ChangKitty7599
New member
Các ông lớn ngành thịt nuôi cấy đang phải "ăn quả đắng" khi thực tế không như mơ. Họ vẫn cố "quẩy" rằng "sự đổi mới hiếm khi diễn ra theo đường thẳng" nhưng nghe sao thấy... buồn cười quá
10 năm về trước tại London, giới nghiên cứu từng "flex" miếng thịt bò trị giá 330.000 USD do Mark Post tạo ra. Quy trình nuôi cấy tế bào siêu phức tạp này mất tận 6 tuần để phát triển 20.000 sợi cơ. Xong xuôi thì những sợi mô cơ nhỏ xíu được lấy ra bằng tay và ép thành miếng.
Mark Post hồi đó kỳ vọng chỉ cần thêm 1 thập kỷ nữa thôi là thịt nuôi cấy sẽ "tràn lan" khắp siêu thị. Logic của ổng là: Con người thích ăn thịt nhưng lại hại môi trường. Vậy thay vì bắt người ta ăn chay, sao không nuôi cấy thịt trong lab cho nhanh?
Upside Foods được coi là một trong những công ty nuôi cấy thịt "xịn" nhất ngành. Năm ngoái, FDA Mỹ đã công nhận thịt gà của họ vừa an toàn vừa đạt chất lượng.
"Quy trình của chúng tôi ez lắm: lấy vài tế bào từ động vật, rồi cho chúng trải qua các phản ứng sinh học mô. Thịt ngon và giàu protein", Uma Valeti - đồng sáng lập kiêm CEO Upside Foods nói. "Lượng khí thải nhà kính từ quy trình của chúng tôi thấp hơn 90% so với chăn nuôi truyền thống đấy".
Lời hứa hẹn ngày càng "bự". Dù chưa có sản phẩm thương mại rõ ràng hay nhu cầu tiêu dùng thực tế, các nhà đầu tư vẫn "chơi lớn" đổ tiền vào lĩnh vực này. Theo Viện Thực phẩm (tổ chức tư vấn phi lợi nhuận về protein thay thế), tính đến cuối 2022, ngành này có tới 156 công ty và huy động được 2,78 tỷ USD Các startup tuyên bố sẽ làm mọi thứ từ tôm, lợn, cá, thậm chí cả... sữa mẹ luôn.
Đại diện Upside còn "hype" rằng sản phẩm của họ ít chất béo xấu nên có thể cứu sống "hàng tỷ người". Công ty dự tính sản xuất hơn 50.000 pound (hơn 20.000kg) mỗi năm và gần đây còn công bố kế hoạch xây nhà máy rộng 17 nghìn mét vuông.
Nhưng thực tế "phũ phàng" hơn nhiều: Hiện tại Upside chỉ bán được có 1 pound (hơn 4 lạng) thịt gà mỗi tháng thôi Đại diện công ty cũng phải thừa nhận là "sự đổi mới hiếm khi diễn ra theo đường thẳng và liên tục" (nghe giống kiểu... "xin lỗi anh em chúng tôi đang fail" quá).
Theo lời kể của vài nhân viên cũ, Upside hiện đang phát triển một lượng rất nhỏ tế bào da gà. Chúng có hàm lượng cholesterol và chì cao hơn gà thật nữa chứ. Câu hỏi đặt ra lúc này: Tại sao chúng ta lại cứ "nhất quyết" theo đuổi giấc mơ thịt gà nuôi trong lab? Đối với Valeti, nuôi cấy thịt là để cứu động vật.
Thông thường, các công ty thịt nuôi cấy nhận thức rõ những thách thức về kỹ thuật lẫn chi phí khi nhảy vào ngành này. Chính vì vậy, họ quyết định phát triển các giống lai làm từ thịt dựa trên tế bào, rồi "múc" thêm chất độn làm từ thực vật vào cho đủ.
Tuy nhiên, Valeti muốn "làm điều không tưởng". Upside thuê cựu quan chức FDA Eric Schulze, giao cho ông này phụ trách các vấn đề pháp lý, để rồi đến tháng 11/2022 trở thành công ty nuôi cấy thịt đầu tiên được FDA chấp thuận.
Sự bất tử - Upside viết trong hồ sơ của mình - là chìa khóa. Một tế bào bình thường (sơ cấp) lấy từ động vật sẽ không thể tái tạo mãi mãi được. Công ty muốn nuôi cấy lượng thịt đáng kể mà không cần liên tục "hốt" tế bào từ động vật sống thì phải biến tế bào sơ cấp thành tế bào bất tử.
Plot twist: Ba công ty khởi nghiệp lớn trong lĩnh vực là Believer Meats, Eat Just và Upside Foods đang "lặng lẽ" sử dụng loại tế bào này - thứ mà hầu hết mọi người chưa từng thử. Về mặt kỹ thuật, chúng được cho là... có thể gây ung thư
"Đừng lo lắng" - các nhà nghiên cứu ung thư nổi tiếng nói với Bloomberg Businessweek vì những tế bào này không phải của con người. Điều chúng ta nên lo là khả năng gây ung thư từ thịt nuôi trong trang trại cơ.
Theo Bloomberg, các công ty sản xuất thịt nuôi cấy đang "cố hết sức" không để thông tin tiêu cực này "khắc sâu" vào tâm trí khách hàng. Ngay cả khi loại thịt này không gây ung thư, việc mọi người cứ nhắc đi nhắc lại một vấn đề sẽ khiến chúng không còn ngon và hấp dẫn nữa.
Theo Yaakov Nahmias - Giám đốc khoa học của Believer Meats, công ty này sử dụng tế bào bất tử trong gà nuôi cấy và chúng hoàn toàn vô hại. Eric Schulze - phó Chủ tịch phụ trách các vấn đề khoa học và quy định toàn cầu của Upside Foods cho biết công ty ủng hộ sự chấp thuận của FDA và các quy định an toàn. "Quy trình chúng tôi áp dụng đã có từ nhiều thập kỷ, thậm chí hàng thế kỷ nay trong sản xuất thực phẩm. Sản phẩm của chúng tôi an toàn như thịt gà bạn ăn hàng ngày".
Tuy nhiên, phỏng vấn với những người trong ngành cho thấy rõ ràng ngành công nghiệp thịt nuôi cấy vẫn đang "bối rối" về rủi ro tế bào bất tử. "Cơn ác mộng" này đã trở thành chủ đề lặp đi lặp lại.
"Đó là điều xảy ra khá thường xuyên," Kimberly Ong - chuyên gia tư vấn tại công ty an toàn công nghệ sinh học Vireo Advisors LLC cho biết trong một bài phát biểu tại Brooklyn. Một số công ty khởi nghiệp thậm chí đã phải "nghỉ chơi" hoàn toàn với tế bào bất tử dù điều này khiến họ mất nhiều thời gian và tiền bạc hơn.
Các công ty thịt nuôi cấy vẫn còn một chặng đường "xa xôi" trước khi có thể sản xuất hàng loạt với giá cả phải chăng. Nếu vượt qua được những rào cản này trong một hoặc hai thập kỷ tới, họ sẽ có thể "làm lại" ngành kinh doanh thịt trị giá hàng nghìn tỷ USD. Nhưng nếu "fail", bánh mì kẹp thịt giả chay nhiều chất béo sẽ vẫn là lựa chọn thay thế tốt nhất trong một thời gian dài
Fun fact: Tế bào bất tử đã được dùng trong nghiên cứu y học từ đầu những năm 1950, khi dòng tế bào bất tử đầu tiên của một phụ nữ bị ung thư tên Henrietta Lacks được nuôi cấy thành công trong lab. Sau đó Lacks được nhiều người coi là nạn nhân của y đức vì các tế bào của cô bị lấy đi mà không hề xin phép.
Nguồn: soha.vn