Người Việt mình mỗi năm "đập" gần 8.500 tỷ đồng vào trà sữa nha! Con số này được Momentum Works và qlub công bố trong báo cáo về thị trường trà sữa khu vực Đông Nam Á đấy. Để dễ hình dung thì nếu đem số tiền này đi mua gạo, có thể nuôi sống nửa triệu người trong cả năm luôn. Hoặc bằng thu nhập của hơn 2 triệu người lao động Việt Nam tính theo thu nhập bình quân đầu người năm 2021 á!
Trà sữa bắt đầu vào Việt Nam từ năm 2000 với công thức siêu đơn giản: trà + sữa + trân châu thôi.
"Lần đầu tiên mình uống trà sữa vào năm 2005, cảm nhận khi đó là ngon, lạ vị và đậm đà" - chị Nga, 33 tuổi nhớ lại. Cốc trà sữa đầu tiên giá 10k là một con số "khủng" lắm vào thời điểm đó, nó là thức uống xa xỉ đầy mộng mơ của những bạn sinh ra cuối những năm 198x.
Thị trường hồi đó chủ yếu toàn những quán nhỏ lẻ tự pha chế gắn mác trà sữa Đài Loan, thậm chí trà sữa được bán trên xe đẩy với mấy hộp thạch xanh đỏ, đôi chai siro màu mè và vài bộ bàn ghế nhựa bên vỉa hè các trường học hoặc nơi tụ tập đông học sinh.
"Sớm nở chóng tàn" - câu này hay được nhắc đến khi nói về các trào lưu ăn vặt hot một thời. Nhất là có giai đoạn trà chanh lên ngôi, suýt nữa thì trà sữa đã thành đồ uống "out trend" rồi ấy chứ.
Nhưng từ năm 2013, trà sữa comeback cực mạnh với diện mạo hoàn toàn mới khi các thương hiệu quốc tế ồ ạt vào Việt Nam. Hàng chục cửa hàng trà sữa mọc lên như nấm với những cái tên quen thuộc: Dingtea, Chago, Gongcha, Igongcha, Royal Tea, Tea Story, Wang Tea, Koi Thé, Taiwan Tea Good Tea, Chatime, Bobapop, Citea Fun, Blackball, YUSA Tea & Coffee…
Lúc này thị trường không chỉ có trà sữa Đài Loan mà còn có trà sữa Hong Kong, Thái Lan, Nhật Bản, Singapore... và cả trà sữa made in Vietnam như ToCo ToCo, Phúc Long, Tiên Hưởng nữa!
Điểm nhấn của "cơn sóng trà sữa" lần 2 là các brand đầu tư mặt bằng đắc địa, nội thất xịn xò biến quán trà sữa thành không gian "sang xịn mịn" hơn hẳn, cho các bạn trẻ chỗ để tụ tập hàn huyên với hội bạn hay làm việc ngoài công sở luôn.
Phạm Phương, sinh năm 1998 ở Hà Nội cho biết, mỗi tháng cô dành từ 1 đến 1,2 triệu đồng cho việc uống trà sữa. Ngoài niềm yêu thích loại thức uống này, cô còn cần không gian thoải mái để ngồi trò chuyện với bạn bè nhiều giờ đồng hồ.
Tại các thành phố lớn có những con phố được gọi là "phố trà sữa" như đường Huỳnh Thúc Kháng, Hồ Tùng Mậu và Ngô Đức Kế (Quận 1, TP.HCM) nằm ngay cạnh phố đi bộ Nguyễn Huệ được mệnh danh là phố trà sữa Sài Gòn. Khu tứ giác này mỗi cạnh chỉ hơn trăm mét mà có hàng chục cửa hàng trà sữa nằm sát rạt nhau luôn!
Những con phố gần các trường đại học như Chùa Bộc, Giảng Võ, Nguyễn Trãi, Hồ Tùng Mậu... của Hà Nội cũng có giai đoạn "ngập" trong các quán trà sữa, chứng tỏ đây là thời kỳ hoàng kim của thức uống này.
"Cách đây vài năm ở khu trường em tìm hàng trà sữa dễ hơn tìm hàng cơm" - Việt Anh, cựu sinh viên Học viện Ngân hàng nhớ lại, nhưng "bây giờ đỡ rồi"
Về mặt lý thuyết, trà sữa là ngành hàng có mức sinh lời cực tốt, với biên lợi nhuận gộp có thể đạt tới 60-70% luôn nha!
Đó là lý do vì sao ngoài các thương hiệu nước ngoài đổ bộ, các ông lớn trong nước cũng muốn chia miếng bánh béo bở này.
Bắt đầu từ việc bỏ ra 15 triệu USD mua 20% vốn cổ phần của Phúc Long vào tháng 5/2021, đến tháng 8/2022, Masan đã sở hữu lên đến 85% cổ phần Phúc Long thông qua 2 lần mua tiếp theo. Hiện nay, dễ dàng bắt gặp các kiosk Phúc Long trong hệ thống WinMart+ rồi đó.
Sau khi về chung một nhà với Masan, đến cuối tháng 6, đã có gần 971 kiosk Phúc Long được tích hợp vào hệ thống WinMart+.
Ở phân khúc cửa hàng flagship, tính đến giữa năm, Phúc Long có hơn 1.000 kiosk và cửa hàng flagship. Doanh thu của các cửa hàng flagship Phúc Long vào 6 tháng đầu năm và quý II đạt lần lượt 549 tỷ đồng và 281 tỷ đồng, biên lợi nhuận sau thuế lần lượt 25,0% và 23,6% trong 6 tháng đầu năm và quý I, Zing News đưa tin.
Không nghi ngờ gì nữa, với sự hậu thuẫn của Masan, Phúc Long đang trở thành chuỗi trà - cafe có tốc độ mở rộng nhanh nhất trong hơn 1 năm vừa qua!
Ngoài Masan, ông lớn KIDO cũng "ấp ủ" giấc mơ trong ngành F&B với sự ra đời của chuỗi trà và cà phê Chuk (ban đầu tên là Chuk Chuk) vào tháng 6/2021. Tân binh này thậm chí được kỳ vọng sẽ vượt mặt Heytea - tên tuổi trà sữa đình đám của Trung Quốc luôn đó!
Trong ĐHCĐ vào tháng 3/2022, ông Trần Lệ Nguyên – Tổng Giám đốc KIDO cho biết: "Hiện tại, Chuk Chuk đang có khoảng 50 cửa hàng tại TP.HCM. Mục tiêu là sẽ có khoảng 200 đến 300 cửa hàng vào cuối năm 2022. Vào tháng 5 này, Chuk Chuk sẽ chính thức tiến quân ra Bắc, có mặt ở Hà Nội – Hải Phòng – Bắc Ninh…
Song song đó, Tập đoàn KIDO đã ký kết hợp tác chiến lược thành công cùng Sơn Kim Group để đưa Chuk Chuk có mặt tại chuỗi GS25 trên toàn quốc và xa hơn là thị trường Hàn Quốc.
KIDO cũng đã ký kết hợp tác cùng Central Retail Group để đưa Chuk Chuk có mặt tại hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại GO!, Big C and Tops Market, đồng thời phát triển sang thị trường Thái Lan và các nước khác trong khu vực trong tương lai gần".
Tuy nhiên những kỳ vọng KIDO đặt ra với Chuk không phải dễ ăn. Mặc dù đã mở cửa hàng đầu tiên ở miền Bắc (Hà Nội) và mở rộng xuống Đồng Nai nhưng thực tế từ 50 điểm bán vào hồi tháng 3, đến cuối tháng 7, Chuk chỉ còn 37 cửa hàng thôi
Chuk cũng mới xác định việc chính thức xuất hiện trong các chuỗi của Central Retail Việt Nam (Big C và GO! Mart) chứ chưa đưa ra thông tin cụ thể về việc chính thức có mặt ở chuỗi GS25 Việt Nam của Sơn Kim.
Nhìn chung, thức uống của Chuk hiện tại chỉ còn tập trung vào trà và cafe, mà đã bỏ qua món kem như dự định ban đầu rồi.
Câu chuyện thu hẹp quy mô hoạt động không có gì lạ trong ngành trà sữa vì bất chấp tỷ suất lợi nhuận cao, trà sữa vẫn là ngành hàng được đánh giá ít có sự khác biệt do các sản phẩm dễ sao chép lắm.
Chị Oanh, sinh năm 1988, nhớ lại cốc trà sữa đầu tiên mình uống ở Feeling Tea ở Giảng Võ: "Tôi không nhớ bao nhiêu tiền, nhưng hương vị của nó đến giờ vẫn thấy rất đặc biệt. Còn bây giờ phần đông các sản phẩm đều na ná nhau, tôi không thấy có sự khác biệt".
So với thời hoàng kim từ 2017 - 2019, nhiều thương hiệu đã thu hẹp quy mô cửa hàng rất nhiều như Royal Tea, Chago, BobaPop, Feeling Tea...
Có thương hiệu đã phải dừng hoạt động, thậm chí được hậu thuẫn bởi các đại gia F&B. The Coffee House đã phải tuyên bố chấm dứt hoạt động của chuỗi trà sữa Ten Ren vào tháng 8/2019, ngay trước cả khi Covid diễn ra.
Nguồn: soha.vn