GNA hoặc LNA. Tuy nhiên, Thổ Nhĩ Kỳ bằng mọi giá sẽ không chấp nhận sự kiểm soát của LNA đối với khu vực quan trọng nhất này.
Về mặt này, lời đe dọa can thiệp quân sự của Ai Cập dường như không gây ra nhiều lo ngại ở Ankara lắm.
Mặc dù không thể loại trừ khả năng can thiệp của Ai Cập, vì Ai Cập dường như bắt buộc phải đáp trả một cuộc tấn công quân sự vào Sirte-Jufra sau những cam kết công khai của mình, nhưng nhiều quan điểm cho rằng động thái như vậy có thể sẽ bị hạn chế, mang tính biểu tượng và khả năng được thực hiện dưới dạng không kích hơn là hoạt động trên mặt đất.
Ngoài ra, Ankara cũng sẽ sẵn sàng thỏa thuận với Ai Cập về Libya nếu nước này tin rằng Cairo có thể hoạt động độc lập với UAE và Ả Rập Saudi trong chính sách đối ngoại.
Ở cấp độ quốc tế, Ankara cũng đang có những mâu thuẫn với Mỹ, Đức và Italy về vấn đề Libya, trong khi xung đột Thổ Nhĩ Kỳ - Pháp sẽ tiếp tục kéo dài.
Bất chấp những hiềm khích này, bằng cách tận dụng sự tham gia quân sự ngày càng tăng của Nga ở Libya và mối lo ngại về vai trò lớn hơn của Nga ở Đông Địa Trung Hải, Ankara đang gia tăng các hoạt động tiếp cận đối với Mỹ, Đức và Italy để tìm kiếm sự trợ giúp. Chiêu "dùng cọp diệt hổ" đây rồi!
Đây chính là hướng đi thứ ba cho Thổ Nhĩ Kỳ ở Sirte và Jufra, thay vì lựa chọn GNA hoặc LNA kiểm soát khu vực này.
Nhưng cho đến nay, Mỹ chủ yếu chỉ hỗ trợ bằng lời nói cho Thổ Nhĩ Kỳ và có những chỉ trích khắc nghiệt đối với Nga mà không cung cấp hỗ trợ cụ thể cho Ankara. Nói chứ không làm thì cũng bằng không thôi!
Nguồn: soha.vn